Thanh Phương RFI Tiếng Việt

Thủ tướng Việt Nam nhìn nhận vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng là trái luật

2012-02-10T21:02:00.000+07:00

Đóng gạch vụn còn lại của nhà ông Vươn, sau khi bị chính quyền địa phương phá. Ảnh ngày 10/01/2012

Reuters

Thanh Phương 10/02/2012

Hôm nay 10/02/2012, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã họp với các bộ, ngành và lãnh đạo thành phố Hải Phòng về vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng. Theo báo chí trong nước, sau cuộc họp nói trên, ông Nguyễn Tấn Dũng đã kết luận đây là một vụ việc « đáng tiếc, có vấn đề yếu kém của chính quyền huyện Tiên Lãng, xã Vinh Quang trong quản lý đất đai ».

Cụ thể, theo lời chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam, thủ tướng Việt Nam cho rằng, quyết định thu hồi đất của ông Vươn đều trái quy định pháp luật, cho nên quyết định cưỡng chế thu hồi là cũng là trái luật. Mặt khác, việc thực hiện quyết định « cũng có nhiều sai phạm, gây thương vong cho lực lượng tham gia ».

Đặc biệt, thủ tướng Dũng khẳng định việc phá nhà của ông Đoàn Văn Vươn là « có sự chỉ đạo của một số lãnh đạo địa phương » và ông yêu cầu khởi tố điều tra vụ này để « làm rõ, xét xử nghiêm minh ».
Ngày 8/2 vừa qua, Công an Hải Phòng đã khởi tố vụ án « hủy hoại tài sản ». Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng và nhiều cán bộ đã bị đình chỉ chức vụ.

Về phần gia đình ông Đoàn Văn Vươn, ngày 10/1, ông cùng với ba người khác đã bị khởi tố, bắt tạm giam về tội « giết người ». Hai phụ nữ, trong đó có bà Nguyễn Thị Thương (vợ ông Vươn) thì bị khởi tố về tội « chống người thi hành công vụ », nhưng được tại ngoại.

Sau cuộc họp hôm nay, ông Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu lãnh đạo Hải Phòng phải chỉ đạo « xem xét giảm nhẹ cho các bị cáo trong vụ án », do quyết định sai của huyện Tiên Lãng. Nói cách khác, vụ xử các bị cáo về tội giết người sẽ không phải do tòa án quyết định, mà là tùy thuộc vào lãnh đạo thành phố.

Thủ tướng Việt Nam không có biện pháp gì đối với các lãnh đạo Hải Phòng, mà chỉ yêu cầu họ « kiểm điểm », vì đã chấp thuận cho huyện Tiên Lãng thu hồi đất và đã « xử lý chậm, báo cáo thủ tướng chưa đầy đủ ».
Trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ, luật sư Trần Vũ Hải từ Hà Nội cho rằng kết luận của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ là tạm thời, vì còn nhiều điểm khác cần phải bàn thêm :

Luật sư Trần Vũ Hải (03:04)

« Về kết luận của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tôi cho rằng có nhiều điểm tích cực, tuy nhiên còn nhiều điều cần phải bàn thêm. Song có thể coi đây là một kết luận tạm thời, bởi vì thời hạn để các cơ quan, từ địa phương, cũng như các bộ, báo lên trên cũng rất là ngắn. Vụ việc này, tuy chỉ liên quan đến ông Đoàn Văn Vươn, nhưng lại được xét đến ở rất nhiều khía cạnh, về mặt luật pháp, về mặt điển hình và về mặt dư luận.

Cho nên, cần phải bàn bạc kỹ hơn nữa thì mới có kết luận hoàn hảo, nhưng tôi cho rằng trong thời điểm hiện nay cần phải có một chính kiến nào đó của thủ tướng. Tôi nghĩ rằng chính kiến hôm nay của thủ tướng là có thể chấp nhận được, mặc dù cần phải bàn thêm để làm rõ một số vấn đề.

Điểm tích cực nhất của thủ tướng là khẳng định rằng quyết định thu hồi đất đối với gia đình Đoàn Văn Vươn là trái pháp luật, bởi vì Luật Đất đai không quy định như vậy. Gia đình ông đang sử dụng đúng mục đích, tức là nuôi trồng thủy sản và làm nông nghiệp. Quan trọng hơn nữa, đó là ông ( Nguyễn Tấn Dũng ) cho rằng việc phá nhà là có thật và các lãnh đạo địa phương phải chịu trách nhiệm về vấn đề này.

Tôi hy vọng rằng, với kết luận của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, chính quyền Hải Phòng cũng cần phải thức tỉnh và các cơ quan pháp luật của Hải Phòng cũng phải cần xem xét lại. Tôi cho rằng, nếu quyết định thu hồi đất phải được hũy bỏ, thì khu đất đầm này cần phải được trả lại cho gia đình ông Đoàn Văn Vươn. Nhưng những người lao động chính của gia đình này, ví dụ như ông Đoàn Văn Quý và ông Đoàn Văn Vươn hiện đang trong tù, ở nhà chỉ còn phụ nữ và trẻ em.

Trong khi chờ đợi xét xử, ít nhất phải cho những người đó được tại ngoại, vì qua kết luận của thủ tướng, đây chỉ là những người bức xúc thôi, chứ không phải là những người gây nguy hiểm cho xã hội. Những người đó cần được xã hội khuyến khích để họ có điều kiện tiếp tục sản xuất nuôi sống gia đình họ.

Hàng chục hectare này nếu giao lại cho những phụ nữ này, thì rõ ràng cũng chẳng giải quyết được gì, mà chỉ làm phức tạp thêm, vì họ làm sao có thể quản lý nổi. Nếu làm cho đến tận cùng thì chính quyền địa phương phải nhận thức được điều đó. Đó là mong muốn không chỉ của riêng tôi, mà của các cư dân mạng, khi mà thủ tướng nói rằng các cơ quan pháp luật cần phải « giảm nhẹ » đối với trường hợp này.

Tôi cũng nghĩ rằng vụ Đoàn Văn Vươn sẽ còn được lịch sử đánh giá lại. Vụ này vừa nghiêm trọng, nhưng vừa là một trang mới đối với lịch sử Việt Nam, đặc biệt liên quan đến việc quản lý đất đai và đến chính sách nông thôn, nông dân, nông nghiệp, mà Việt Nam gọi là tam nông.

Sẽ còn nhiều người nhớ đến sự kiện này. Sẽ còn những vụ việc khác cần giải quyết. Người ta sẽ đánh giá không chỉ sự kiện hôm nay, mà còn xem những vụ việc ngày mai, những vụ việc những ngày tới sẽ được giải quyết như thế nào để đánh giá sự tích cực hoặc tiêu cực của những cá nhân, những cơ quan, những đơn vị và thậm chí của chế độ trong tương lai, khi người ta nhìn nhận ảnh hưởng của những vụ việc này. »

Kiến nghị Bộ Công an trực tiếp điều tra vụ Tiên Lãng

2012-02-08T19:35:00.001+07:00

Lực lượng vũ trang được huy động để cưỡng chế khu đất của gia đình ông Đoàn Văn Vươn (DR)

Thanh Phương 08/02/2012

Tại Hà Nội, đại tá công an về hưu Nguyễn Đăng Quang và luật sư Trần Vũ Hải vừa cho công bố một kiến nghị đề ngày hôm nay, 08/02/2012 gởi Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang đề nghị để cho Cơ quan Điều tra thuộc Bộ Công an trực tiếp điều tra vụ Tiên Lãng.

Bản kiến nghị nhắc lại là ông Đoàn Văn Vươn cùng với ba bị can khác đang bị tạm giam và khởi tố với các tội danh « giết người » và « chống người thi hành công vụ », vì đã dùng súng chống trả lực lượng thi hành lệnh cưỡng chế thu hồi đất của gia đình ông Đoàn Văn Vưon ở xã Vĩnh Quang, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Bà Nguyễn Thị Thương, vợ của ông Vươn và bà Nguyễn Thị Hiền, vợ của ông Đoàn Văn Quý cũng bị khởi tố vì tội chống người thi hành công vụ.

Theo đại tá Nguyễn Đăng Quang và luật sư Trần Vũ Hải, do Cơ quan Điều tra Công an Hải Phòng đã có nhiều vi phạm Luật tố tụng hình sự và như vậy sẽ không điều tra một cách đúng đắn, khách quan, cho nên họ đề nghị Cơ quan Điều tra thuộc Bộ Công an trực tiếp điều tra vụ này. Trả lời RFI Việt ngữ hôm nay, đại tá Nguyễn Đăng Quang giải thích :

Nghe (02:42)

Hôm qua 07/02/2012, trong một cuộc họp báo, Thành ủy Hải Phòng thông báo Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hải Phòng vừa quyết định tạm đình chỉ công tác Chủ tịch huyện Tiên Lãng Lê Văn Hiền và phó Chủ tịch huyện Nguyễn Văn Khanh, đồng thời kiểm điểm Trưởng Công an huyện, Bí thư và chủ tịch xã Vĩnh Quang.

Còn Ban thường vụ TP Hải Phòng thì « nghiêm túc kiểm điểm, nhận trách nhiệm » vì đã để xảy ra sự việc « gây dư luận không tốt trong nhân dân ». Chính quyền Thành phố Hải Phòng yêu cầu công an thành phố « khẩn trương điều tra » để khởi tố vụ án phá nhà của ông Đoàn Văn Vươn.

Theo báo chí trong nước, sau cuộc họp báo của Thành uỷ Hải Phòng, Liên chi hội nuôi trồng thủy sản nước lợ huyện Tiên Lãng đêm qua cũng đã có văn bản đề nghị kỷ luật thêm 7 cán bộ huyện Tiên Lãng và xã Vĩnh Quang có liên quan đến vụ cưỡng chế.

Vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng : Chủ tịch huyện bị đình chỉ công tác

2012-02-08T17:58:00.002+07:00

Những gì còn lại của ngôi nhà ông Đoàn Văn Vươn sau khi bị chính quyền địa phương đập phá. Ảnh chụp ngày 10/01/2012.

REUTERS/Stringer

Thanh Phương 07/02/2012

Dưới áp lực của công luận, chính quyền Việt Nam cuối cùng đã phải có biện pháp mạnh đối với các lãnh đạo huyện Tiên Lãng, Hải Phòng trong vụ cưỡng chế đất của ông Đoàn Văn Vươn. Theo báo chí trong nước, Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hải Phòng hôm nay 07/02/2012, vừa quyết định tạm đình chỉ công tác Chủ tịch huyện Tiên Lãng Lê Văn Hiền và phó Chủ tịch huyện Nguyễn Văn Khanh.

Trong cuộc họp báo, ông Nguyễn Văn Thành, Bí thư Thành uỷ cho biết là chính quyền TP Hải Phòng cũng quyết định kiểm điểm Trưởng Công an huyện, Bí thư và chủ tịch xã Vĩnh Quang. Còn Ban thường vụ TP Hải Phòng thì « nghiêm túc kiểm điểm, nhận trách nhiệm » vì đã để xảy ra sự việc « gây dư luận không tốt trong nhân dân »

Đặc biệt, Thành phố Hải Phòng yêu cầu công an thành phố « khẩn trương điều tra » để khởi tố vụ án phá nhà trong đầm của ông Đoàn Văn Vươn.

Trong vụ cưỡng chế ngày 5/1 vừa qua, nhà của ông Đoàn Văn Vươn đã bị phá sập, khiến vợ con ông nay phải sống trong cảnh màn trời chiếu đất, mà không không hề có sự giúp đỡ nào từ chính quyền địa phương.

Về phần ông Đoàn Văn Vươn hiện đang bị tạm giam với các tội danh « chống người thi hành công vụ, tàng trữ vũ khí, giết người », vì đã cùng với người nhà chống lại lực lượng thi hành lệnh cưỡng chế, cụ thể là đã dùng súng hoa cải bắn làm bị thương 6 cán bộ, công an và bộ đội.

Tuy nhiên, đa số dư luận Việt Nam và kể cả một số tờ báo chính thức từ nhiều ngày qua đã bênh vực cho ông Đoàn Văn Vươn, cho rằng ông đã hành động như vậy vì quá uất ức trước quyết định cưỡng chế khu đất mà ông đã bỏ biết bao công sức và tiền của để tạo dựng.

Trong buổi giao lưu trực tuyến do báo Giáo dục Việt Nam tổ chức hôm qua, Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên Đặng Hùng Võ đã cho rằng việc thu hồi đất ở Tiên Lãng « có nhiều điểm sai luật ». Về phần tướng Nguyễn Quốc Thước, nguyên Tư lệnh Quân khu 4, thì tuyên bố rằng việc đưa hàng chục bộ đội, công an để cưỡng chế với vài người dân là một « vụ trấn áp không thể chấp nhận được ».

Chính quyền Hải Phòng đã ra những quyết định tạm đình chỉ công tác và kiểm điểm các lãnh đạo huyện Tiên Lãng sau khi thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng can thiệp vào vụ này, cụ thể là ngày 4/2 vừa qua ông đã yêu cầu Hải Phòng phải làm rõ ba điểm : Việc thu hồi đất đúng, sai ở điểm nào ? Việc tổ chức cưỡng chế có đúng quy định của pháp luật không ? Nhà của ông Đoàn Văn Vươn do ai phá hủy ?

Vụ Tiên Lãng càng làm nỗi rõ những vấn đề liên quan đến Luật đất đai ở Việt Nam, mà theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân căn bản của các tranh chấp đất đai vẫn là do luật không công nhận quyền tư hữu ở Việt Nam, tạo điều kiện cho tham nhũng và lạm quyền ở các cấp chính quyền địa phương.

Tác động của đập thủy điện hạ lưu Mekong lên đồng bằng Cửu Long

2012-02-08T17:56:00.000+07:00

Một đoạn sông Mêkông ở khu vực Tam Giác Vàng ( biên giới Thái Lan, Lào và Miến Điện ).

Reuters

Thanh Phương 06/02/2012

Làm thế nào để dung hòa giữa nhu cầu phát triển thủy điện với bảo vệ môi sinh và an ninh lương thực, đó là bài toán ngày càng nan giải đối với các quốc gia lưu vực sông Mekong. Đây còn là nguồn gốc gây mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa các nước trong khu vực, đặc biệt là giữa Lào và hai nước Cam Bốt, Việt Nam, nhất là vì đối với Việt Nam, tác động của những đập như Xayaburi lên đồng bằng sông Cửu Long sẽ rất nghiêm trọng.

Trong hội nghị lần thứ 18 của Ủy hội Sông Mekong ( MRC ) tổ chức vào ngày 7-8/12/2011 tại Siem Reap, Hội đồng Bộ trưởng bốn nước Cam Bốt, Lào, Thái Lan và Việt Nam đã quyết định hoãn việc xây dựng đập Xayaburi. Thế nhưng, chính phủ Lào có vẻ như vẫn quyết tâm theo đuổi dự án này tới cùng và sẽ tiếp tục vận động.

Nhóm Nghiên cứu Văn hóa Đồng Nai Cửu Long tại Úc, tuy là một tổ chức có mục đích biên khảo về văn hoá và lịch sử nhưng rất quan tâm đến sự phát triển bền vững của vùng châu thổ đồng bằng sông Cửu Long. Trước những nguy cơ tiềm tàng của các dự án đập thủy điện trên sông Mekong, nhóm này đang vận động với các tổ chức quốc tế và giới chính trị của những quốc gia tài trợ Uỷ hội Sông Mekong để kêu gọi hủy bỏ dự án Xayaburi.

Tiến sĩ Huỳnh Long Vân của Nhóm Nghiên cứu Văn hóa Đồng Nai Cửu Long vừa hoàn tất một bài nghiên cứu tựa đề : “Tác động của đập thủy điện Xayaburi và chuỗi các đập bậc thang xây trên dòng chính sông Mekong: Số phận của vùng hạ lưu và châu thổ ĐBCLVN”.

Trả lời phỏng vấn RFI hôm nay, tiến sĩ Huỳnh Long Vân nêu lên một số điểm chính trong bài nghiên cứu này:

Tiến sĩ Huỳnh Long Vân

Nghe (14:20)

Sông Mekong là một dòng sông quốc tế quan trọng, bắt nguồn từ Tây Tạng và chảy qua tỉnh Vân Nam của Trung Quốc, trước khi đến Miến Điện, Lào, Thái Lan, Cam Bốt và Việt Nam. Nếu tính về lưu lượng của dòng chảy thì sông Mekong đứng hàng thứ 8 trên thế giới, nhưng là con sông có khối lượng thủy sản nội địa dồi dào nhứt trên toàn cầu; thuộc loại vĩ đại, nhưng chưa được khai thác có quy củ, mặc dù có một lịch sử hợp tác quốc tế hơn 50 năm.

Lưu vực Mekong là một trong những khu vực nghèo nhất thế giới, bị tàn phá bởi bom đạn. Vì thế nên sau khi chiến tranh Đông Dương chấm dứt, các cơ quan tài chánh thế giới và một số cường quốc như Hoa Kỳ, Úc châu, Nhựt Bản, Liên hiệp các Quốc gia Âu châu, Liên hiệp Quốc, đã tập trung những nỗ lực để giúp tái thiết và phát triển khu vực qua các chương trình xóa đói giảm nghèo. Trong nhiều thập niên vừa qua, nền kinh tế của khu vực Mekong được tăng trưởng, tuy nhiên điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt điện năng.

Các dự án Đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong

Nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng điện năng trên, các quốc gia trong lưu vực Mekong, được sự hỗ trợ của các tổ chức tài chánh quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Á châu đã phác họa các kế hoạch khai thác nguồn nước sông Mekong trong đó có việc xây dựng các đập thủy điện.

Trung Quốc là nước đầu tiên khai thác quy mô tiềm năng thủy điện của sông Mekong và đã đi được nửa đoạn đường trong công trình xây một chuỗi những đập thủy điện khổng lồ trên dòng chính thượng nguồn sông Mekong, với 4 đập lớn đã được đưa vào xử dụng và 4 đập khác trong dự trù. Trong khi đó thì ở vùng hạ lưu sông Mekong các đập thủy điện chỉ được xây dựng trên các phụ lưu như Pak Mun ở Thái Lan, Nam Theun ở Lào và Sesan, Seprok ở Cao nguyên Trung phần Việt Nam.

Tuy nhiên gần đây Cam Bốt và Lào đã thiết lập những kế hoạch xây đập thủy điện trên dòng chính ở hạ lưu sông Mekong với tất cả 11 dự án: 9 nằm trong lãnh thổ Lào và 2 trong phần đất của Cambốt. Trong số 9 dự án thủy điện ở Lào (6 ở Bắc Lào, 2 ở Trung Lào và 1 ở Nam Lào) Xayaburi là đập thủy điện thứ 3 trong chuỗi 6 đập bực thang được dự định xây dựng ở Bắc Lào. Xayaburi là đề án đầu tiên được đem ra cứu xét và gây ra nhiều tranh cãi trong thời gian hơn 1 năm qua.

Đập Xayaburi nằm cách Luang Prabang 150km về phía Nam, thuộc loại “đập tràn”, xử dụng dòng chảy cơ bản để vận hành các động cơ phát điện, có công xuất 1.285MW, được 4 ngân hàng Thái Lan: Kasikorn Bank, Bangkok Bank, Krung Thai Bank và Siam Commercial Bank tài trợ; đầu tư công trình là công ty SEAN và Ch. Karnchang của Thái Lan và phần lớn điện lượng sản xuất sẽ bán cho công ty EGAT-Thailand.

Theo thỏa ước Mekong năm 1995, thì các quốc gia thành viên của MRC, Cam Bốt, Lào, Thái Lan và Việt Nam ngoài việc cam kết hợp tác để đảm bảo sự phát triển bền vững sông Mekong, còn đồng ý về quy trình tham vấn liên chính phủ “Thông Báo-Tiền Tham Khảo-Đồng thuận” (Procedures for Notification, Prior Consultation and Agreement- PNPCA); đây là một quá trình mà các thành viên của Ủy hội phải tuân theo, khi có ý định khai thác dòng chính sông Mekong thí dụ như xây đập thủy điện.

Vì thế, đối với đề án Xayaburi chánh phủ Lào phải tuân thủ tiến trình PNPCA này và ngày 21/09/2010 thông báo với MRC ý định xây đập thủy điện Xayaburi. Tiếp đến MRC chuyển hồ sơ của đề án đến các quốc gia thành viên Cam Bốt, Thái Lan, và Việt Nam cứu xét. Ủy ban hỗn hợp MRC đã lần lượt nhóm họp nhiều lần để thảo luận về đề án thủy điện này.

Trong lần họp sau cùng tại Vientiane vào ngày 19/04/2011 kết thúc thời gian ấn định 6 tháng của quy trình PNPCA, Ủy ban Hổn hợp đã không đạt được sự đồng thuận và phải đệ trình lên Hội đồng Bộ trưởng MRC để lấy quyết định. Đại diện của phía Cam Bốt và Việt Nam cho rằng báo cáo EIA (Environmental Impact Assessment) của Lào về những tác động của đập thủy điện Xayaburi trên Môi trường của hạ lưu Mekong thiếu trung thực và có nhiều thiếu sót.

Tác động của 11 đập thủy điện trên hạ lưu sông Mekong và châu thổ ĐBCL VN

Qua các tài liệu tham khảo, chúng ta có thể nhận ra những ảnh hưởng tiêu cực rất trầm trọng mà các đập thủy điện xây trên dòng chính hạ lưu sông Mekong có thể gây ra đối với môi trường, cũng như trên các mặt kinh tế và xã hội.

Môi trường

Nếu dự án xây đập Xayaburi được chấp thuận sẽ tạo ra một tiền lệ để 10 đập thủy điện khác được xây tiếp trên dòng chính của hạ nguồn sông Mekong.

Bảng “Đánh giá Môi trường Chiến lược” (Strategic Environmental Assessment-SEA) của Ủy hội Sông Mekong MRC cho thấy nếu tất cả 11 đập thủy điện này được xây thì 90% khối lượng phù sa sẽ bị giữ lại, ảnh hưởng đến đặc tính phì nhiêu và khả năng bành trướng của châu thổ ĐBCLVN.

Sự sút giảm phù sa vận chuyển xuống hạ lưu còn ảnh hưởng đến cấu trúc của dòng sông và trạng thái cân bằng của nguồn dinh dưỡng: khiến bờ sông bị sạt lở, lòng sông bị bào mòn, các thảm thực vật và các vùng đất trũng bị hủy hoại; nguồn dinh dưỡng N và P bị xáo trộn, tạo điều kiện cho các loài rong, tảo bộc phát, làm tắc nghẽn dòng sông, với hậu quả hệ thủy sinh học bị hủy diệt.

Di trú theo mùa là đặc tính sinh học mang tính sinh tồn của các loài cá và hầu hết khoảng 1700 loài cá của sông Mekong cần phải thay đổi nơi sống, lội xuôi ngược dòng sông hoặc di chuyển đến những vùng đất trũng, vùng ngập nước tìm những nơi thích nghi để sinh sản và tăng trưởng. Vì dòng sông là hành lang hoán trú của loài cá, nên xây các đập thủy điện trên dòng chính sẽ làm gián đoạn chu trình sinh lý thiết yếu của cá, như đẻ trứng, gây giống và tăng trưởng. Đập Xayaburi ngăn cản lộ trình hoán trú của ít nhất 23 loài cá đến vùng thượng nguồn Luang Prabang ở Lào, Chiang Khong và Chiang Saen ở Thái Lan và tối thiểu 41 loài cá có thể bị diệt chủng.

Những ảnh hưởng tiêu cực này sẽ rõ rệt hơn khi tất cả 11 đập được xây và hơn nữa chiều dài của dòng sông sẽ trở thành một chuỗi những hồ nước đọng. Nếu tất cả các đề án được thực hiện, sẽ có đến 40% khối lượng thủy sản trong hạ lưu bị thất thoát, tương đương với khoảng trên 1 triệu tấn cá và trị giá mất mát có thể lên đến 4-5 tỉ Mỹ kim mỗi năm.Ấy là chưa kể đến khối lượng cá sống gần các cửa sông đổ ra biển của châu thổ ĐBCLVN.

Tương tự như thế, đối với Cam Bốt, những tác động của 11 đập thủy điện cũng rất nghiêm trọng.
Các quốc gia trong lưu vực hạ nguồn sông Mekong cùng chia xẻ các trận lũ hằng năm. Lũ là món quà thiên nhiên ban cho cư dân lưu vực Mekong. Lũ mang lại sự sống cho hệ sinh thái phức tạp của lưu vực, làm sạch đồng ruộng và đem đến thủy sản cho người dân địa phương. Nếu tất cả 11 đề án thủy điện trên hạ lưu Mekong được xây, thì vào mùa khô các ”đập tràn” phải tích lũy nước để vận hành và như thế miền Tây Nam phần VN sẽ bị cạn kiệt, nước biển tràn sâu hơn vào nội địa làm trầm trọng thêm tình trạng ruộng vườn vốn bị nhiễm mặn vào mùa khô, giảm diện tích canh tác và ngành nuôi trồng thủy sản vùng ven biển cũng gặp khó khăn.

Kinh tế và xã hội

Tất cả 11 đập thủy điện nếu được xây sẽ làm thay đổi vĩnh viễn lối sống có từ ngàn đời của người dân trong vùng, tăng thêm khoảng cách giàu nghèo, làm đổ vỡ cho kế hoạch giảm nghèo trong khu vực, ấy là chưa kể đến những mất mát về mặt kinh tế nông-ngư nghiệp. Như thế, thử hỏi thủy điện có phải là kế hoạch phát triển hợp lý để đánh đổi tiềm năng phong phú và hệ sinh thái đa dạng của hạ lưu sông Mekong mà trong nhiều thế kỷ qua đã nuôi sống khoảng 60 triệu cư dân trong lưu vực?

Những vận động của nhóm Nghiên cứu Văn hóa Đồng Nai Cửu Long tại Úc châu

Do tầm vốc quốc tế của các dự án xây đập thủy điện trên sông Mekong nên trong thời gian qua nhóm đã nỗ lực kết hợp với các tổ chức quốc tế và giới chính trị của các quốc gia tài trợ MRC kêu gọi sự hỗ trợ và tìm cách tạo dựng một kênh pháp lý thích hợp để những nhận định khách quan của Nhóm được chuyển đạt đến các giới chức có thẩm quyền quyết định về đề án Xayaburi.

Hợp tác với The Australian Mekong Resource Centre (AMRC), Sydney University

Tác động của các đập thủy điện xây trên dòng chính hạ lưu Mekong gây ra những biến đổi phức tạp liên quan đến các lãnh vực khoa học, kinh tế, xã hội, nhân sinh.... Học viện Nghiên cứu Tài nguyên Sông Mekong (AMRC) thuộc Đại học Sydney, Australia là một trung tâm nghiên cứu khoa học quốc tế về khu vực Mekong, ngoài công tác nghiên cứu giảng dạy còn là một tổ chức khoa học có mục đích hỗ trợ chiều hướng phát triển hợp lý duy trì sự toàn vẹn, đa dạng của hệ sinh thái khu vực Mekong và tính cộng sinh giữa cuộc sống, những nét văn hoá đặc thù của khu vực, vì thế Nhóm NCVHĐNCL Úc châu đã kết hợp chặt chẽ với AMRC để trao đổi và tiếp thu những kiến thức mới liên quan đến sự phát triển của khu vực Mekong và châu thổ ĐBCLVN.

Kết giao với Tổ chức International Rivers

Nhóm đã kết giao với Tổ chức International Rivers, qua Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Bà Ame Trandem ở Bangkok , cùng với 263 tổ chức phi chánh quyền (NGOs) và trên 22 ngàn người dân của hơn 100 quốc gia trên thế giới kêu gọi hai chánh phủ Lào và Thái Lan hủy bỏ đề án xây đập thủy điện Xayaburi và 10 đập khác trên dòng chính sông Mekong vì những đập này gây ra những tác hại nghiêm trọng đến tương lai vùng hạ nguồn.

Tham khảo với giới chức ngoại giao

Những tranh chấp trước đây trong việc sử dụng nguồn nước và chia sẻ quyền lợi riêng lẻ của từng quốc gia trong các lưu vực sông Nile thuộc vùng đông bắc Phi châu (giữa Ai Cập, Sudan, Tanzania, Ethiopa, Congo, Tanzania, Kenya…..), sông Zambezi ở Phi châu (giữa Zambia, Angola, Zimbawe, Malawi, Tanzania, Botswana, Mozambique và Nambia), sông Jordan ở Trung Đông (giữa Israel, Jordan, Syria và Lebanon), hệ thống sông Ganges-Brahmaputra-Meghna (giữa Ấn Độ, Pakistan, Trung Quốc và Bangladesh) hay chính trong hệ thống sông Murray-Darling-Murrumbidgee (giữa các tiểu bang và vùng lãnh thổ của Úc châu) khiến chúng ta không khỏi băn khoăn nghĩ rằng địa chính trị và lợi ích phe nhóm sẽ đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến những quyết định về các đề án thủy điện Mekong. Vì thế Nhóm NCVH ĐNCL Úc châu đã ra sức tranh thủ sự ủng hộ của giới chánh trị ở Úc và Hoa Kỳ.

Úc là quốc gia có những chương trình viện trợ cho Việt Nam với mục đích xóa nghèo và đồng thời cũng là một trong số các quốc gia cốt yếu tài trợ cho MRC, nên nhóm NCVHĐNCL đã viết văn thư gởi đến chánh phủ liên bang Úc, Ngoại trưởng Kevin Rudd, trình bày quan điểm của nhóm về những ảnh hưởng tiêu cực không thể đảo ngược của 11 đập thủy điện trên cuộc sống của người dân vùng hạ lưu và châu thổ ĐBCLVN. Cùng lúc Nhóm cũng gởi văn thư đến bà Dân biểu Julie Bishop, Phó chủ tịch đảng Tự do và phát ngôn viên ngoại giao của Liên đảng Tự do-Quốc gia, đối lập ở Quốc hội, nêu lên mối quan ngại về những ảnh hưởng tiêu cực của đập Xayaburi. Ngoài ra, chúng tôi đã gởi văn thư đến Thượng nghị sĩ Jim Webb, Chủ Tịch Tiểu bang Đông Á và Thái Bình Dương tại Thượng viện Hoa Kỳ.

Đối với chúng tôi, việc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ, theo đề nghị của Thượng nghị sĩ Jim Webb, vào ngày 29/11/2011 đã nhất trí thông qua một nghị quyết kêu gọi bảo vệ lưu vực sông Mekong và đình hoãn việc xây dựng các đập thủy điện trên dòng chảy chính của con sông này cùng những lời tuyên bố tại Bali vào tháng 11/2011 của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton trước Diễn đàn Khu vực Đông Nam Á rằng Washington đang hợp tác với Ngân hàng Phát triền Á châu và Liên hiệp các quốc gia Âu châu để cải thiện cơ sở hạ tầng và môi trường ở hạ nguồn sông Mekong cùng kêu gọi ngưng tất cả mọi việc xây thêm đập cho đến khi nào đánh giá toàn bộ các tác động đối với môi trường là những tin tức rất khích lệ, cho thấy sự quan tâm của các quốc gia trên thế giới dành cho công trình bảo vệ sông và khu vực Mekong.

Lào vẫn kiên quyết thực hiện dự án Xayaburi

Trong hội nghị lần thứ 18 của MRC tổ chức vào ngày 7-8/12/2011, tại Siem Reap, Hội đồng Bộ trưởng bốn nước Cam Bốt, Lào, Thái Lan và Việt Nam quyết định hoãn việc xây dựng đập Xayaburi. Bản thông cáo được Ủy hội Sông Mekong công bố sau cuộc họp, cho biết các nước thành viên đã đồng ý là cần phải “ nghiên cứu bổ sung về sự phát triển bền vững và quản lý dòng sông Mekong, kể cả đối với tất cả các dự án thủy điện”. Thông cáo còn cho biết chính quyền Nhật Bản sẽ được tiếp cận để giúp thực hiện việc nghiên cứu bổ sung và những công trình nghiên cứu mới sẽ cung cấp “một bức tranh hoàn chỉnh hơn” về các vấn đề nẩy sinh từ việc xây đập.

Các nhà bảo vệ môi trường, trong đó có Nhóm NCVHĐNCL Úc châu và chánh phủ hai quốc gia Cam Bốt và Việt Nam tỏ ra phấn khởi với kết quả trên. Tuy nhiên kết quả này không có nghĩa là đề án thủy điện Xayaburi đã được khai tử, vì Lào cho thấy sẽ kiên trì vận động.

Đồng ý “nghiên cứu bổ sung” có thể là một chiến thuật để các bên có thêm thời gian thương lượng. Tối thiểu, Lào không lo ngại về phía Thái Lan, vì đầu tư công trình là một tổng công ty của Thái Lan, đề án được 4 ngân hàng Thái Lan đồng ý tài trợ và hầu hết nguồn điện sản xuất sẽ được bán cho Thái Lan; thêm vào đó Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên & Môi trường, Ông Preecha Reongsomboonsuk khẳng định là Thái Lan không phản đối đề án.

Điều mà nhiều người đang chờ xem là bằng cách nào chính phủ Lào thuyết phục được Cam Bốt và Việt Nam. Xayaburi không phải là con đập duy nhất được dự định xây trên dòng chính hạ lưu Mekong. Các tổ chức kinh doanh, các tổng công ty của Cam Bốt, Thái Lan và Việt Nam đã có những kế hoạch tham gia xây thêm 10 đập khác. Cả 4 quốc gia hạ lưu Mekong tuy đều có những lo ngại về các tác động tiêu cực đến môi trường, nhưng đồng thời cũng có những lợi ích trong việc xây dựng các con đập. Vì thế, kế tiếp là những màn vận động chánh trị bên trong hậu trường với những mặt cả cũng như đánh đổi, để Phnom Penh và Hà Nội chấp nhận đề án Xayaburi của Lào.

Hơn thế nữa, vấn đề của 11 đập thuỷ điện cần được tìm hiểu trên một phạm vi rộng lớn hơn, qua khuôn khổ hợp tác của tổ chức Tiểu vùng Mekong mở rộng (Greater Mekong Subregion- GMS), vì trong tổ chức này Trung Quốc là một đối tác rất quan trọng và lại có mối quan hệ song phương mạnh mẽ ảnh hưởng đến các chính sách, chủ trương và đường lối của chánh phủ Lào. Thế thì, liệu mối bang giao chặt chẽ này cùng sự kiện Trung Quốc đã từng đơn phương xây đập ở thượng nguồn, bất chấp những phản đối của các quốc gia khác trong lưu vực, đủ khuyến khích Lào theo đuổi con đường cứng rắn đối đầu với Việt Nam trong vấn đề đập Xayaburi không?

Chúng ta ghi nhận sự đóng góp của Nhật Bản trong kế hoạch “nghiên cứu bổ sung”, nhưng qua hai tổ chức MRC và GMS, Nhật Bản đã hợp tác, hỗ trợ mạnh mẽ các chương trình phát triển khu vực Mekong, xem đây là “thị trường thương mại rộng lớn đông người tiêu thụ và có nhiều cơ hội kinh doanh”. Tuy nhiên, để có thể duy trì được vị thế là một điểm đến thực sự hấp dẫn đầu tư, các quốc gia trong khu vực Mekong phải nâng cấp cơ sở hạ tầng, đặc biệt trong các lãnh vực như điện, giao thông và thể hiện được tinh thần hợp tác.
Có thể do nhận thức được những ràng buộc trên, nên Lào đồng ý về vai trò của Nhật Bản trong kế hoạch “nghiên cứu bổ sung” và xem đây như một giải pháp giữ thể diện cho mọi bên, trong khi tìm kiếm một mẫu số chung cho 4 quốc gia hạ lưu về đập thủy điện.

Kết quả của phiên họp Hội đồng Bộ trưởng MRC ở Siem Reap không có nghĩa là sứ mệnh cứu sống dòng sông Mekong đã hoàn tất. Khối đoàn kết gồm những nhà bảo vệ môi trường, các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và các xã hội dân sự, với thành phần quan tâm đến sự sống còn của vùng hạ lưu Mekong và châu thổ ĐBCLVN sẽ phải tiếp tục tích cực vận động để giữ cho dòng sông được xuôi chảy, nhằm bảo đảm cuộc sống của hơn 60 triệu cư dân trong lưu vực.

Khác với Việt Nam, Philippines có thể dựa vào Mỹ để làm đối trọng với Trung Quốc

2012-02-08T17:51:00.000+07:00

Lính Mỹ huấn luyện cho lính tuần duyên Philippines (Reuters)

Thanh Phương 04/02/2012

Ngày 27/01/2012 vừa qua, chính phủ Philippines tuyên bố là Manila sẽ chấp nhận sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ để giúp nước này bảo vệ quyền lợi và bảo đảm hòa bình trong khu vực, trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc gia tăng do tranh chấp chủ quyền Biển Đông.

Sở dĩ Manila có thể dựa hẳn vào Washington để đối đầu với Trung Quốc, đó là do những yếu tố địa dư, lịch sử, địa chiến lược và thể chế chính trị. Từ Sydney, nhà báo Lưu Tường Quang phân tích:

Nghe (09:25)

Luật sư Lê Quốc Quân phản đối quyết định "giáo dục tại cấp xã"

2012-02-08T17:28:00.000+07:00

Luật sư Lê Quốc Quân.

Nguồn: facebook

Thanh Phương 03/02/2012

Ngày 30/01/2012 vừa qua, luật sư Lê Quốc Quân, một trong những nhà đấu tranh dân chủ ở Việt Nam, đã công bố bản lên tiếng phản đối quyết định của Ủy ban Nhân dân phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội, về việc áp dụng biện pháp "giáo dục 6 tháng tại cấp xã" đối với ông.

Trả lời RFI Việt ngữ hôm nay, luật sư Lê Quốc Quân giải thích :

« Quyết định về giáo dục tại cấp xã của Ủy ban Nhân dân phường Yên Hòa đối với tôi là căn cứ vào hai quyết định trước đó của công an quận Hoàn Kiếm. Quyết định thứ nhất đưa ra ngày 13/04/2011, phạt cảnh cáo tôi, vì tôi đã đến xem phiên xử tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ và bị bắt giữ trong chín ngày. Tôi rất ngạc nhiên là từ một người bị giam trái phép trong chín ngày, tôi lại trở thành một đối tượng bị phạt vi cảnh. Thứ hai là quyết định ngày 27/11/2011, là ngày tôi đang đi dạo bên Bờ Hồ thì cũng bị công an quận Hoàn Kiếm bắt giam hai ngày.

Tôi không hề biết hai quyết định nói trên, nhưng Ủy ban Nhân dân phường Yên Hòa nói rằng họ căn cứ vào hai quyết định đó để ra quyết định giáo dục tôi ở phường Yên Hòa.

Rõ ràng đó là một quyết định hoàn toàn trái pháp luật, vì nó căn cứ vào những quyết định trái pháp luật trước đó của công an quận Hoàn Kiếm. Thứ hai, nguy hiểm hơn, là nó vi phạm pháp luật và Hiến pháp của Việt Nam, vì có thể tước đoạt tự do của cá nhân tôi hay các cá nhân khác nói chung, mà không thông qua bất cứ thủ tục tư pháp nào.

Điều này hoàn toàn trái pháp luật, đồng thời, nghiêm trọng hơn, còn vi phạm nhiều công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, đặc biệt là công ước về quyền dân sự và chính trị, hay các quyền khác liên quan đến nhân phẩm, nhân quyền của công dân.

Dù có những căn cứ có vẻ như đúng pháp luật, những căn cứ đó cũng là sai pháp luật. Cho nên, quyết định đó là hoàn toàn vô hiệu đối với cá nhân tôi và đối với luật pháp của nước CHXHCN Việt Nam. »

Công an Trung Quốc ngăn không cho một luật sư nổi tiếng gặp Thủ tướng Đức

2012-02-08T17:19:00.002+07:00

Một nhân viên an ninh Trung Quốc (trái) quan sát một phóng viên ảnh trong lúc hai Thủ tướng Đức và Trung Quốc đang chuẩn bị họp báo tại Bắc Kinh ngày 02/02/2012.

REUTERS/David Gray

Thanh Phương 03/02/2012

Một luật sư nổi tiếng vì đã bênh vực các nhà đối lập hàng đầu của Trung Quốc hôm nay 03/02/2012 cho biết ông đã bị công an ngăn không cho gặp Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Ông Mạc Thiếu Bình, luật sư của các nhà đối lập Lưu Hiểu Ba và Cao Trí Thịnh, kể với hãng tin AFP rằng, hôm qua công an đã ngăn không cho ông đến dự một buổi tiếp tân tại đại sứ quán Đức ở Bắc Kinh chào đón Thủ tướng Angela Merkel. Luật sư Mạc Thiếu Bình cho biết ông đã được mời hôm thứ Hai để nói chuyện với Thủ tướng Đức về tình hình pháp luật ở Trung Quốc, và về tình trạng của các luật sư Trung Quốc.

Luật sư Mạc Thiếu Bình nói thêm là công an bảo ông không có quyền đến dự tiếp tân ở đại sứ quán Đức, do những mối quan ngại về ổn định xã hội trước kỳ Đại hội Đảng Cộng sản vào mùa thu năm nay. Đại hội này sẽ thông qua thành phần ban lãnh đạo mới của Trung Quốc.

Đây không phải là lần đầu tiên luật sư Mạc Thiếu Bình bị ngăn không cho gặp các quan chức nước ngoài. Năm ngoái, ông đã không thể gặp Ngoại trưởng Pháp Alain Juppé, cũng như các nhà ngoại giao Đức, Hà Lan và phái đoàn Liên hiệp châu Âu.

Đến Trung Quốc từ hôm qua trong chuyến viếng thăm ba ngày, Thủ tướng Angela Merkel đã tuyên bố là bà sẽ không tránh né vấn đề nhân quyền trong chuyến viếng thăm này. Trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Ôn Gia Bảo hôm qua, bà Merkel đã nhấn mạnh đến quyền tự do ngôn luận và quyền tự do trên Internet.

Hôm nay, Thủ tướng Đức đã gặp Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tại Bắc Kinh và sau đó đã đi Quảng Đông để dự một diễn đàn kinh tế cùng với Thủ tướng Ôn Gia Bảo.

Trong các cuộc gặp với các lãnh đạo Trung Quốc, bà Merkel đều cố trấn an về sự vững chắc của đồng euro, và về khả năng của châu Âu vượt qua khủng hoảng. Về phần Thủ tướng Ôn Gia Bảo thì cho biết là Trung Quốc sẽ tham gia nhiều để giúp châu Âu đối phó với khủng hoảng nợ công.

Quốc tế không dám gây áp lực mạnh lên Trung Quốc về vấn đề Tây Tạng

2012-02-08T17:18:00.000+07:00

Những người Tây Tạng lưu vong biểu tình tại New Delhi ngày 29/01/2012 với chân dung và quan tài giả của những người Tây Tạng mà họ cho rằng đã bị giết chết tại Tứ Xuyên.

REUTERS/Parivartan Sharma

Thanh Phương 03/02/2012

Vì không muốn làm phật lòng Trung Quốc, cường quốc kinh tế và ngoại giao ngày càng hùng mạnh, cộng đồng quốc tế cho tới nay vẫn tỏ ra rất thận trọng trên vấn đề Tây Tạng, không dám gây áp lực mạnh lên Bắc Kinh.

Khác với những sắc tộc nổi dậy chống chế độ Cộng sản Bắc Kinh, chẳng hạn như người Duy Ngô Nhĩ Hồi giáo, người Tây Tạng từ lâu vẫn được sự ủng hộ mạnh mẽ của dư luận quốc tế. Đức Đại Lạt Lạt Ma đi đến đâu cũng được đón tiếp như thượng khách. Báo chí phương Tây lúc nào cũng bênh vực cho cuộc đấu tranh của người Tây Tạng.

Sau những cuộc biểu tình bị đàn áp đẫm máu ở các vùng Tây Tạng ở Tứ Xuyên, Thủ tướng của chính phủ Tây Tạng lưu vong, Lobsang Sangay, vào tuần trước đã kêu gọi quốc tế can thiệp. Ông cũng yêu cầu Liên Hiệp Quốc gởi một phái đoàn đến điều tra về những vụ công an Trung Quốc nổ súng giết chết người biểu tình Tây Tạng.

Thế nhưng, các nhà quan sát cho rằng lời kêu gọi của lãnh đạo chính phủ Tây Tạng lưu vong sẽ chẳng được ai hưởng ứng. Như nhận định của bà Katia Buffetrille, một nhà dân tộc học và Tây Tạng học ở Paris, cộng đồng quốc tế vẫn tỏ ra rất « kín đáo và dè dặt », do sự trỗi dậy ngày càng mạnh của cường quốc kinh tế Trung Quốc, và do mối quan tâm hàng đầu của các nước vẫn là giành thị phần ở Trung Quốc.

Toàn bộ 172 quốc gia có quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh đều mặc nhiên công nhận Tây Tạng là một phần lãnh thổ của Trung Quốc. Ngay cả Anh Quốc, mà từ năm 1914 đã có một hiệp ước với Tây Tạng, vào năm 2008 cũng đã lần đầu tiên công nhận Tây Tạng là một bộ phận không thể tách rời của Trung Quốc.

Cho nên, thay vì dọa trừng phạt Bắc Kinh hay tẩy chay hàng Trung Quốc, cộng đồng quốc tế cho tới nay chỉ kêu gọi đối thoại và hòa dịu. Ngay cả Hoa Kỳ, nơi mà giới vận động hành lang cho Tây Tạng hoạt động rất mạnh, cũng chỉ yêu cầu chính quyền Trung Quốc giữ thái độ « chừng mực » sau vụ đàn áp biểu tình ở Tứ Xuyên.

Theo giải thích của ông Barry Sautman, nhà Tây Tạng học thuộc trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông, các chính phủ phương Tây thấy rằng chỉ trích Bắc Kinh cũng chẳng có tác dụng gì, cho nên họ kêu gọi đàm phán giữa người Tây Tạng với chính phủ Trung Quốc. Ông Sautman cho rằng : « Đây là phương cách duy nhất để tìm ra một giải pháp dài hạn ».

Dưới áp lực của quốc tế, vào năm 2002, Bắc Kinh đã mở các cuộc thương lượng với các đặc sứ của Đức Đạt Lai Lạt Ma. Nhưng chín lần đàm phán kéo dài đến năm 2010 đã không mang lại kết quả gì.

Nhà Tây Tạng học Robbie Barnett, thuộc Đại học Columbia ( New York ), đề nghị cộng đồng quốc tế nên khuyến khích Trung Quốc ngừng đả kích Đức Đạt Lai Lạt Ma, ngưng ép buộc các tu sĩ Phật giáo tố cáo Ngài và hạn chế việc di dân sắc tộc Hán đến các vùng Tây Tạng. Nhưng vấn đề là phải nói làm sao cho thuận lỗ tai của Bắc Kinh.

Liên hiệp châu Âu và Liên Hiệp Quốc thật ra đã có những cuộc thảo luận kín đáo và thường xuyên với Trung Quốc về vấn đề Tây Tạng, nhưng từ năm 2006 đến nay, Bắc Kinh không chấp nhận bất cứ phái đoàn nào của Liên Hiệp Quốc đến Tây Tạng. Lý do là vào năm đó, báo cáo viên về tra tấn của Liên Hiệp Quốc đã đến tìm hiểu tình hình ở Tây Tạng, và sau đó đã ra một báo cáo lên án Trung Quốc.

Không chỉ phản ứng yếu ớt, các nước Tây phương còn không có một tiếng nói đồng nhất trên vấn đề Tây Tạng, không chỉ giữa Hoa Kỳ với châu Âu, mà còn giữa các nước châu Âu với nhau.

Hải Phòng buộc phải xem xét lại toàn bộ vụ Đoàn Văn Vươn

2012-02-08T17:16:00.000+07:00

Lực lượng cưỡng chế rà mìn trên lối vào khu đầm của ông Đoàn Văn Vươn (DR)

Thanh Phương 01/02/2012

Theo báo chí trong nước, chính quyền thành phố Hải phòng hiện đang rà soát lại toàn bộ vụ cưỡng chế đầm nuôi trồng thủy sản của gia đình ông Đoàn Văn Vươn, huyện Tiên Lãng, một vụ đã gây bất bình lớn trong dư luận Việt Nam.

Trước đó, vào ngày 30/01/2012, Hội Nghề cá Việt Nam cũng đã có văn bản đề nghị Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng “xử lý thỏa đáng” vụ Đoàn Văn Vươn, nhấn mạnh rằng gia đình ông Vươn đã bỏ ra nhiều công sức để khai hoang lấn biển, phát triển nuôi trồng thủy sản ở địa phương.

Trong bối cảnh đó, Liên chi hội nuôi trồng thủy sản nước lợ huyện Tiên Lãng vừa cho phổ biến một tài liệu đề ngày 20/01/2012, tố cáo những sai trái của các lãnh đạo huyện trong vụ cưỡng chế này.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thương, vợ của ông Đoàn Văn Vươn, hiện vẫn sống tạm bợ sau khi ngôi nhà của gia đình bà đã bị phá hủy, nhưng vẫn quyết tâm đòi phục hồi công lý và sự thật trong vụ cưỡng chế này. Mời quý vị theo dõi bài phỏng vấn ngắn sau đây.Bà Nguyễn Thị Thương, Tiên Lãng

Nghe (02:32)

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ thăm Việt Nam : nhân quyền là trọng tâm

2012-02-08T17:14:00.002+07:00

Ông Kurt Campbell, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á - Thái Bình Dương (Reuters)

Thanh Phương 01/02/2012

Trong khuôn khổ chuyến công du châu Á, ông Kurt Campbell, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á - Thái Bình Dương, hôm nay 01/02/2012 đến Việt Nam. Đây là chặng thứ hai trong chuyến công du này. Ông Campbell đến từ Hàn Quốc và ngày thứ sáu, 03/02, sẽ đi thăm Cam Bốt.

Chuyến viếng thăm Việt Nam lần này của ông Campbell diễn ra hai tuần sau khi trợ lý Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi Hà Nội phải cải thiện tình trạng nhân quyền nếu muốn nhận được thêm sự ủng hộ ở Washington cho việc mở rộng quan hệ Mỹ-Việt.

Ngày 20/01/2012 vừa qua, nhân chuyến viếng thăm Việt Nam, một phái đoàn thượng nghị sĩ Mỹ, trong đó có thượng nghị sĩ John McCain đã gặp ba nhân vật đấu tranh dân chủ và nhân quyền tại Hà Nội là bác sĩ Phạm Hồng Sơn, luật sư Nguyễn Văn Đài và luật sư Lê Quốc Quân.

Sau khi kết thúc chuyến viếng thăm Việt Nam, tại Bangkok ngày 21/01/2012, phái đoàn thượng nghị sĩ Mỹ đã tuyên bố là Hoa Kỳ sẽ không bán các vũ khí sát thương cho Việt Nam cho tới khi nào nước này có những tiến bộ về nhân quyền.

Theo tổ chức Human Rights Watch, ít nhất 33 nhà bất đồng chính kiến, blogger và các nhà hoạt động nhân quyền đã bị cầm tù vào năm ngoái và 27 người khác bị giam giữ mà không hề được xét xử, chỉ vì quan điểm chính trị và tôn giáo của họ.

Trong bản báo cáo về nhân quyền thế giới công bố ngày 22/01/2012, Human Rights Watch tố cáo rằng trong năm 2011, chính quyền Việt Nam đã gia tăng đàn áp giới ly khai, bỏ tù hàng loạt những người tranh đấu một cách ôn hòa cho nhân quyền, bóp nghẹp quyền tự do ngôn luận.

Philippines chấp nhận sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ

2012-02-08T17:07:00.000+07:00

Tầu sân bay Mỹ USS Carl Vinson trong vịnh Manila hôm 15/05/2011.

REUTERS/Romeo Ranoco

Thanh Phương 27/01/2012

Ngoại trưởng Philippines hôm nay, 27/101/2012, tuyên bố Manila sẽ chấp nhận sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ để giúp nước này bảo vệ quyền lợi và bảo đảm hòa bình trong khu vực, trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc gia tăng. Theo lời ông Albert del Rosario, Philippines muốn có thêm nhiều cuộc tập trận với Hoa Kỳ, cũng như đón nhận một lực lượng Mỹ luân phiên trú đóng đông hơn.

Tuy không nêu tên Trung Quốc, nhưng Ngoại trưởng Philippines cho biết sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ là cần thiết trong bối cảnh có những tranh chấp lãnh thổ trong khu vực.

Theo nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ, hôm qua, tại Washington, các giới chức Quốc phòng Hoa Kỳ và Philipines đã thảo luận về khả năng tăng cường hợp tác quân sự. Theo các giới chức Mỹ, các cuộc thảo luận này dựa trên những đề nghị mà Ngoại trưởng Mỹ đưa ra nhân chuyến viếng thăm Manila vào tháng 11/2011.

Phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Mỹ, bà Victoria Nuland hôm qua nhắc lại rằng trong chuyến viếng thăm đó, Ngoại trưởng Mỹ H.Clinton đã nhấn mạnh đến việc tăng cường hợp tác quân sự Mỹ-Philippines, nhưng nói rõ là Hoa Kỳ không tìm cách tái lập các căn cứ quân sự, cũng như không triển khai lực lượng một cách thường trực ở nước này.

Cho đến năm 1992, Hoa Kỳ vẫn có nhiều căn cứ quân sự lớn ở Philippines, nhưng Washington đã buộc phải bỏ các căn cứ quân sự theo quyết định được thông qua ở Thượng viện Philippines. Tuy nhiên, vẫn có một lực lượng khoảng 600 lính Mỹ luân phiên trú đóng ở miền Nam Philippines trong thập niên qua để huấn luyện quân lính Philippines chiến đấu chống các nhóm Hồi giáo cực đoan.

Những định hướng mới về ngân sách quốc phòng của Mỹ, do Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta trình bày hôm qua, dành rất nhiều phương tiện hành động ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, khu vực mà chính quyền Obama xem là ưu tiên chiến lược hàng đầu, trước thế lực ngày càng mạnh của Trung Quốc.

Đối lập Cuba đòi điều tra về cái chết của tù chính trị

2012-02-08T17:06:00.000+07:00

Các 'Phụ Nữ Áo Trắng', hiệp hội thân nhân tù chinh trị, tuần hành ngày 22/01/2012, tố cáo chính quyền Cuba 'ám sát' Wilman Villar Mendoza.

Reuters

Thanh Phương 24/01/2012

Trong một bức thư gởi Bộ Nội vụ Cuba hôm qua, 23/01/2012, Uỷ hội Nhân quyền và Hòa giải dân tộc Cuba đã yêu cầu chính phủ điều tra về cái chết trong tù của nhà đối lập Wilman Villar, sau một cuộc tuyệt thực kéo dài 50 ngày. Ủy hội cũng cho rằng cần phải làm rõ những sai trái liên quan đến vụ bắt giữ ông Villar ngày 24/11/2011, cũng như phiên xử, cuộc tuyệt thực, và việc mai táng tù chính trị này.

Ông Villar, một công nhân ngành dệt may 31 tuổi , thành viên của nhóm đối lập bất hợp pháp Liên minh Ái quốc Cuba, đã qua đời ngày 19/01 sau cuộc tuyệt thực nhằm phản đối bản án 4 năm tù đối với ông. Cái chết của Villar đã dấy lên làn sóng phản đối của quốc tế.

Về phần chính quyền, La Habana khẳng định họ có những bằng cớ và nhân chứng cho thấy ông Villar không phải là một nhà đối lập và ông đã không hề tuyệt thực. Theo chính quyền Raoul Castro, Villar bị kết án tù vì đã « đánh đập vợ tàn nhẫn trước công chúng, tấn công cảnh sát và kháng cự dữ dội khi bị bắt giữ ».

Tờ nhật báo Granma, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba, trong số ra ngày 23/01 cho rằng đây chỉ là một sự « thao túng thông tin » nhằm « bêu xấu Cuba » do những báo chí và đại diện các chính phủ vốn có truyền thống ủng hộ các lực lượng chống phá Cuba.

Nhiều tổ chức nhân quyền kêu gọi Cam Bốt ngưng các vụ trưng thu đất đai hàng loạt

2012-02-08T16:18:00.000+07:00

Biểu tình chống cưỡng bức giải tỏa tại Phnom Penh, ngày 24/01/2012

Reuters

Thanh Phương 24/01/2012

Trong một bức thư ngỏ gởi thủ tướng Hun Sen hôm nay, 24/01/2012, năm tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, trong đó có Human Rights Watch và Ân xá Quốc tế, đã kêu gọi chính quyền Phnom Penh chấm dứt các vụ trưng thu đất đai hàng loạt ở Cam Bốt.

Bức thư ngỏ viết : « Với tư cách chủ tịch ASEAN trong năm 2012, Cam Bốt phải thực hiện các nghĩa vụ tôn trọng nhân quyền và các quyền tự do căn bản và phải chấm dứt các vụ cưỡng bức giải toả, nhằm bảo vệ uy tín của Cam Bốt trên trường quốc tế ».

Theo AFP, trong bức thư này, các tổ chức nhân quyền cũng yêu cầu chính quyền Cam Bốt trả tự do cho 7 người bị bắt đầu tháng Giêng khi chống lại vụ giải tỏa khoảng 300 gia đình ở thủ đô Phnom Penh. Khi nhà của họ bị phá hủy, người dân khu phố Borei Keila đã ném đá và chai lọ vào cảnh sát và cảnh sát đã bắn trả bằng súng hơi cay và đạn cao su.

Các tổ chức nhân quyền cũng cho biết « rất quan ngại » về tình trạng của 22 phụ nữ và 6 trẻ em bị đưa vào một trại « phục hồi nhân phẩm », chuyên tiếp nhận người nghiện ma túy và hành nghề mãi dâm. Họ bị đưa vào trại này sau khi tham gia một cuộc biểu tình khác phản đối các vụ cưỡng bức giải tỏa. Bốn người trong số họ đã được thả ra, còn những người khác đã trèo tường trốn ra vào tuần trước.

Ông Phil Robertson, phó giám đốc đặc trách châu Á của Human Rights Watch tố cáo: “ Ở Cam Bốt ngày nay, một trong những nơi nguy hiểm nhất rõ ràng là mảnh đất mà một người giàu có, quyền thế muốn chiếm đoạt ».
Cam Bốt thường xuyên bị quốc tế chỉ trích về những vụ cưỡng bức giải tỏa đã khiến hàng ngàn người bị đuổi đi nơi khác trong những năm gần đây.

Trong thời gian từ 1975 đến 1979, chế độ Khmer Đỏ đã xóa bỏ tư hữu, nhiều giấy chủ quyền đã bị mất trong thời kỳ đó cũng như trong thời kỳ nội chiến tiếp theo sau, khiến cho vấn đề này càng thêm phức tạp.

Bầu cử tháng 4, trắc nghiệm mới về thực tâm dân chủ hóa của chính quyền Miến Điện

2012-02-08T16:13:00.000+07:00

Bà Aung San Suu Kyi khánh thành tấm biển mới trước trụ sở đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ ở Yangon, ngày 09/01/2012.

REUTERS/Soe Zeya Tun

Thanh Phương 24/01/2012

Với quyết định giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt hôm qua, Liên Hiệp Châu Âu đã tặng thưởng những nỗ lực cải tổ của Miến Điện. Nhưng châu Âu, cũng như Hoa Kỳ, đang chờ đợi những bước kế tiếp để trắc nghiệm thực tâm dân chủ của chính quyền nước này, mà trước hết là qua cuộc bầu cử tháng 4 tới.

Hôm qua, tại Bruxelles, các Ngoại trưởng Liên Hiệp Châu Âu đã có một cử chỉ mang tính biểu tượng khi bãi bỏ lệnh cấm nhập cảnh đối với các lãnh đạo chủ chốt của chế độ Miến Điện, mà đứng đầu là tổng thống Thein Sein. Trong bản thông cáo, các Ngoại trưởng châu Âu nhấn mạnh rằng, biện pháp nói trên mở màn cho việc bãi bỏ dần dần toàn bộ các biện pháp trừng phạt, nếu tiến trình mở cửa ở Miến Điện dẫn đến việc hình thành một « Nhà nước dân chủ ».

Từ đây đến tháng 4, Liên Hiệp Châu Âu sẽ duyệt lại toàn bộ các các biện pháp trừng phạt Miến Điện, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí, các biện pháp trong lĩnh vực đá quý và biện pháp phong tỏa tài sản của gần 500 nhân vật và 900 công ty, cơ quan. Nhưng Ngoại trưởng Pháp Alain Juppé hôm qua đã nhấn mạnh rằng, « chúng tôi muốn giữ lại một số phương tiện hành động để phòng hờ cho trường hợp Miến Điện gây thất vọng ».

Trước châu Âu, Hoa Kỳ cũng đã đáp lại nỗ lực cải tổ của chính quyền Miến Điện khi dự trù sẽ tái lập hoàn toàn bang giao với nước này. Đến thăm Miến Điện hôm Chủ nhật vừa qua, thượng nghị sĩ John McCain tuyên bố rất « hài lòng » về những cải tổ ở Miến Điện, nhưng ông kêu gọi chính quyền « dân sự » của nước này bảo đảm cho cuộc bầu cử bổ sung ngày 01/04 tới được diễn ra một cách « tự do và công bằng ».

Thượng nghị sĩ Mỹ yêu cầu tổng thống Thein Sein cho phép các quan sát viên quốc tế đến giám sát cuộc bầu cử tháng 4, nhưng chưa nhận được cam kết nào từ lãnh đạo Miến Điện. Ông McCain cho biết đã thúc giục tổng thống Thein Sein tiếp tục đi đúng hướng, nhưng nói ngay là Hoa Kỳ không chờ đợi những « phép lạ ». Trước đó, tại Bangkok, thượng nghị sĩ McCain cũng tỏ thái độ thận trọng khi nói rằng Washington không nên « vội vã đưa ra những đánh giá rồi sẽ hối tiếc sau đó ».

Chính quyền Miến Điện trong vài tháng qua đã có những tiến bộ vượt bực : thả nhiều tù chính trị, nỗ lực hòa giải với các sắc tộc thiểu số, giảm bớt kiểm duyệt báo chí, cho tự do hội họp,...Còn nhà đối lập Aung San Suu Kyi không những đã được trả tự do mà còn được tham gia tranh ghế dân biểu Quốc hội trong cuộc bầu cử bổ sung ngày 01/04 và trên nguyên tắc sẽ đắc cử một cách dễ dàng. Nhưng rõ ràng phương Tây chưa hoàn toàn tin rằng đây sẽ là một tiến trình không thể đảo ngược.

Hơn nữa, bầu cử tự do và công bằng chỉ là một trong những tiêu chí để phương Tây đo lường thực tâm dân chủ hóa của chính quyền Miến Điện. Hòa giải dân tộc là một trong những mục tiêu khác mà chính quyền nước này cần đạt đến. Từ đầu tháng 12, chính quyền Miến Điện đã ký thỏa thuận ngưng bắn với lực lượng nổi dậy sắc tộc Shan và Karen, đồng thời đang đàm phán giải quyết xung đột với lực lượng sắc tộc Kachin. Cũng trong tháng 12, tổng thống Thein Sein đã ra lệnh cho quân đội ngưng tấn công phiến quân và lệnh này gần đây đã được mở rộng ra toàn quốc.

Nhưng Tổ chức Human Rights Watch hôm Chủ nhật vừa qua, tố cáo là mặc dù Miến Điện đã thực hiện những bước cải tổ chính trị, nhưng các vụ bạo hành của quân đội đối với người dân sắc tộc thiểu số vẫn tiếp diễn. Theo báo cáo của Human Rights Watch, « quân đội Miến Điện tiếp tục vi phạm luật nhân quyền quốc tế, tức là vẫn sử dụng mìn chống cá nhân, hành quyết không xét xử, cưỡng bức lao động, tra tấn, đánh đập và cướp bóc ».

Tự do trên mạng và bảo vệ tác quyền : hai khái niệm khó dung hòa

2012-02-08T16:12:00.000+07:00

Kim Schmitz và nhân viên điều hành Megaupload bị truy tố (Reuters)

Thanh Phương 21/01/2012

Ngày 19/01/2012 vừa qua, mạng thông tin toàn cầu đã chấn động vì sự kiện tư pháp Hoa Kỳ ra lệnh đóng website Megaupload, website chia sẻ nội dung lớn nhất, bị cáo buộc là vi phạm bản quyền. Theo yêu cầu của Mỹ, cảnh sát New Zealand đã bắt giữ người sáng lập Megaupload, ông Kim Schmitz ngay tại nhà riêng.

Ngoài sáng lập viên Kim Schmitz, được mệnh danh là Kim Dotcom, còn có bảy người điều hành công ty bị truy tố. Toàn bộ tài sản trị giá 50 triệu đôla của Megaupload, trụ sở ở Hồng Kông, bị tịch biên. Ngay lập tức, một tập thể mang tên là Anonymous đã trả đủa bằng cách tấn công vào hàng trăm website của Mỹ, trong đó website của FBI và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ.

Thậm chí họ còn chọc phá luôn cả website của phủ tồng thống Pháp, vì tổng thống Sarkozy hôm qua đã hoan nghênh quyết định nói trên của Mỹ. Nhóm Anonymous khẳng định đây là cuộc tấn công rộng lớn nhất từ trước đến nay, huy động đến 5.600 người.

Có thể nói là hành động cương quyết của ngành tư pháp Mỹ và phản ứng cũng quyết liệt không kém của giới tin tặc cho thấy rất khó dung hòa giữa hai khái niệm : tự do trên mạng và bảo vệ tác quyền.

Từ nhiều năm qua, các nhà sản xuất phim ảnh, âm nhạc, phần mềm,... đều cảm thấy bất lực trước nạn vi phạm bản quyền diễn ra với quy mô ngày càng lớn trên mạng Internet, đặc biệt là thông qua những website như Megaupload. Thật ra, đây chỉ là nơi mà người sử dụng Internet có thể lưu giữ những tập tin ( file hay fichier ) trên mạng một cách miễn phí ( hoặc với một số tiền, nếu lưu giữ với số lượng lớn ).

Nhưng ngày càng có nhiều người sử dụng Megaupload để phát tán các file nhạc, phim, sách báo, phần mềm sao chép trái phép. Một khi những file đó được đưa lên Megaupload thì ai cũng có thể thoải mái tải về xài. Người nào muốn tải nhanh và nhiều thì đóng một khoản phí. Nhưng chủ yếu những website như Megaupload sống nhờ vào tiền thu quảng cáo. Với số người truy cập hàng ngày lên tới 50 triệu, công ty này tự hào là chiếm 4% mạng thông tin toàn cầu.

Chính phủ Mỹ cáo buộc Megaupload là đã thu lợi khoảng 175 triệu và làm các tác giả bản quyền thiệt hại hơn 500 triệu đôla do việc phổ biến những sản phẩm sao chép trái phép. Nhưng các lãnh đạo Megaupload vẫn biện hộ rằng họ không thể kiểm soát toàn bộ các nội dung được lưu giữ. Vấn đề là Megaupload bị đóng, nhiều người lưu giữ các file trên website này cũng bị vạ lây, không thể thu hồi được những file đó.

Tác giả của các cuộc tấn công trả đủa vụ đóng cửa Megaupload, những tin tặc trong nhóm Anonymous tự nhận họ là những người bảo vệ tự do trên mạng. Đó là những người mà nay được gọi là « hackivist », ghép từ hai chữ « hacker » ( tin tặc ) và « activist » ( nhà hoạt động ). Trong những năm gần đây, họ đã từng mở chiến dịch nhằm vào ngành điện ảnh và băng dĩa, bị cho là bảo vệ tác quyền một cách quá đáng.

Nhưng ngay cả những người không có thái độ cực đoan như Anonymous cũng không tán thành những dự luật quá khắt khe về tác quyền. Ngày 19/1 vừa qua, Wikipedia, từ điển bách khoa mở, đã đóng phiên bản tiếng Anh trong suốt 24 tiếng đồng hồ, còn công cụ tìm kiếm Google thì đã che logo của mình. Hình thức tự kiểm duyệt này cũng đã được hàng ngàn trang mạng khác bắt chước nhằm phản đối hai dự luật của Mỹ: Dự luật chống vi phạm bản quyền trên mạng ( SOPA) và Dự luật Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ( PIPA ). Hôm qua, Google loan báo đã thu thập được hơn 7 triệu chữ ký cho kiến nghị đòi Quốc hội bác hai dự luật đó.

Sau những hành động phản kháng đó, hôm qua, 20/1/2012, Thượng viện Mỹ đã đình hoãn cuộc biểu quyết hai dự luật SOPA và PIPA. Ngay cả Nhà trắng nay cũng không ủng hộ các dự luật đó, yêu cầu Quốc hội phải tìm ra một giải pháp, vừa chống nạn vi phạm bản quyền trên mạng, vừa bảo đảm tự do Internet.

Các thượng nghị sĩ Mỹ gặp ba nhà dân chủ Việt Nam

2012-02-08T16:10:00.001+07:00

Từ trái sang phải : Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse, Luật sư Nguyễn văn Đài, TNS John McCain, Bác sĩ Phạm Hồng Sơn, TNS Joseph Lieberman, LS Lê Quốc Quân và TNS Kelly Ayote (DR)

Thanh Phương 21/01/2012

Hôm qua 20/01/2012, nhân chuyến viếng thăm Việt Nam, một phái đoàn thượng nghị sĩ Mỹ đã gặp ba nhân vật đấu tranh dân chủ và nhân quyền tại Hà Nội. Bốn thượng nghị sĩ John McCain, Joseph Liberman, Sheldon Whitehouse và Kelly Ayotte đã tiếp bác sĩ Phạm Hồng Sơn, luật sư Nguyễn Văn Đài và luật sư Lê Quốc Quân tại một khách sạn ở Hà Nội.

Cuộc tiếp xúc với giới đấu tranh dân chủ Việt Nam diễn ra sau các cuộc hội đàm giữa phái đoàn thượng nghị sĩ Mỹ với các nhà lãnh đạo Hà Nội vào ngày 19/01.

Cuộc gặp gỡ này còn diễn ra trong bối cảnh ngày 19/01 vừa qua, Hoa Kỳ, qua lời trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Đông Á Kurt Campbell, lại kêu gọi Việt Nam cải thiện nhân quyền, nếu muốn nhận được sự ủng hộ ở Washington cho việc mở rộng quan hệ giữa hai nước.

Cũng trong ngày hôm đó, hai đồng chủ tịch của uỷ ban nhân quyền Tom Lantos của Quốc hội Mỹ, một uỷ ban bao gồm thành viên của cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ, đã kêu gọi Việt Nam trả tự do cho các tù chính trị đang bị giam, trong đó có luật sư Cù Huy Hà Vũ và linh mục Nguyễn Văn Lý.

Sau khi kết thúc chuyến viếng thăm Việt Nam, tại Bangkok hôm nay, phái đoàn thượng nghị sĩ Mỹ đã tuyên bố là Hoa Kỳ sẽ không bán các vũ khí sát thương cho Việt Nam cho tới khi nào nước này có những tiến bộ về nhân quyền.

Thượng nghị sĩ John McCain nói với các phóng viên rằng, Hà Nội muốn mua rất nhiều vũ khí của Mỹ, nhưng phái đoàn Hoa Kỳ đã nhấn mạnh với phía Việt Nam rằng, quan hệ an ninh giữa hai nước sẽ chịu tác động trực tiếp của vấn đề nhân quyền. Theo ông McCain, « đã không có những tiến bộ nhân quyền ở Việt Nam, thậm có những bước đi lùi trong lĩnh vực này ». Về phần thượng nghị sĩ Joe Lieberman thì nói thêm là việc bán các vũ khí sát thương cho Việt Nam cần phải có sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ.

Các thượng nghị sĩ Mỹ họp báo ở Bangkok trước khi lên đường đi thăm Miến Điện để thẩm định những cải tổ sâu rộng mà chính phủ dân sư ở nước này tiến hành trong những tháng qua.

Trung Quốc: Việt Nam không được dựa vào Mỹ trong tranh chấp chủ quyền Biển Đông

2012-02-08T16:09:00.000+07:00

Phó chủ tịch TQ Tập Cận Bình thăm Việt Nam tháng 12/2011 (REUTERS)

Thanh Phương 21/01/2012

Hãng tin Kyodo của Nhật Bản trích dẫn các nguồn tin từ Đảng Cộng sản Việt Nam hôm nay, 21/01/2012, cho biết là Phó chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra lời cảnh cáo nói trên trong chuyến viếng thăm chính thức Việt Nam vào tháng trước.

Ông Tập Cận Bình, nhân vật mà theo dự kiến thay thế chủ tịch Hồ Cẩm Đào, đã nhắc lại lời cảnh cáo đó trong các cuộc gặp với tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, chủ tịch Nước Trương Tấn Sang và thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhân chuyến viếng thăm Việt Nam từ ngày 20 đến 22/12/2011.

Theo hãng tin Kyodo, Trung Quốc được cho là đã gây áp lực lên Việt Nam trong một hành động nhằm chống lại điều mà Bắc Kinh xem là chính sách « bao vây » và « kềm chế » mà chính quyền tổng thống Mỹ Barack Obama thi hành đối với Trung Quốc.

Washington đã cam kết sẽ tăng cường sự hiện diện ở châu Á-Thái Bình Dương và vào năm ngoái, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã khiến Bắc Kinh tức giận khi yêu cầu phải đưa tranh chấp Biển Đông vào chương trình nghị sự của những diễn đàn đa phương Hội nghị thượng đỉnh Đông Á và Diễn đàn khu vực ASEAN, trong Trung Quốc vẫn không chấp nhận sự can thiệp của bên ngoài vào hồ sơ này, mà chỉ muốn giải quyết trên cơ sở song phương.

Cũng theo các nguồn tin từ Đảng Cộng sản Việt Nam do Kyodo trích dẫn, chủ tịch Hồ Cẩm Đào khi gặp chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang tại Hawai bên lề hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn APEC vào tháng 11 năm ngoái cũng đã đưa ra lời cảnh cáo tương tự, tức là Việt Nam không được quá thân cận với Mỹ.

Những nguồn tin nói trên khẳng định là khi tiếp ông Tập Cận Bình tháng trước, các lãnh đạo Việt Nam đã kêu gọi Trung Quốc giữ bình tĩnh và có thái độ chừng mực, nhấn mạnh là Hà Nội vẫn theo một chinh sách ngoại giao đa phương.

Kyodo nhắc lại là khi tường thuật về cuộc hội kiến giữa ông Tập Cận Bình với Tổng bí thư đảng Nguyễn Phú Trọng, Tân Hoa Xã đã trích lời phó chủ tịch Trung Quốc rằng hai nước « nên giải quyết các bất đồng và mâu thuẫn một cách tích cực và trên cơ sở ưu tiên cho tình hữu nghị và sự phát triển của hai nước, cũng như cho việc duy trì ổn định khu vực »

Mỹ lại kêu gọi Việt Nam cải thiện nhân quyền

2012-02-08T16:07:00.002+07:00

Kurt Campbell (Reuters)

Thanh Phương 20/01/2012

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á Kurt Campbell cho biết các dân biểu Hoa Kỳ vẫn rất quan ngại về cách đối xử của chính quyền Hà Nội với các nhà bất đồng chính kiến, các sắc tộc thiểu số và các nhà hoạt động tôn giáo.

Theo hãng tin AFP, tuyên bố trên được đưa ra vào ngày 19/01/2012. Ông Campbell cho rằng Việt Nam cần có thêm nỗ lực về mặt nhân quyền để có thể nhận được sự ủng hộ ở Washington cho việc mở rộng quan hệ giữa hai nước.

Cũng trong ngày 19/01/2012, hai đồng chủ tịch của uỷ ban nhân quyền Tom Lantos của Quốc hội Mỹ, một uỷ ban bao gồm thành viên của cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ, đã kêu gọi Việt Nam trả tự do cho các tù chính trị đang bị giam, trong đó có luật sư Cù Huy Hà Vũ và linh mục Nguyễn Văn Lý.

Dân biểu Jim McGovern, một trong hai đồng chủ tịch của ủy ban này, tuyên bố : « Không thể chấp nhận việc Việt Nam đàn áp những công dân chỉ hành xử các quyền chính trị và tôn giáo của họ một cách ôn hoà. »

Theo các tổ chức bảo vệ nhân qưyền, kể từ khi chính quyền Việt Nam mở chiến dịch đàn áp vào cuối năm 2009, hàng chục nhà bất đồng chính kiến và hoạt động dân chủ đã bị kết án tù nặng nề, mặc dù Hà Nội vẫn khẳng định đang cải thiện tình trạng nhân quyền.

Hà Nội hiện đang tìm cách tăng tường quan hệ với Washington trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc do vấn đề Biển Đông.

Tư pháp Việt Nam đình chỉ điều tra vụ bà Ba Sương

2012-01-19T21:22:00.000+07:00

(Courtesy of dddn.com.vn)

Thanh Phương 19/1/2011

Theo tin từ báo chí trong nước, hôm qua, 18/01/2012, Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Cần Thơ đã ra quyết định đình chỉ vụ án « lập quỹ trái phép » đối với và Trần Ngọc Sương, thường được gọi là bà Ba Sương, nguyên giám đốc Nông trường Sông Hậu. Bốn bị can khác trong vụ án này cũng được đình chỉ điều tra.

Nông trường Sông Hậu, mà ban đầu hoạt động theo quy chế một nông trường quốc danh, đã được thành lập từ đầu năm 1979. Trong quá trình hoạt động, bà Ba Sương bị cho là đã « lập quỹ trái phép » trên 8,7 tỷ đồng và đã dùng số tiền này đề mua nhà, quà sinh nhật, quà công tác, quà biếu... trên 8,6 tỷ đồng, tức là bị coi đã có « hành vi phạm tội lập quỹ trái phép gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng với số tiền đặc biệt lớn ».

Vụ án bà Ba Sương đã gây nhiều tranh cãi ở Việt Nam, nhất là khi tòa án tỉnh Cần Thơ vào năm 2009 tuyên án bà 8 năm tù, mặc dù cựu giám đốc Nông trường Sông Hậu vẫn khẳng định mình vô tội. Nhiều luật sư, nhiều cơ quan báo chí và dư luận xã hội nói chung đã bênh vực, minh oan cho bà. Tháng 8 năm ngoái, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã có công văn gởi Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao đề nghị đình chỉ vụ án.

Trong quyết định đình chỉ điều tra, Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Cần Thơ vẫn cho là bà Ba Sương « lập quỹ trái phép » nhưng « xét hoàn cảnh lịch sử xảy ra sai phạm và những tình tiết giảm nhẹ, công lao đóng góp của gia đình và cá nhân bà Ba Sương », nên miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bà.

Trả lời báo chí hôm nay, bà Ba Sương tuy vui mừng vì được đình chỉ điều tra, nhưng bà không đồng ý với lý do đình chỉ vụ án. Về phần luật sư Nguyễn Trường Thành, người bảo vệ quyền lợi cho bà Ba Sương, trả lời RFI Việt ngữ hôm nay, cho biết là với quyết định hôm qua của Viện Kiểm sát Nhân dân Cần Thơ, như vậy là vụ án cựu giám đốc Nông trường Sông Hậu đã hoàn toàn khép lại.

Hiệp hội Xuất bản Quốc tế ra báo cáo về vấn đề kiểm duyệt ở Việt Nam

2012-01-18T20:43:00.003+07:00

Nhà thơ Bùi Chát thuyết trình tại hội nghị IPA năm 2008 (DR)

Thanh Phương 18/1/2011

Sau khi nhận giải thưởng Tự do Xuất bản 2011 ở Buenos Aires, Achentina trở về nước ngày 30/4/2011, nhà thơ Bùi Chát đã bị công an Việt Nam câu lưu để thẩm vấn và sau đó liên tục bị sách nhiễu. Sau sự kiện này, Hiệp hội Xuất bản Quốc tế IPA đã cử phái đoàn đến tại chỗ vào tháng 11 nhằm tìm hiểu về tình hình xuất bản ở Việt Nam.

Dựa trên kết quả tìm hiểu trong chuyến đi đó, hôm qua 17/01/2012, Hiệp hội Xuất bản Quốc tế đã công bố một bản báo cáo về tình trạng kiểm duyệt xuất bản ở Việt Nam.

Bản báo cáo cho biết, trong thời gian ở Việt Nam, phái đoàn IPA đã gặp nhà thơ Bùi Chát hai lần. Hiện giờ, hộ chiếu, máy tính xách tay cũng như giấy chứng nhận giải thưởng của ông vẫn còn bị tịch thu. Nhà thơ vẫn thường xuyên bị công an mặc thường phục theo dõi.

Trong bản báo cáo, Hiệp hội Xuất bản Quốc tế ghi nhận rằng, ở Việt Nam, do hệ thống xuất bản phức tạp của Nhà nước, một số nhà xuất bản phải hoạt động không có giấy phép. Tiếp theo sau nhà xuất bản Giấy Vụn, ra đời cách đây 10 năm, hiện có khoảng 30 nhà xuất bản "chui" ở Việt Nam.

Cũng theo IPA, ở Việt Nam, việc kiểm duyệt sách là một quy trình rất phức tạp, không rõ ràng và rất quan liêu, trước khi và kể cả sau khi sách đã được xuất bản. Ví dụ gần đây nhất là một truyện tranh về thành ngữ Việt Nam - "Sát thủ đầu mưng mủ" - đã bị thu hồi vì nội dung và ngôn từ bị cho là xúc phạm.

Cũng theo báo cáo của IPA, các nhà xuất bản chui là đối tượng bị thẩm vấn và bị đe doạ thường xuyên. Tuy nhiên, cho đến nay không ai chính thức bị kết án tù. Các tác giả đã phát hành qua những nhà xuất bản chui thì cũng bị theo dõi thường xuyên. Một số đang ngồi tù vì những tội danh được tạo dựng nên.

Trong bản báo cáo, Hiệp hội Xuất bản Quốc tế đề nghị một lộ đồ đến tự do xuất bản ở Việt Nam, mà trước hết là chính quyền phải trả vô điều kiện và ngay lập tức hộ chiếu cho Bùi Chát, cũng như giấy chứng nhận giải thưởng và máy tính xách tay của ông.

Thứ hai, IPA kêu gọi Việt Nam cấp tốc sửa đổi Luật Xuất bản năm 2004 để luật này phù hợp với Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, chẳng hạn : Chấm dứt độc quyền của Nhà nước về xuất bản, bãi bỏ Điều 10 của Luật xuất bản ( liệt kê danh sách những điều cấp kỵ trong hoạt động xuất bản, như Tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam, phá hoại đoàn kết nhân dân ), . . .

Thứ ba, chiếu theo Nghị quyết được thông qua tại Đại hội lần thứ 28 ở Seoul vào tháng 5/2008, IPA kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho những nhà xuất bản, nhà văn, nhà báo và blogger đang bị cầm tù hoặc bị quản thúc chỉ vì đã hành xử quyền tự do ngôn luận theo quy định của Hiến pháp.

Nói chung, Hiệp hội Xuất bản Quốc tế kêu gọi Việt Nam loại bỏ tất cả những hạn chế về quyền tự do xuất bản và tự do ngôn luận.

Ký ức Hoàng Sa dần dần được tái hiện

2012-01-17T12:25:00.000+07:00

Bốn trong số các chiến hạm của Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa đã tham gia hải chiến Hoàng Sa 1974.

Thanh Phương 16/1/2012

Cách đây gần đúng 38 năm, ngày 19/01/1974, Trung Quốc đã dùng vũ lực để chiếm quần đảo Hoàng Sa, lúc ấy thuộc quyền quản lý của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa. Trận hải chiến Hoàng Sa diễn ra ác liệt. Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa chống trả anh dũng, nhưng vì tương quan lực lượng bất lợi, nên cuối cùng đã không bảo vệ được quần đảo này.

Tổng cộng 74 binh sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa hy sinh, trong đó có hạm trưởng hộ tống hạm HQ-10 Ngụy Văn Thà. Nhiều binh sĩ khác bị Trung Quốc bắt làm tù binh và sau đó được trao trả cho Việt Nam Cộng Hòa, thông qua Hồng Thập Tự Anh ở Hồng Kông.

Những binh sĩ bảo vệ Hoàng Sa đó đã bỏ mình vì Tổ Quốc cách đây gần 40 năm, nhưng cho tới nay, chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam vẫn chưa vinh danh họ, trong khi đây là yêu cầu của ngày càng nhiều người Việt trong và ngoài nước.

Trong một thời gian dài, vấn đề hành xử chủ quyền Hoàng Sa trong giai đoạn trước năm 1975 gần như là một đề tài cấm kỵ, cho nên cả một mảng lịch sử của quần đảo này không được ai nhắc tới. Nếu chỉ học theo các sách giáo khoa lịch sử chính thống, thế hệ trẻ bây giờ ít ai biết được Hoàng Sa đã từng được chính quyền Việt Nam Cộng Hòa quản lý như thế nào, Trung Quốc đã cưỡng chiếm quần đảo này bằng những thủ đoạn gì và Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa đã chiến đấu anh dũng ra sao để bảo vệ mảnh đất này của Tổ quốc. Lý do đơn giản là Hà Nội chưa bao giờ công nhận Việt Nam Cộng Hòa là một quốc gia, một chính thể, mà chỉ gọi là “ngụy quyền” “chính quyền bù nhìn” hay lịch sự hơn là “chính quyền Sài Gòn”.

Mãi đến gần đây, để biện hộ cho Công hàm Phạm Văn Đồng 1958 ( "Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ghi nhận và tán thành bản tuyên bố ngày 4-9-1958 của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quyết định về hải phận của Trung Quốc"), ngày 20/7/2011, tờ Đại Đoàn Kết buộc phải công nhận rằng, vào thời điểm năm 1958, Hoàng Sa và Trường Sa “tạm thời thuộc quyền quản lý của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa”, chính phủ này “đã liên tục thực thi” chủ quyền trên hai quần đảo đó và đặc biệt đã quyết liệt chống trả sự xâm lược của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa năm 1974.

Theo lập luận của tờ Đại Đoàn Kết, vào thời điểm đó, chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa không có nghĩa vụ và quyền hạn hành xử chủ quyền trên hai quần đảo này. Cho nên, công hàm Phạm Văn Đồng không hề tuyên bố từ bỏ chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa - Trường Sa và cách diễn giải của phía Trung Quốc về bức công hàm là “xuyên tạc lịch sử và hoàn toàn không có cơ sở pháp lý”.

Gần đây, vào cuối tháng 11, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng lần đầu tiên tuyên bố công khai là năm 1974, Trung Quốc đã dùng vũ lực chiếm quần đảo Hoàng Sa, lúc ấy thuộc quyền quản lý của chính phủ Việt Nam Cộng Hoà. Ông Dũng nhìn nhận là chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã lên tiếng phản đối, lên án việc làm này và đề nghị Liên Hiệp Quốc can thiệp.

Như vậy, chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa đã được thực thi liên tục và công lao đó một phần không chỉ là thuộc về những binh sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa đã chiến đấu và tử trận trên biển, mà còn thuộc về những người đã sống và làm việc trên quần đảo này từ 1956, khi chính quyền Việt Nam Cộng Hòa tiếp nhận quyền quản lý Hoàng Sa, cho đến năm 1974 khi Trung Quốc cưỡng chiếm.

Chỉ đến gần đây, ký ức về thời kỳ đó mới bắt đầu được tái hiện. Đáng ghi nhận nhất là Tuổi Trẻ Online vào tháng 9/2009 đã đăng tải một loạt bài “Hoàng Sa, tường trình từ 35 năm sau”, ghi lại lời kể, suy tư của những người đã từng chiến đấu vì Hoàng Sa cách đây gần 40 năm.

Thật thì phải gọi là “Hoàng Sa, tường trình từ 34 năm sau”, vì tác giả Bùi Thanh, nguyên Phó Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ đã viết và đăng trên blog của ông từ đầu năm 2008. Sau khi biên soạn lại và đăng được 2 kỳ, báo Tuổi Trẻ cáo lỗi độc giả vì không thể đăng tiếp kỳ sau, nhưng không nói rõ lý do. Sau đó, một số trang mạng đăng tiếp hai kỳ còn lại đã được công bố trên blog của nhà báo Bùi Thanh.

Ngày 9/1 vừa qua, một tập “Kỷ yếu Hoàng Sa” vừa được ra mắt độc giả tại Viện Bảo tàng Đà Nẵng. Đây là lần đầu tiên có một tài liệu ghi lại lời kể của những nhân chứng từng sống, làm việc ở Hoàng Sa hoặc đã tham gia chiến đấu khi quần đảo này bị Trung Quốc chiếm đoạt bằng vũ lực. Một cử chỉ đáng ghi nhận của chính quyền huyện đảo Hoàng Sa, Đà Nẵng, nhưng quá muộn màng, vì nhiều nhân chứng lịch sử khác đã không còn trên cõi đời để được an ủi phần nào qua cuốn kỷ yếu này. Một số trích đoạn của “Kỷ yếu Hoàng Sa” đã được tờ Tuổi Trẻ Online bắt đầu đăng tải từ hôm qua.

Nhân đây, chúng tôi xin mời quý vị nghe phần phỏng vấn tiến sĩ Nguyễn Nhã, một người vẫn dồn rất nhiều tâm trí cho việc nghiên cứu về Hoàng Sa - Trường Sa nói riêng và về Biển Đông nói chung:

RFI: Thưa tiến sĩ Nguyễn Nhã, với tư cách là nhà nghiên cứu về Hoàng Sa nói riêng và Biển Đông nói chung, theo ông biết thì gần đây ở Việt Nam đã có những tư liệu, những nghiên cứu mới về Hoàng Sa?

Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Tôi có thể xem năm 1975 là một cái mốc quan trọng, khi có Tập san Sử Địa, số đặc biệt về Hoàng Sa. Đến năm 2003, khi làm luận án tiến sĩ về quá trình xác lập chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa - Trường Sa, tôi đã tổng kết một giai đoạn dài nghiên cứu về Hoàng Sa.

Sau đó đã có rất nhiều tài liệu được phát hiện và theo tôi, một trong những cái quan trọng là phát hiện chính sử thời Lê Trịnh, tức là Đại Việt Sử Ký Tục Biên, với những thông tin về đội Hoàng Sa và đội Bắc Hải. Gần đây, có nhiều văn bản các chính quyền địa phương cho biết việc thực thi chủ quyền như là ở Quảng Ngãi hay Huế. Chủ yếu là nói đến những hoạt động của thủy quân, nhưng với sự hỗ trợ của những người ở Bình Định hay Quảng Ngãi, tức là dân binh, những người đã đi Hoàng Sa rất nhiều. Tức là ngư dân trước đây họ đi ( Hoàng Sa ) rành hơn là thủy quân, cho nên họ phải nhờ đến những người như là đà công, tức là những người lái tàu, thuyền, quen đi biển. Có khá nhiều văn bản về điều này đã được tìm thấy, như ở Quảng Ngãi vừa rồi.

Ngoài ra, gần đây có rất nhiều những tài liệu của phương Tây, trong đó có cả các bản đồ, được lưu trữ ở các nước đó. Trang mạng hoangsa.org đã lưu trữ khá nhiều những tài liệu đó. Theo những tài liệu phương Tây, vào năm 1816, Hoàng Sa chính thức thuộc về Cochinchine, tức là Đàng Trong. Tôi thấy ngày càng có nhiều tài liệu như thế, nhưng những chi tiết thật là mới thì không có nhiều. Tất cả đều chứng minh cho sự thực thi chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa.

RFI: Tuy không có những tài liệu thật sự mới, nhưng những tài liệu về Hoàng Sa có vẻ như bắt đầu được hệ thống hóa lại ở Việt Nam để mọi người dễ tiếp cận hơn, chẳng hạn như cuốn “Kỷ yếu Hoàng Sa” vừa được phát hành. Ông nhận định thế nào về nội dung cuốn kỷ yếu này?

Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Trước đây, người ta đã trưng bày những hình ảnh tài liệu ở số 132 Yên Bái, Đà Nẵng, trụ sở Ủy ban nhân dân huyện đảo Hoàng Sa. Vừa rồi người ta công bố chính thức cuốn kỷ yếu đó. Nội dung mới của cuốn này là lời kể của những nhân chứng về những hoạt động làm việc ở Hoàng Sa. Suốt từ thập niên 50 đến 70, có rất nhiều nhân viên làm việc ở đó, dưới các thời Pháp thuộc, thời Bảo Đại, rồi đến thời Việt Nam Cộng Hòa.

Trong một thời gian dài người ta đã thu thập lời kể của những nhân chứng còn sống, qua đó thể hiện Việt Nam đã quản lý như thế nào, nhân viên đã làm việc như thế nào ở Hoàng Sa. Liên quan đến khí tượng thủy văn thì hiện còn rất nhiều tài liệu ở các thư viện hiện nay về hoạt động của Đài Khí tượng Hoàng Sa trước đây.

RFI: Vài ngày nữa là đến dịp kỷ niệm trận hải chiến Hoàng Sa năm 1974. Theo ông thấy thì gần đây chính quyền đã có những hành động gì để phần nào ghi nhận công lao của những người lính Việt Nam Cộng Hòa đã ngã xuống khi chiến đấu bảo vệ Hoàng Sa?

Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Về sự kiện 1974, cụ thể là hai ngày 19 và 20/01/1974 khi Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm toàn bộ Hoàng Sa, ngay từ khi làm luận án tiến sĩ về quá trình xác lập chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa, tôi đã đề nghị phải vinh danh liệt sĩ cho tất cả những ai hy sinh tại Hoàng Sa. Gần đây, báo Đại Đoàn Kết và một số viên chức cũng đã đề cập đến vấn đề đó.

RFI: Gần đây Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã lần đầu tiên công khai lên án Trung Quốc dùng vũ lực chiếm Hoàng Sa trước đây. Đây có phải là một bước tiến trong lập trường của Việt Nam liên quan đến Hoàng Sa, tức là thừa nhận chính thể Việt Nam Cộng Hòa, chính quyền đã quản lý Hoàng Sa cho đến năm 1975?

Tiến sĩ Nguyễn Nhã: Theo tôi, chính trị khác với học thuật, sử học. Sự thật chỉ có một, lịch sử chỉ có một mà thôi. Nhưng về ngoại giao, khi nào đề cập đến thì phải có thời điểm, thời cơ nào đó. Vừa rồi, chúng ta đã có một thời cơ để chính quyền nói rõ hơn. Khi mà đã thừa nhận chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa, thì không sớm thì muộn cũng phải lên án việc một quốc gia khác dùng vũ lực để chiếm đoạt chủ quyền của Việt Nam. Mà khi đã khẳng định chủ quyền của mình thì phải tìm cách lấy lại.

Hoàng Sa là một vấn đề rất lâu dài. Nhưng tôi vẫn thường nói rằng, Việt Nam đã từng bị 1.000 năm Bắc thuộc, nếu phải chờ đến 1.000 năm thì có thể kiên trì đến thành công. Giáo sư Trần Văn Giàu đã nói rằng thời này là thời điện tử. Tôi cũng tin như vậy. Nhưng lịch sử thì không thể nào biết trước được. Chắc chắn chúng ta sẽ thành công trong việc lấy lại Hoàng Sa, nhưng không biết là khi nào thôi.

RFI: Xin cám ơn tiến sĩ Nguyễn Nhã.

Ngoại trưởng Pháp tuyên bố châu Âu sẽ đáp lại những cải tổ ở Miến Điện

2012-01-17T12:23:00.000+07:00

Lãnh đạo đối lập Miến Điện Aung San Suu Kyi (phải) và Ngoại trưởng Pháp Alain Juppé gặp các nhà báo ở Rangoon, ngày 15/01/2012

REUTERS

Thanh Phương 15/1/2012

Ngoại trưởng Pháp Alain Juppé đã tuyên bố như trên sau cuộc gặp gỡ đầu tiên với nhà đối lập Aung San Suu Kyi hôm nay, 15/01/2012, tại Rangoon. Ông Juppé nói : « Cũng như những thành viên khác của cộng đồng quốc tế, chúng tôi rất quan tâm theo dõi những dấu hiệu tích cực của tổng thống Thein Sein. Pháp và Liên Hiệp Châu Âu sẽ đáp lại tích cực và cụ thể những cử chỉ có ý nghĩa đó ».

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Pháp không nói rõ là châu Âu có sẽ bãi bỏ những biện pháp trừng phạt Miến Điện hay không.

Vào tháng tư năm ngoái, Liên Hiệp Châu Âu đã giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt Miến Điện và đầu tháng này loan báo sắp mở một văn phòng đại diện ở Miến Điện.

Trong những tháng qua, chính quyền « dân sự » Miến Điện đã thực hiện nhiều cải tổ quan trọng và nhiều biện pháp theo hướng dân chủ hóa, đặc biệt là đã cho phép bà Aung San Suu Kyi trở lại chính trường.

Gần đây nhất, thứ sáu vừa qua, chính quyền Miến Điện đã phóng thích khoảng 300 tù chính trị, trong có có các lãnh đạo cuộc nổi dậy năm 1988 và phong trào biểu tình do các nhà sư chủ xướng vào năm 2007, bị dìm trong biển máu.

Biện pháp mới này đã được phương Tây hoan nghênh. Riêng Hoa Kỳ đã tuyên bố sẳn sàng trao đổi đại sứ với Miến Điện, nhưng cũng chưa nói đến khả năng bãi bỏ những trừng phạt đối với nước này.

Nhà đối lập Aung San Suu Kyi, hôm nay, cũng đã hoan nghênh những cải tổ mới nhất ở Miến Điện. Phát biểu bằng tiếng Pháp sau khi gặp Ngoại trưởng Alain Juppé, bà Aung San Suu Kyi nói : « Chúng tôi hy vọng là những diễn tiến mới này sẽ tăng cường tiến trình dân chủ hóa và hoà giải dân tộc ».

Trả lời một phóng viên, nhà đối lập Miến Điện không loại trừ khả năng tham gia chính phủ nếu bà đắc cử trong cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung vào tháng 4 tới. Ngoại trưởng Pháp Juppé đã tỏ ý muốn cuộc bầu cử này sẽ diễn ra một cách « tự do và công bằng, vì cuộc tuyển cử trước vào tháng 11 năm ngoái đã bị phương Tây xem là « trò giả hiệu ». Ngày mai, Ngoại trưởng Pháp sẽ gặp tổng thống Thein Sein.

Như vậy, ông Juppé là Ngoại trưởng phương Tây thứ ba đến Miến Điện, sau chuyến đi của hai lãnh đạo ngoại giao Mỹ Hillary Clinton đầu tháng 12 và Anh William Hague đầu tháng này.

Pháp và nhiều nước khu vực đồng euro bị hạ điểm tín nhiệm

2012-01-17T12:21:00.002+07:00

Bộ trưởng Tài chính Pháp François Baroin trả lời về sự kiện Pháp bị hạ điểm tín nhiệm 13/1/2012 (REUTERS)

Thanh Phương 14/1/2012

Hôm qua 13/1/2012, cơ quan thẩm định tài chính quốc tế Standard and Poor’s đã thực hiện lời đe dọa đưa ra nhiều tháng qua, đó là hạ điểm tín nhiệm tài chính của Pháp, cũng như nhiều quốc gia khác trong khu vực đồng euro, nhưng cơ quan này đã không đụng đến nước Đức.

Trong bản thông cáo, Standard and Poor's cho rằng những biện pháp mà các lãnh đạo châu Âu thi hành trong những tuần qua « vẫn chưa đủ để giải quyết hoàn toàn các vấn đề có tính chất cơ cấu của khu vực đồng euro. »

Cho nên, hãng này đã hạ hai bậc điểm các nước Tây Ban Nha, Ý, Chypre, Bồ Đào Nha và hạ một bậc điểm các nước Pháp, Áo, Malta, Slovaquia và Slovenia. Mức điểm của những nước khác được giữ nguyên, nhưng Standard and Poor's đặt toàn bộ các quốc gia khối euro vào diện « viễn cảnh xấu », ngoại trừ Đức và Slovaquia, được xem là « có viễn cảnh ổn định ».

Bị hạ một bậc, như vậy là nước Pháp bị mất mức điểm AAA, mức điểm cao nhất mà nhờ đó cho tới nay, Pháp vẫn được vay tiền với lãi suất thấp trên các thị trường tài chính. Hiện giờ Pháp vẫn giữ được mức điểm AAA đối với hai công ty xếp hạng tín nhiệm khác là Fitch và Moody’s, nhưng bị Standard and Poor's hạ một bậc điểm, Pháp sẽ vay tiền với lãi suất cao hơn, trong bối cảnh mà năm nay, Paris sẽ phát hành 178 tỷ euro trái phiếu.

Đặc biệt, việc hạ điểm nước Pháp, một trong hai đầu tàu kinh tế của châu Âu cùng với Đức, sẽ có những tác động rất mạnh trong khu vực đồng euro. Quỹ bình ổn tài chính FESF, cơ chế hỗ trợ các nước đang gặp khó khăn, trong những ngày tới cũng có nguy cơ bị mất hạng điểm AAA, khiến cho nhiệm vụ của quỹ này thêm phức tạp.

Nói chung, quyết định ngày hôm qua của Standard and Poor's khiến khủng hoảng khu vực đồng euro nghiêm trọng trở lại, nhất là vì hãng này cảnh báo là từ đây đến cuối năm 2013 có thể sẽ hạ điểm thêm nữa đối với toàn bộ các quốc gia khối euro, ngoại trừ Đức và Slovquia. Thêm vào đó, những cuộc thương lượng về nợ của Hy Lạp hiện đang gặp bế tắc, nguy cơ nước này bị phá sản vẫn còn rất lớn.

Về mặt chính trị nội bộ, việc nước Pháp bị mất điểm tín nhiệm AAA là một vố đau đốì với đương kim tổng thống Nicolas Sarkozy trong khi chỉ còn khoảng 100 ngày nữa là đến kỳ bầu cử tổng thống 2012. Ông Sarkozy và cánh hữu vẫn đặt ra mục tiêu bảo vệ mức điểm này bằng mọi giá, và qua đó biện minh cho những kế hoạch thắt lưng buộc bụng để cắt giảm nợ công.

Hôm qua 13/1/2012, bộ trưởng Kinh tế François Baroin đã cố giảm nhẹ tầm mức của việc nước Pháp bị hạ điểm, cho rằng « đây không phải là một tin tốt », nhưng cũng không phải là « một thảm hoạ ». Nhưng toàn bộ các đối thủ trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới đều chỉ trích « thất bạì » của ông Sarkozy. Riêng ứng cử viên của Đảng Xã hội, François Hollande, hôm nay tuyên bố rằng, không phải là nước Pháp, mà là chính sách tổng thống Sarkozy đã bị hạ điểm.

Miến Điện bắt đầu gặt hái kết quả từ những cải tổ dân chủ

2012-01-17T12:20:00.000+07:00

Blogger kiêm nhà báo Nay Phone (giữa) nằm trong số các tù chính trị được ân xá hôm 13/1/2012 (REUTERS)

Thanh Phương 14/1/2012

Trung thành với chính sách « có qua thì có lại », Hoa Kỳ hôm qua 13/1/2012 tuyên bố sẵn sàng tái lập hoàn toàn bang giao với Miến Điện sau khi chính quyền nước này trả tự do cho hàng trăm tù chính trị. Đối với Washington, quyết định ân xá các tù chính trị là một bước tiến quan trọng cho tiến trình chuyển đổi dân chủ và hoà giải dân tộc ở Miến Điện.

Hôm nay 14/1/2012, một bộ trưởng Miến Điện cho biết trong đợt ân xá hôm qua, có khoảng 300 tù chính trị được trả tự do, tuy rằng đối với chính quyền, những người đó không phải đã bị giam vì lý do chính trị. Việc phóng thích các tù nhân chính trị là điều mà phương Tây vẫn liên tục yêu cầu Miến Điện thực hiện để chứng tỏ thực tâm cải tổ dân chủ chính quyền « dân sự ».

Cho nên, hôm qua 13/1/2012, quyết định ân xá của tổng thống Thein Sein ngay lập tức đã được tổng thống Barack Obama hoan nghênh, xem đây là « một bước tiến quan trọng cho tiến trình chuyển đổi dân chủ và hoà giải dân tộc ở Miến Điện ».

Chính ông Obama là người mà từ năm 2009 đã đề ra chính sách « chìa bàn tay ra » để cắt đứt với chiến lược cô lập Miến Điện, lúc ấy còn nằm dưới sự lãnh đạo của một chế độ quân sự. Washington nhận thấy chiến lược cô lập này đã không mang lại kết quả mong muốn, mà trái lại càng đẩy Miến Điện, một quốc gia rất giàu tài nguyên thiên nhiên, vào vòng tay của Trung Quốc.

Vào tháng 11 năm ngoái, tổng thống Mỹ đã từng tuyên bố rằng « sau những năm tháng đen tối, từ nhiều tuần qua, chúng ta nhìn thấy ánh sáng le lói của tiến bộ.»

Hôm qua, ông Obama nói rằng « ánh sáng le lói ấy đã sáng hơn một chút ». Tổng thống Hoa Kỳ cho biết ông yêu cầu Ngoại trưởng Hillary Clinton có những biện pháp để « nắm lấy cơ hội lịch sử và đầy hy vọng này ».
Ngay sau đó, bà Clinton thông báo là Washington sẽ tiến hành trao đổi đại sứ với Miến Điện. Như vậy, bà sẽ thực hiện đúng lời hứa đã đưa ra vào cuối năm ngoái trong chuyến viếng thăm lịch sử ở nước này, tức là « đáp lại mỗi hành động của chính quyền Miến Điện bằng một hành động ».

Hiện giờ, hai nước vẫn có quan hệ ngoại giao, nhưng từ năm 1990 Hoa Kỳ chỉ duy trì một đại diện ở Miến Điện, tức là thấp hơn một bậc so với đại sứ. Với việc nâng cấp đại diện lên hàng đại sứ, như vậy là Mỹ sẽ tái lập hoàn toàn bang giao với Miến Điện.

Tuy nhiên, cả tổng thống Obama lẫn Ngoại trưởng Clinton đều chưa đề cập đến khả năng bãi bỏ các biện pháp trừng phạt đối với chế độ Miến Điện. Các biện pháp này bao gồm việc cấm đầu tư của Mỹ vào Miến Điện, cấm nhập vào Hoa Kỳ những hàng hóa từ Miến Điện, kể cả đá quý, hạn chế việc cấp visa nhập cảnh cho các thành viên chính phủ Miến Điện.

Ngoại trưởng Clinton đã báo trước là tiến trình xích lại gần nhau giữa hai nước sẽ là « một tiến trình rất dài » và tùy thuộc vào những cải tổ của chính phủ Miến Điện. Về phần tổng thống Obama, hôm qua, đã kêu gọi chính quyền Miến Điện bảo đảm cho những tù chính trị vừa được phóng thích và tất cả những người khác được tự do tham gia vào tiến trình chính trị, cũng như thả những tù chính trị còn lại.

Không chỉ trả tự do cho tù chính trị, chính quyền Miến Điện hôm thứ năm vừa qua còn đã ký thỏa thuận ngưng bắn với lực lượng phiến quân Karen, trong nỗ lực hòa giải với các nhóm sắc tộc. Chính quyền Miến Điện cũng đã có những tỏ thái độ hòa giải với phe đối lập. Vào tuần trước, một cố vấn của tổng thống Thein Sein tuyên bố là bà Aung San Suu Kyi sẽ có một « vai trò chính thức », thậm chí có thể được bổ nhiệm vào chính phủ.

Như vậy là chính phủ Miến Điện đã thực hiện gần đúng ba yêu cầu mà phương Tây đưa ra từ 20 năm nay : cho bà Aung San Suu Kyi trở lại chính trường, trả tự cho toàn bộ tù chính trị và tái lập đối thoại giữa các sắc tộc.

Tuy phương Tây vẫn còn thận trọng, nhưng rõ ràng là những cải tổ táo bạo của chính quyền tổng thống Thein Sein đã bắt đầu gặt hái kết quả, đưa nước dần dần thoát khỏi thế cô lập. Chỉ có điều, theo các chuyên gia, đấu đá tranh giành quyền lực trong nội bộ giới lãnh đạo Miến Điện vẫn còn rất gay gắt, tuy không lộ rõ. Nguy cơ nước này quay trở lại đằng sau vẫn còn lớn.

Trung Quốc sẽ tìm cách củng cố vị thế của Kim Jong-Un

2012-01-17T12:18:00.002+07:00

Kim Jong Un đã trở thành lãnh đạo Triều Tiên với sự sắp đạt từ trước và được Trung Quốc ủng hộ. Ảnh: Kim Jong Un thăm một nhà máy của Bắc Triều Tiên hôm 11/9/2011.

REUTERS/KCNA/Files

Thanh Phương 10/1/2012

Vốn đã chuẩn bị từ lâu cho việc chuyển giao quyền hành ở Bắc Triều Tiên một khi Kim Jong-Il qua đời, Trung Quốc nay sẽ tìm cách củng cố vị thế của tân lãnh đạo chế độ Bình Nhưỡng Kim Jong-Un, theo nhận định của các nhà phân tích được hãng tin AFP trích dẫn hôm nay.

Cái chết ngày 17/12 của nhân vật được gọi là « Lãnh tụ kính yêu » hoàn toàn không làm Trung Quốc bất ngờ, bằng chứng là cùng với lời chia buồn « sâu sắc » gởi đến Bình Nhưỡng, Bắc Kinh đã công nhận ngay Kim Jong-Un là tân lãnh đạo, đồng thời bày tỏ mối quan tâm về sự ổn định của Bắc Triều Tiên.

Theo lời nhà phân tích Scott Bruce, thuộc Đại học San Francisco, Trung Quốc đã cùng với Bắc Triều Tiên chuẩn bị hậu sự cho cái chết của Kim Jong-Il. Những chuyến đi của Kim Jong-Il đến Trung Quốc trong ba năm qua dường như một phần là nhằm chuẩn bị cho việc kế nhiệm ông.

Chỉ trong khoảng hơn 1 năm, cho đến mùa hè 2011, ông Kim Jong-Il đã bốn lần sang Trung Quốc, đồng minh thân cận nhất và cũng là nguồn cung cấp viện trợ hàng đầu cho chế độ Bình Nhưỡng. Theo ông Scott Bruce, dường như là Kim Jong-Un cũng đã gặp một phái đoàn quan chức cao cấp của Trung Quốc tại Bình Nhưỡng vào cuối năm 2010, cho thấy là Bắc Kinh từ lúc đó đã chấp thuận việc chuyển giao quyền hành cho thế hệ họ Kim thứ ba.

Chắc chắn là Trung Quốc sẽ theo dõi sát nhất cử nhất động của ban lãnh đạo mới ở Bắc Triều Tiên. Nhưng các chuyên gia dự báo là Bắc Kinh sẽ tìm cách đóng một vai trò ngày càng quan trọng hơn, vì Trung Quốc muốn kiểm soát chặt chẽ hơn Bắc Triều Tiên để bảo đảm là quốc gia này không sụp đổ.

Theo ông John Feffer, đồng giám đốc dự án Foreign Policy in Focus của Viện Nghiên cứu Chính sách IPS ở Washington, đối với Bắc Kinh, sự sụp đổ của Bắc Triều Tiên đồng nghĩa với làn sóng người tỵ nạn ồ ạt đổ sang, với những vũ khí nguyên tử không ai kiểm soát, với rối loạn kinh tế khu vực. Chưa kể đến việc lực lượng Hoa Kỳ sẽ được triển khai trên bán đảo Triều Tiên.

Theo lời bà Valérie Niquet, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu chiến lược ở Paris, mối lo ngại chính của Trung Quốc là sự sụp đổ của một chế độ « có tầm quan trọng chiến lược rất lớn ». Nhất là vào lúc mà Hoa Kỳ đang quay trở lại khu vực châu Á và tăng cường các liên minh khu vực, đối lại những quyền lợi của Bắc Kinh. Trung Quốc cũng muốn tiếp tục đóng vai trò « trung gian không thể thiếu được » trong hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên, cũng như trong đàm phán sáu bên, mà Bắc Kinh đang muốn khởi động lại.

Cũng theo bà Valérie Niquet, Trung Quốc sẽ làm đủ mọi cách để củng cố quyền lực cho Kim Jong-Un, nhất là qua việc giúp phát triển kinh tế của một quốc gia vừa gặp nạn đói, vừa bị quốc tế trừng phạt. Trong những chuyến đi Trung Quốc cuối cùng, cố lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-Il đã đến thăm các đặc khu kinh tế và các nhà máy để học hỏi kinh nghiệm mở cửa kinh tế của đồng minh.

Theo chuyên gia John Feffer, đổi lại với việc giúp Bình Nhưỡng phục hồi kinh tế, Trung Quốc đã được hưởng những điều kiện ưu đãi trong các thoả thuận về khai thác các mỏ đồng, than và đất hiếm ở Bắc Triều Tiên, cũng như được quyền sử dụng các hải cảng ở nước này.

Nhưng theo lời một chuyên gia Trung Quốc thuộc Đại học Bắc Kinh, chính phủ nước này hiện còn rất lo ngại, bởi vì quyền lực của Kim Jong-Un chưa thật vững chắc, cho dù báo chí chính thức của Bắc Triều Tiên đã gọi ông là « tư lệnh tối cao của quân đội » và « lãnh đạo Đảng Lao Động Triều Tiên.»

Luật đất đai phải công nhận quyền sở hữu tư nhân

2012-01-17T12:16:00.000+07:00

Tại Việt Nam, rất nhiều người là nạn nhân của các vụ trưng thu đất.

Thanh Phương 9/1/2012

Đất nông nghiệp ngày càng sụt giảm, tranh chấp và khiếu kiện về đất đai bùng nổ, một tầng lớp đại gia hình thành nhờ đầu cơ, kinh doanh bất động sản, khoảng cách giàu nghèo càng tăng thêm. Đó là một số trong nhiều hệ quả của cái gọi là “sở hữu toàn dân” về đất đai ở Việt Nam, một khái niệm hoàn toàn trái với xu thế phát triển kinh tế theo hướng thị trường. Cho nên, ngày càng có nhiều tiếng nói yêu cầu Nhà nước phải công nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai.

Là một người từng được báo chí Việt Nam ca ngợi là “Kỳ tài đất Tiên Lãng” vì đã bỏ biết bao công sức tạo dựng đất bồi ven biển để nuôi trồng thủy sản, ông Đoàn Văn Vươn, một cựu chiến binh, kỹ sư nông lâm xuất thân từ gia đình cách mạng, nay bị khởi tố vì tội “giết người”. Ngày 5/1 vừa qua, ông Đoàn Văn Vươn cùng người nhà đã dùng mìn và súng để chống trả lại lực lượng thi hành lệnh cưỡng chế thu hồi đất nuôi trồng thủy sản tại khu Cống Rộc ( xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng ), bắn bị thương bốn công an và hai bộ đội.

Dường như đây lần đầu tiên mà lực lượng an ninh bị thương vong nhiều như vậy trong một vụ cưỡng chế thu hồi đất. Nhưng xét kỹ hơn thì vụ xảy ra tại Hải Phòng cũng chẳng khác gì với vô số các tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay, hậu quả của một Luật Đất đai có quá nhiều điểm cần phải được cấp tốc sửa đổi.

Hiện giờ, theo quy định của Hiến pháp cũng như trong Luật Đất đai, ở Việt Nam, đất đai là “sở hữu của toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu”. Nhưng từ lâu, nhiều chuyên gia, học giả, nhà phân tích chính trị, như ông Nguyễn Thanh Giang ở Hà Nội, đã chỉ ra rằng, cái gọi là sở hữu toàn dân là nguồn gốc gây ra nhiều tham nhũng, làm tăng khoảng cách giàu nghèo, làm giảm năng suất nông nghiệp và nói chung là cản trở sự phát triển của đất nước:

"Thực chất sở hữu toàn dân là gì ? Là sở hữu của Nhà nước. Mà sở hữu của Nhà nước là sở hữu của chính phủ. Mà sở hữu của chính phủ là của các quan chức. Cho nên có một thực tế là một giám đốc nhỏ như giám đốc một công ty chế biến cây trồng nông nghiệp đã biếu không 700 hectare đất công ở huyện Bến Cát, Bình Dương. Một ông giám đốc nhỏ như vậy mà có thể biếu 700 hectare đất, vậy thì những ông quan lớn hơn 5, 7 bậc có thể biếu không đến bao nhiêu hectare đất ?

Các địa chủ đỏ ngày nay không chỉ có hàng trăm, mà là hàng chục ngàn hectare đất. Chúng ta nhớ nhiều địa chủ ngày nào chưa có đến một hectare đất mà đã bị trói vào cột trường đấu, để tá điền đốt râu, rồi chết tức tưởi trong thời kỳ cải cách ruộng đất. Các địa chủ đỏ ngày nay không tốn một giọt mồ hôi mà ung dung, phè phỡn quá !

Trong luật Đất đai 2003 có một thuật ngữ rất mơ hồ là « giá quyền sử dụng đất ». Điều phi lý, quái đản này cũng giống như thuật ngữ « tài sản XHCN », nhưng không hiểu vì sao vẫn tồn tại trong một văn bản Nhà nước. Đất và quyền sử dụng đất là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau, cho nên không thể có khái niệm « giá quyền sử dụng đất » được.

Sở dĩ chúng ta không thừa nhận được quyền tư hữu đất đai là vì chúng ta đi theo chủ nghĩa Marx. Marx có một sai lầm cực kỳ cơ bản là chủ trương xóa bỏ tư hữu. Trong thực tế, công hữu làm nghèo đất đai đi, làm cho năng suất thấp.

Hồi cải cách ruộng đất, tuy việc cướp đất của địa chủ chia cho nông dân có những sai lầm tai hại, nhưng nó đã vô tình làm cho việc tư hữu đất đai trở nên sâu hơn. Nhờ vậy mà sản xuất nông nghiệp cũng được đẩy mạnh phần nào. Sản lượng lương thực năm 1957 đạt được đến 4 triệu tấn, cao hơn sản lượng cao nhất tại miền Bắc trước Thế chiến thứ hai ( 2,4 triệu tấn ).

Nhưng oái ăm thay, niềm vui người cày có ruộng chưa được nhen nhúm bao lâu, thì Hiến pháp sửa đổi năm 1980 đã quy định đất đai là sở hữu toàn dân và theo đó, hầu hết đất đai được giao cho các HTX nông nghiệp.

Kể từ khi chính sách này được thực thi từ năm 1976 đến năm 1980, năng suất lúa đã giảm từ 2,23 tấn/hectare xuống chỉ còn 2,08 tấn/hectare. Đảng phải nhìn thẳng vào sự thực đó và thấy được rằng việc tư hữu hóa đất đai là cần thiết, không chỉ để tránh khiếu kiện, tránh phân hóa giàu nghèo cao hơn và còn làm cho năng suất nông nghiệp tăng thêm."

Đáng nói hơn hết là Điều 23 Hiến pháp 1992 quy định “trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng an ninh và vì lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hoặc tổ chức theo thời giá thị trường”, nhưng Điều 38 Luật Đất đai ngoài quy định đó còn bổ sung thêm “lợi ích công cộng, phát triển kinh tế”! Tức là điều khoản này hoàn toàn vi hiến. Hơn nữa, “phát triển kinh tế” là một khái niệm rất rộng, có thể diễn giải như thế nào cũng được, bởi vì xây sân golf cũng có thể được hiểu là “phát triển du lịch”, có nghĩa là phát triển kinh tế. Chính vì có thể thu hồi đất một cách vô tội vạ như thế, cho nên đây lại càng là cơ hội tham nhũng cho một số quan chức và nguyên nhân gây bất ổn xã hội.

Trong những năm gần đây, trong số các tranh chấp nhà đất ở Việt Nam , có không ít vụ liên quan đến tài sản của các tôn giáo, đặc biệt là của Giáo hội Công giáo. Ngay từ năm 2008, trong văn kiện “QUAN ĐIỂM CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM VỀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG HOÀN CẢNH HIỆN NAY”, công bố ngày 27/9, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã từng nêu rõ :” Luật về đất đai tuy đã sửa đổi nhiều lần nhưng vẫn còn bất cập, chưa đáp ứng kịp đà biến chuyển trong đời sống xã hội, đặc biệt là chưa quan tâm đến quyền tư hữu chính đáng của người dân.”

Trong văn kiện đó, Hội đồng Giám mục Việt Nam nhắc lại rằng Tuyên ngôn Quốc tế của Liên Hiệp Quốc về Nhân quyền đã khẳng định: "Mọi người đều có quyền tư hữu cho riêng mình hay chung với người khác … và không ai có thể bị tước đoạt tài sản của mình cách độc đoán" . Cho nên, các vị giám mục đề nghị là “thay vì chỉ giải quyết theo kiểu đối phó hoặc cá biệt, thì giới hữu trách phải tìm giải pháp triệt để hơn, tức là để người dân có quyền làm chủ tài sản, đất đai của họ".

Vấn đề sở hữu đất đai đã được đưa ra bàn cãi ngày càng nhiều trong bối cảnh mà theo dự kiến, vào năm 2013 Quốc hội sẽ sửa đổi Luật Đất Đai 2003. Tại hội thảo Hoàn thiện báo cáo rà soát Luật Đất đai 2003 và Luật Kinh doanh bất động sản tại Hà Nội ngày 21-9, được tờ Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh tường thuật ngày 22/09/2011, các chuyên gia đã kiến nghị thừa nhận sở hữu tư nhân về đất đai và hướng đến đa dạng hóa sở hữu đất đai.

Phân tích về vấn đề sở hữu đất đai, đại diện nhóm nghiên cứu, TS Trần Quang Huy, Trưởng bộ môn Đất đai (khoa Pháp luật kinh tế ĐH Luật Hà Nội), cho rằng cần làm rõ khái niệm “sở hữu toàn dân” vì khái niệm này trừu tượng, không có chủ thể thực. Theo LS Huy, có thể nên nghiên cứu bỏ khái niệm “sở hữu toàn dân”, thay bằng khái niệm “sở hữu Nhà nước”.

Tuy nhiên, luật sư Trương Thanh Đức, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Hàng hải, cho rằng sở hữu “toàn dân” hay “Nhà nước” thì cũng vẫn chỉ là sách vở, chẳng có gì thay đổi cả. Trong khi lý luận và thực tế cuộc sống đòi hỏi công nhận sở hữu tư nhân về đất đai. Theo LS Đức, « nếu không thừa nhận vấn đề gốc rễ căn bản đó, thì dù có sửa Luật Đất đai bao nhiêu lần nữa, cũng vẫn không thoát khỏi tù mù, nhập nhằng, bất cập. »

Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Công ty Quang và cộng sự, thì đề nghị dạng hóa sở hữu đất đai như: sở hữu quốc gia do trung ương quản lý, sở hữu của chính quyền địa phương, sở hữu của cộng đồng dân cư, sở hữu của pháp nhân và sở hữu của cá nhân.

Trong cuộc hội thảo đó, luật sư Đỗ Trọng Hải, Công ty Luật Bizlink, cũng đồng tình với các ý kiến trên và nhấn mạnh: “Hầu hết các nước trên thế giới đều công nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai. Có đa dạng hóa sở hữu thì mới tránh được những xáo trộn hiện nay và hợp với thông lệ quốc tế. Cho dù có là sở hữu gì, khi đụng đến những vấn đề về an ninh quốc gia, thì Nhà nước vẫn đương nhiên được quyền quyết định”.

Về phần ông Nguyễn Thanh Giang thì đưa một số đề nghị cụ thể để sửa đổi Luật Đất đai theo hướng công nhận quyền tư hữu đất đai:

"Tôi đã từng kiến nghị là đất phải có chủ cụ thể và thời hạn danh điền, phải được tư hữu hóa. Đấy là lẽ đời mà cha ông ta đã nhận ra và thực thi từ nghìn năm trước. Tuy vậy, tôi đề nghị là việc tự hữu hóa ruộng đất phải được tiến hành thận trọng từng bước, nhưng cần hết sức khẩn trương.

Có thể tham khảo ý kiến của các chuyên gia quốc tế về đất đai, đó là cấp giấy chứng nhận sở hữu cá nhân cho người sử dụng đất. Tất cả những người sử dụng đất phải nộp thuế đất hàng năm. Việc định thuế đất là dựa vào giá trị đất với những lợi thế tự nhiên, độ mầu mỡ và vị trí của nó. Giấy chứng nhận sở hữu cá nhân thì được tự do chuyển đổi, với mức phí tương ứng với việc cấp một giấy chứng nhận mới. Sẽ không có bất cứ khoản thuế dựa trên giá trị chuyển dụng nào, vì điều này làm tăng chi phí, ngăn cản sự linh động của thị trường, tạo cơ hội cho các hành vi tham nhũng và trốn thuế. Các mảnh đất chưa có chủ sẽ được đấu giá công khai, dành cho những người sẵn sàng nộp thuế cao nhất. Thông tin về mức thuế ở mỗi khu vực phải được công khai trên Internet. Tại mỗi văn phòng quản lý đất đai, bất kỳ ai muốn tranh cãi về việc định giá sẽ được yêu cầu trình đề án của mình.

Ngay trong lịch sử nước mình, cũng có thể tham khảo cách làm của ông cha xưa. Ví dụ như theo Đại Việt Sử ký toàn thư, từ năm Giáp Dần ( 254 ), vua Trần Thái Tông đã xuống chiếu bán ruộng công, mỗi mẫu là 5 quan tiền, cho dân mua làm ruộng tư. Để tạo điều kiện dễ dàng cho việc mua bán, chuyển nhượng đất đai, tháng Chạp năm 1442, vua Lý Anh Tông đã xuống chiếu, là những người tranh nhau ruộng ao, của cải không được nhờ cậy nhà quyền thế. Làm trái thì đánh 80 trượng, xử tội đồ.

Để việc trưng thư đất đai hoàn toàn thỏa đáng, năm Mậu Thân ( 248 ), vua Trần Thái Tông đã cho phép trưng thu đất để đắp đê. Nhưng quy định rằng chỗ nào đắp thì đo xem mất bao nhiêu ruộng đất của dân, rồi đền bù theo thời giá.

Bởi vậy, tôi tha thiết đề nghị Đảng và chính phủ nhìn thấy cái nguy cấp của việc chúng ta chậm biến năm thành phần đất đai và phải sửa Luật Đất đai theo hướng thừa nhận quyền tư hữu và hợp lý. Có như vậy mới dần dần sửa được hai tệ nạn. Thứ nhất là sự phân hóa giàu nghèo quá đáng. Quá đáng đến mức mà bây giờ quan chức chỉ ký một mảnh giấy, từ đất có thể kiếm ra hàng chục, hàng trăm tỷ, nên mới có ông ngồi đánh cờ với nhau mỗi ván 5 tỷ đồng. Trong khi có những người nông dân khốn khổ đến mức mà cháu giết bà nội chỉ để lấy 400 ngàn đồng.

Tệ nạn thứ hai là quan chức tịch thu đất của dân với một cái giá rẻ như bèo, chỉ ký cho nông dân vài trăm ngìn đồng, để bán, chia chác cho nhau lấy hàng chục triệu đồng. Người nông dân oan ức đi khiếu kiện, xã không giải quyết, huyện không giải quyết. Lên trung ương thì lại bị bắt vào đồn công an và bị hành xử rất tàn nhẫn. Trong những người bị hành xử tàn nhẫn, không chỉ có nông dân bình thường, mà có cả những cựu chiến binh từng rơi xương đỗ máu, những bà mẹ anh hùng, ... Những cái đó đau lòng lắm.

Cho nên tôi thấy việc sửa lại Luật Đất đai là việc hết sức khẩn cấp và phải làm với một tinh thần cách mạng thật sự, với một tinh thần vì dân để xóa bò những tệ nạn và cũng là những nguy cấp cho Đảng này. Và chỉ có làm một luật đất đai cho đúng thì mới có thể tạo công bằng xã hội và làm cho đất đai sinh sôi nẩy nở. "

Nhưng dầu sao Luật đất đai không thể được sửa đổi theo hướng thừa nhận quyền sở hữu tư nhân đất đai, nếu Hiến pháp không được sửa đổi, mà việc sửa đổi Hiến pháp tuy đã được dự trù, nhưng không biết bao giờ mới được thực hiện.

Trước mắt, nhận thấy là những bất cập đền trong việc bù đất đai đang kềm hãm sực phát triển kinh tế Việt Nam, Ngân hàng Thế giới trong tháng 12 vừa qua đã ra một báo cáo nhằm trợ giúp cho Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Quản lý đất đai trong quá trình xây dựng Luật Đất đai mới.

Theo khảo sát của nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới, « vấn đề giá đất để tính bồi thường vẫn là vấn đề bức xúc nhất hiện nay ở các địa phương. Cho đến đầu năm 2010, nhiều địa phương cho rằng lượng khiếu nại hành chính về giá đất để tính bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đang chiếm tới 90% tổng lượng khiếu kiện của dân.

Trên 80% ý kiến trả lời đều không hài lòng với giá đất áp dụng vào tính toán bồi thường. Do chưa có quy định cụ thể về quy trình xác định giá đất nên mỗi địa phương cấp tỉnh đưa ra cách giải quyết khác nhau. Đại đa số trường hợp đều có biểu hiện áp đặt giá đất theo quyết định hành chính, thiếu phù hợp với các quy luật của cơ chế thị trường. Chính bất cập trong đền bù dẫn tới tốc độ triển khai các dự án chậm, khiến các dự án đầu tư hạ tầng phải chịu nhiều phí tổn, làm chậm khả năng sinh lời của dự án. Khiếu kiện kéo dài gây thiếu ổn định về xã hội và giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư vào Việt Nam ».

Trong báo cáo, các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới và chuyên gia nghiên cứu độc lập đã đưa ra những khuyến nghị nhằm khắc phục các hạn chế của hệ thống pháp luật đất đai, đặc biệt là hệ thống định giá đất và hệ thống luật giải quyết khiếu nại đất đai.

Aung San Suu Kyi có thể được bổ nhiệm vào chính phủ Miến Điện

2012-01-10T21:27:00.000+07:00

Nhà đối lập Aung San Suu Kyi đến dự một buổi trình diễn ca nhạc vì mục đích từ thiện do Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ tổ chức tại Răngun ngày 30/12/2011.

REUTERS/Soe Zeya Tun

Thanh Phương 8/1/2012

Một cố vấn của Tổng thống Miến Điện, ông Nay Zin Latt, vừa tuyên bố với hãng tin AFP hôm nay (8/1) là nhà đối lập Aung San Suu Kyi có thể sẽ đóng một vai trò trong chính phủ « dân sự », nếu bà đắc cử dân biểu trong cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung ngày 1/04 tới.

Theo lời ông Nay Zin Latt, giải Nobel Hòa bình năm 1991 có thể sẽ nắm một chức vụ « tương xứng » trong bộ máy công quyền và cũng có khả năng bà được bổ nhiệm vào chính phủ. Nhưng ông nói thêm là điều đó tùy thuộc vào mong muốn của bà Aung San Suu Kyi.

Kể từ năm 1990 đến nay, phần lớn thời gian bà Aung San Suu Kyi bị giam trong tù hoặc bị quản thúc tại gia. Nhưng quan hệ giữa bà với chính quyền Miến Điện đã thay đổi rất nhiều kể từ sau cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11 năm 2010 và kể từ khi bà được trả tự do một tuần sau đó.

Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, đảng do bà Aung San Suu Kyi đồng sáng lập cách đây hơn 20 năm và bị giải thể năm 2010, đã được phép hoạt động trở lại và trong tuần này, nhà đối lập Miến Điện đã được chính quyền chấp thuận cho ra tranh ghế dân biểu trong cuộc bầu cử tháng Tư.

Một phát ngôn viên của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ cho biết là bà Aung San Suu Kyi sẽ là ứng cử viên ở đơn vị bầu cử Kawhmuu, gần Rangoon. Phát ngôn viên này nói họ chưa biết là nếu đắc cử, nhà đối lập sẽ làm việc như thế nào và ở đâu, nhưng có thể bà chỉ muốn phục vụ với tư cách một nghị sĩ.

Trung Quốc sẽ tìm cách củng cố vị thế của Kim Jong-Un

2012-01-10T21:25:00.000+07:00

REUTERS/KCNA/Files

Thanh Phương 10/1/2012

Vốn đã chuẩn bị từ lâu cho việc chuyển giao quyền hành ở Bắc Triều Tiên một khi Kim Jong-Il qua đời, Trung Quốc nay sẽ tìm cách củng cố vị thế của tân lãnh đạo chế độ Bình Nhưỡng Kim Jong-Un, theo nhận định của các nhà phân tích được hãng tin AFP trích dẫn hôm nay.

Cái chết ngày 17/12 của nhân vật được gọi là « Lãnh tụ kính yêu » hoàn toàn không làm Trung Quốc bất ngờ, bằng chứng là cùng với lời chia buồn « sâu sắc » gởi đến Bình Nhưỡng, Bắc Kinh đã công nhận ngay Kim Jong-Un là tân lãnh đạo, đồng thời bày tỏ mối quan tâm về sự ổn định của Bắc Triều Tiên.

Theo lời nhà phân tích Scott Bruce, thuộc Đại học San Francisco, Trung Quốc đã cùng với Bắc Triều Tiên chuẩn bị hậu sự cho cái chết của Kim Jong-Il. Những chuyến đi của Kim Jong-Il đến Trung Quốc trong ba năm qua dường như một phần là nhằm chuẩn bị cho việc kế nhiệm ông.

Chỉ trong khoảng hơn 1 năm, cho đến mùa hè 2011, ông Kim Jong-Il đã bốn lần sang Trung Quốc, đồng minh thân cận nhất và cũng là nguồn cung cấp viện trợ hàng đầu cho chế độ Bình Nhưỡng. Theo ông Scott Bruce, dường như là Kim Jong-Un cũng đã gặp một phái đoàn quan chức cao cấp của Trung Quốc tại Bình Nhưỡng vào cuối năm 2010, cho thấy là Bắc Kinh từ lúc đó đã chấp thuận việc chuyển giao quyền hành cho thế hệ họ Kim thứ ba.

Chắc chắn là Trung Quốc sẽ theo dõi sát nhất cử nhất động của ban lãnh đạo mới ở Bắc Triều Tiên. Nhưng các chuyên gia dự báo là Bắc Kinh sẽ tìm cách đóng một vai trò ngày càng quan trọng hơn, vì Trung Quốc muốn kiểm soát chặt chẽ hơn Bắc Triều Tiên để bảo đảm là quốc gia này không sụp đổ.

Theo ông John Feffer, đồng giám đốc dự án Foreign Policy in Focus của Viện Nghiên cứu Chính sách IPS ở Washington, đối với Bắc Kinh, sự sụp đổ của Bắc Triều Tiên đồng nghĩa với làn sóng người tỵ nạn ồ ạt đổ sang, với những vũ khí nguyên tử không ai kiểm soát, với rối loạn kinh tế khu vực. Chưa kể đến việc lực lượng Hoa Kỳ sẽ được triển khai trên bán đảo Triều Tiên.

Theo lời bà Valérie Niquet, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu chiến lược ở Paris, mối lo ngại chính của Trung Quốc là sự sụp đổ của một chế độ « có tầm quan trọng chiến lược rất lớn ». Nhất là vào lúc mà Hoa Kỳ đang quay trở lại khu vực châu Âu và tăng cường các liên minh khu vực, đối lại những quyền lợi của Bắc Kinh. Trung Quốc cũng muốn tiếp tục đóng vai trò « trung gian không thể thiếu được » trong hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên, cũng như trong đàm phán sáu bên, mà Bắc Kinh đang muốn khởi động lại.

Cũng theo bà Valérie Niquet, Trung Quốc sẽ làm đủ mọi cách để củng cố quyền lực cho Kim Jong-Un, nhất là qua việc giúp phát triển kinh tế của một quốc gia vừa gặp nạn đói, vừa bị quốc tế trừng phạt. Trong những chuyến đi Trung Quốc cuối cùng, cố lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-Il đã đến thăm các đặc khu kinh tế và các nhà máy để học hỏi kinh nghiệm mở cửa kinh tế của đồng minh.

Theo chuyên gia John Feffer, đổi lại với việc giúp Bình Nhưỡng phục hồi kinh tế, Trung Quốc đã được hưởng những điều kiện ưu đãi trong các thoả thuận về khai thác các mỏ đồng, than và đất hiếm ở Bắc Triều Tiên, cũng như được quyền sử dụng các hải cảng ở nước này.

Nhưng theo lời một chuyên gia Trung Quốc thuộc Đại học Bắc Kinh, chính phủ nước này hiện còn rất lo ngại, bởi vì quyền lực của Kim Jong-Un chưa thật vững chắc, cho dù báo chí chính thức của Bắc Triều Tiên đã gọi ông là « tư lệnh tối cao của quân đội » và « lãnh đạo Đảng Lao Động Triều Tiên.»

Luật đất đai phải công nhận quyền sở hữu tư nhân

2012-01-10T21:23:00.000+07:00

Tại Việt Nam, rất nhiều người là nạn nhân của các vụ trưng thu đất.

Thanh Phương 9/1/2011

LS Hà Huy Sơn:” Đưa Bùi Thị Minh Hằng vào cơ sở giáo dục là trái pháp luật”

2012-01-07T16:15:00.000+07:00

Bà Bùi Thị Minh Hằng

Thanh Phương 4/1/2012

Ngày 27/11/2011, bà Bùi Thị Minh Hằng, 47 tuổi, một trong những người từng tham gia các vụ biểu tình phản đối Trung Quốc, đã bị bắt giữ và ngày hôm sau, bà bị đưa vào Cơ sở Giáo dục Thanh Hà, tỉnh Vĩnh Phúc, với thời gian cải tạo là 24 tháng.

Trả lời phỏng vấn RFI hôm nay, 04/01/2012, luật sư Hà Huy Sơn, người đứng ra bảo vệ quyền lợi cho bà Bùi Thị Minh Hằng, cho biết là tới nay, ông vẫn chưa được vào thăm thân chủ và theo ông, việc đưa bà Bùi Thị Minh Hằng vào cơ sở giáo dục nói trên là trái với pháp luật Việt Nam, cũng như trái với với các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết tham gia:

Luật sư Hà Huy Sơn

Nghe (03:20)

Phóng viên Không Biên giới kêu gọi Việt Nam trả tự do cho nhà báo Hoàng Khương

2012-01-07T16:14:00.000+07:00

Ảnh nhà báo Hoàng Khương trên trang web của Phóng viên Không Biên giới

Thanh Phương 4/01/2011

Hôm qua, 03/01/2012, tổ chức Phóng viên Không Biên giới đã ra thông cáo lên án vụ bắt tạm giam nhà báo Nguyễn Văn Khương, tức Hoàng Khương, của báo Tuổi Trẻ và yêu cầu chính quyền Việt Nam trả tự do cho phóng viên này. Cơ quan cảnh sát điều tra công an Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt tạm giam nhà báo Hoàng Khương ngày thứ Hai với tội danh « đưa hối lộ » và hôm qua, đã bắt giữ thêm Nguyễn Đức Đông Anh, em vợ của nhà báo Hoàng Khương, cũng về hành vi « đưa hối lộ ».

Hoàng Khương là tác giả nhiều bài điều tra về tệ nạn ăn hối lộ trong đội ngũ cảnh sát giao thông, trong đó có bài « Cảnh sát giao thông giải cứu xe đua trái phép », đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 10/7/2011. Bài báo tố cáo thượng úy Huỳnh Minh Đức, một cán bộ cảnh sát giao thông quận Bình Thạnh, đã nhận hối lộ 15 triệu đồng để trả lại xe máy một thanh niên tham gia đua xe, vi phạm luật giao thông.

Tờ Tuổi Trẻ cho biết, "theo tường trình của Hoàng Khương, khi thực hiện bài viết trên, phóng viên đã có sơ suất về nghiệp vụ khi can dự vào quá trình chung chi cho ông Huỳnh Minh Đức nhằm tìm kiếm bằng chứng về hành vi tiêu cực. Ban biên tập báo Tuổi Trẻ đã kỷ luật khiển trách và tạm đình chỉ công tác đối với Hoàng Khương".

Trong bản thông cáo đưa ra hôm qua, Phóng viên Không Biên giới tuyên bố: “ Những hành động của Hoàng Khương, trong khuôn khổ công việc điều tra của anh, không thể bị cáo buộc là hành vi đưa hối lộ. Việc điều tra của nhà báo này là nhằm tìm kiếm thông tin, không có tính chất vụ lợi cá nhân. Chính quyền phải trả lại tự do cho anh và bỏ mọi ý định điều tra anh về những việc mà bản thân anh đã công bố. Trái lại, chính quyền phải đánh giá đúng lợi ích chung của công việc điều tra như vậy”.

Vào năm 2008, làng báo Việt Nam cũng đã từng bị rúng động với vụ hai phóng viên Nguyễn Việt Chiến của tờ Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải của tờ Tuổi Trẻ bị bắt vì đã điều tra về vụ tham nhũng PMU 18. Ông Nguyễn Văn Hải nhận án 24 tháng cải tạo không giam giữ, còn ông Nguyễn Việt Chiến lãnh án 2 năm tù, nhưng đã được đặc xá vào đầu năm 2009.

2012, một năm đầy thách thức đối với kinh tế Việt Nam

2012-01-07T16:12:00.001+07:00

Do lạm phát, giá sinh hoạt ở Việt Nam trước Tết vẫn tăng (Reuters)

Thanh Phương 2/01/2011

Kinh tế Việt Nam đã gặp rất nhiều khó khăn, và nhất là đã bộc lộ càng rõ những yếu kém căn bản. Cho nên, năm 2012 sẽ là một năm đầy thử thách đối với Việt Nam, đòi hỏi những nhà lãnh đạo Hà Nội phải thực sự có những thay đổi căn bản, chứ không thể tiếp tục duy trì hiện trạng.

Theo số liệu do Tổng cục Thống kê công bố ngày 29/12/2011 vừa qua, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2011 dự kiến chỉ đạt 5,9%, thấp hơn so với mức 6,8% của năm ngoái. Tổng cục Thống kê Việt Nam cho rằng, nguyên nhân của tình trạng sụt giảm này là do Ngân hàng Nhà nước đã tăng các lãi suất nhằm kềm chế mức lạm phát đã tăng vọt trong năm nay.

Hậu quả của việc tăng lãi suất này là số khoản vay và đầu tư giảm mạnh, làm chậm lại đà tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Tổng sản phẩm nội địa GDP của Việt Nam năm nay sụt giảm cũng một phần là do các biện pháp của chính phủ nhằm giảm đầu tư công và thâm hụt ngân sách.

Có thể nói trong năm qua, vấn đề gay go nhất mà Việt Nam đã phải đối phó, đó là lạm phát. Chính phủ Hà Nội ban đầu đề ra chỉ tiêu kềm chế lạm phát 2011 ở mức 7%, sau đó đã điều chỉnh lên thành 17%, nhưng cuối cùng vẫn không đạt được chỉ tiêu này, vì tỷ lệ năm nay lên đến gần 18,6%, mức cao nhất châu Á. Đây là năm thứ hai mà chính phủ Việt Nam thất bại trong việc kềm chế lạm phát ở mức dưới 10%, vì trong năm 2010, tỷ lệ lạm phát đã là 11,8%.

Chỉ có một chỉ số khả quan, đó là thâm thủng mậu dịch của Việt Nam năm 2011 đã giảm mạnh, xuống còn 9,5 tỷ đôla, mức thấp nhất từ một thập niên qua. Kết quả này là do tác động của việc chính phủ thắt chặt chính sách tiền tệ, giảm chi tiêu công và hạn chế nhập khẩu xa xỉ phẩm.

Nhưng trong báo cáo cho Hội nghị Tư vấn Nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam đầu tháng 12 vừa qua, Ngân hàng Thế giới đã đặc biệt lưu ý là việc áp dụng chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài, cộng với những biến động trong và ngoài nước gần đây, đang gây áp lực cho hệ thống ngân hàng. Nhiều ngân hàng đang trong tình trạng thiếu thanh khoản, và tình trạng thiếu vốn vẫn là một vấn đề nổi cộm của hệ thống ngân hàng.

Mức tăng trưởng tín dụng ở Việt Nam trong những năm qua cao một cách bất thường, lãi suất cho vay cũng tăng, trong khi đó năng lực quản lý rủi ro của hệ thống ngân hàng tương đối yếu. Cho nên, một trong những việc cấp tốc đối với Việt Nam trong năm 2012 này là tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Cũng theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cũng khó có thể tránh được nguy cơ nợ công gia tăng, nhất là ở Việt Nam có rất nhiều khoản nợ tiềm ẩn, chưa được phản ánh trong các số liệu thống kê chính thức về nợ của chính phủ và nợ được chính phủ bảo lãnh.

Ngân hàng Thế giới còn nhận định rằng, tại Việt Nam, việc cắt giảm chi tiêu và cải thiện hiệu quả các dự án đầu tư công vẫn chưa có nhiều kết quả như mong muốn. Nhiều cuộc tranh luận đang diễn ra về phương thức cải cách khu vực doanh nghiệp nhà nước song vẫn chưa thật sự rõ ràng về các chính sách cụ thể trong tương lai liên quan tới lĩnh vực này.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam đã có sự ổn định quan trọng nhờ thực hiện nghị quyết 11, nhưng sự ổn định còn mong manh. Để có thể quay lại một môi trường kinh tế vĩ mô bền vững và đặt nền móng cho hiệu quả cao hơn để tăng trưởng trung hạn, Việt Nam cần giảm thâm hụt ngân sách và tái cơ cấu, bao gồm cả việc tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước và lĩnh vực tài chính.

Trong dài hạn, Việt Nam để có thể duy trì được vị thế là một điểm đến thực sự hấp dẫn đầu tư, Việt Nam là phải nâng cấp cơ sở hạ tầng, đặc biệt trong các lĩnh vực như điện, giao thông và kho cảng, là các lĩnh vực mà các nhà đầu tư thường cho là những trở ngại chính.

Nhưng liệu giới lãnh đạo Việt Nam có đủ quyết tâm chính trị để thực hiện những những khuyến cáo nói trên hay không ? Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị các nhà tài trợ, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, bà Victoria Kwakwa, nhắc lại rằng, vào tháng 10 năm ngoái, hội nghị toàn thể Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ tái cơ cấu đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực tài chính là các ưu tiên cải cách hàng đầu cho 5 năm tới.

Nhưng bà nhấn mạnh, điều cần thiết lúc này là « ý chí chính trị mạnh mẽ », bởi vì kinh nghiệm cho thấy rằng, « thiếu hành động hoặc hành động chậm chạp sẽ dẫn đến khủng hoảng rất tốn kém. Sẽ dễ dàng hơn nhiều cho Việt Nam để theo đuổi chương trình tái cấu trúc ngay lúc này hơn là chờ đợi tái cấu trúc sau khi đã bị rơi vào khủng hoảng. NGAY BÂY GIỜ chính là thời điểm để hành động. »

Giám đốc Ngân hàng Thế giới ở Việt Nam còn nhấn mạnh rằng, « thay đổi một cách rời rạc, thiếu hệ thống là không đủ. Cần thiết phải có những hành động quyết liệt để thực sự phá vỡ quá khứ và phác thảo một con đường mới ».

Trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ vào tuần trước, tiến sĩ Nguyễn Quang A, một trong những chuyên gia kinh tế hàng đầu của Việt Nam cũng đã nhấn mạnh rằng đã đến lúc các nhà lãnh đạo phải thay đổi tư duy phát triển, tư duy kinh tế.

RFI : Thưa tiến sĩ Nguyễn Quang A, sau một năm 2011 gặp nhiều khó khăn do lạm phát tăng vọt, thâm thủng mậu dịch vẫn cao, hệ thống ngân hàng chịu áp lực nặng nề, năm 2012 có phải là năm đầy thách thức đối với kinh tế Việt Nam ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Đúng như vậy, nắm tới sẽ là một năm rất nhiều khó khăn đối với nền kinh tế Việt Nam, không chỉ là do tình hình kinh tế thế giới còn đang đầy bất trắc, mà bản thân những căn bệnh kinh niên của nền kinh tế Việt Nam tích tụ lại trong vài chục năm qua đã bộc lộ hết ra, như là những vấn đề mà anh vừa nhắc tới : lạm phát tăng vọt, thâm thủng cán cân mậu dịch lớn, thâm hụt ngân sách luôn ở mức caơ và xét cho cùng là hiệu quả toàn bộ kinh tế không được tốt. Trong hoàn cảnh như thế, năm tới là một năm đầy thách thức.

Trong số những vấn đề cấp bách nhất hiện nay, như các nhà tài trợ tháng 12 vừa qua có khuyến cáo, Việt Nam cần phải chấn chỉnh hệ thống ngân hàng, để tránh bị đỗ vỡ, gây ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế ?
Hệ thống ngân hàng chỉ là một chuyện trong nhiều chuyện lớn mà nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt và có lẽ cái lớn nhất và khó nhất là bản thân đường hướng hay chính sách đã được thực hiện trong một thời gian tương đối dài.

Trước kia, nền kinh tế Việt Nam đã khởi sắc được trong vòng 10, 15 năm là do đã trả lại quyền tự do kinh doanh cho các tác nhân kinh tế, đó là hộ gia đình và doanh nghiệp. Đó là một sự giải phóng rất là lớn, nhưng thật ra chẳng có gì là khó cả. Về cơ bản thì không phải làm gì nhiều, mà chỉ trả lại cho người ta cái quyền đó. Cái động lực ấy gần như là hết rồi. Bây giờ phải chuyển sang một cách làm ăn bài bản hơn, căn cơ hơn, chứ không phải là như trước nữa. Cái đó mới là cái khó. Vấn đè của hệ thống ngân hàng chỉ là hệ quả của chính sách kinh tế mà thôi.

RFI : Theo ông, làm sao có thể dung hòa nhu cầu đạt mức tăng trưởng kinh tế tương đối cao, nhưng vẫn kềm chế được lạm phát ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Có lẽ điều mấu chốt hơn là phải thay đổi tư duy phát triển, tư duy kinh tế ở Việt Nam. Lạm phát với cái mức mà đầu năm đề ra kế hoạch là chỉ 7% thôi, nhưng sau đó lại điều chỉnh lên 12%, rồi 15, 17%,. Nhưng ngay cả chỉ tiêu được điều chỉnh ba lần như vậy cũng vẫn không đạt được và cuối cùng lạm phát lên tới 18,58%, cao nhất khu vực và thuộc loại cao nhất trên thế giới.
Cái đó là hiện tượng, nhưng còn nguyên nhân sâu xa của nó là vấn đề về tư duy phát triển và tư duy về kinh tế. Chừng nào mà tư duy phát triển và tư duy kinh tế ấy không được thay đổi một cách triệt để thì vấn đề lạm phát chỉ có thể được giải quyết chút ít mà thôi.

RFI : Tức là theo ông, khủng hoảng kinh tế Việt Nam hiện nay là khủng hoảng về cơ cấu, và như ông vừa nói là vấn đề về tư duy phát triển, tư duy kinh tế. Vậy thì, tư duy đó còn những gì chưa ổn ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Cái không ổn nhất là ở chổ người ta chưa hiểu được thấu đáo về chuyện phân công xã hội và về vai trò của các lực lượng chính trị. Nhà nước phải làm gì, ngườ dân phải làm gì, doanh nghiệp phải làm gì. Nhà nước không thể làm thay doanh nghiệp và lại càng không thể làm thay cho người dân. Cách làm hiện nay vẫn còn dư âm của thời xa xưa : những người có chức có quyền vẫn nghĩ rằng tự mình phải vẽ ra thế này, thế kia và chỉ bảo cho những đối tượng khác phải làm cái gì. Trong khi đó, họ không hiểu kỹ nhiệm vụ của họ, với tư cách những người hoạch định chính sách hay cơ quan Nhà nước, chỉ được làm những gì và không được làm những gì. Tôi nghĩ hết đó là vấn đề hết sức mấu chốt.

Chừng nào chưa hiểu được điều đó thì người ta sẽ vẫn tiếp tục đặt kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, mà công cụ để điều tiết chính sách cho Nhà nước, phải thực hiện các chức năng xã hội, thậm chí thực hiện những nghĩa vụ chính trị. Những vấn đề cơ bản như thế trong đầu con người mới là cái cần phải thay đổi và quan trọng.

RFI : Tức là theo ông thì những chính sách được đề ra cho đến nay chẳng hạn như Nghị quyết 11 để đối phó với lạm phát chỉ có tính chất nhất thời, chứ chưa mang lại những thay đổi căn bản về cách phát triển kinh tế của Việt Nam ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Đúng như vậy. Những chính sách như thế không phải là dỡ, những chính sách như thế là tốt, để đối phó với những hiện tượng, những khó khắn đang xảy ra. Nhưng nếu có đối phó được một ít, thì rồi những hiện tượng đó cũng sẽ tái diễn mà không có cách gì cứu chữa được. Kiểu như chữa bệnh, nhưng chữa không tận gốc.

RFI : Tức là theo như một số chuyên gia vẫn khuyến cáo, đó là đã đến lúc Việt Nam phải tiến hành « đổi mới tập 2 » để đưa nền kinh tế thật sự theo hướng thị trường, chứ không mang tính nữa vời như hiện nay, còn mang nhiều dấu ấn của thời kỳ kinh tế chỉ huy ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Đúng như vậy. Đó là một cách trình bày. Tôi không nói rằng khu vực kinh tế Nhà nước là không quan trọng, mà nói rằng, phải nhìn rõ là nó làm được cái gì và chỉ nên làm cái gì. Các cơ quan Nhà nước chỉ làm cái gì. Còn như bây giờ, có lúc cần can thiệp thì lại không can thiệp, có lúc cái đáng can thiệp thì lại không can thiệp. Những vấn đề về tư tưởng, về tư duy phát triển mới là cái chính.

RFI : Như vậy suy cho cùng, vấn đề vẫn là nằm ở chổ cái « định hướng XHCN ». Theo ông, chính cái định hướng đó cản trở sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế Việt Nam ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Chắc chắc là như vậy. Nhưng vấn đề không phải hoàn như vậy. Định hướng XHCN là như thế nào, phải nói thật rõ ràng ra. Nếu nói định hướng XHCN là làm cho dân Việt Nam giàu lên, nước Việt Nam mạnh lên, xã hội dân chủ công bằng văn minh và tất cả những gì ngược lại với cái đó là phản XHCN. Tôi nghĩ về mặt từ ngữ như thế thì cũng chả sao cả.

Nhưng nếu hiểu định hướng XHCN là kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kiểm soát hết tất cả, thì đấy là tư duy hoàn toàn là của một thời xa xưa và thật sự nó đã mất hết tác dụng.

RFI : Theo ông, có phải là các nhà lãnh đạo Việt Nam không nhìn thấy những vấn đề đó, hay là vì họ muốn duy trì một mô hình kinh tế mang dấu ấn của thời bao cấp để có thể duy trì quyền lợi của những nhóm lợi ích ?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Tôi nghĩ là cách lý giải như anh vừa nói có thể gần với thực tiễn hơn, bởi vì hiện nay, sự gắn kết giữa các lợi ích kinh tế và quyền lực chính trị đan xen vào nhau hết sức là mạnh. Tôi hơi e ngại là nếu Việt Nam không khéo thì có thể thành một nước giống như Nga hay Philippines, khi mà các nhóm tài phiệt có thể lũng đoạn mọi thứ. Lúc đó, con đường phát triển của Việt Nam sẽ rất khó mà vươn lên được.

RFI : Trước mắt trong năm 2012 này, theo ông chính phủ nên có những biên pháp gì trước mắt để phục hồi ổn định kinh tế vĩ mô?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A : Tôi nghĩ là bản thân Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã nhìn ra vấn đề đó, nên đã đặt ra vấn đề là tái cấu trúc nền kinh tế, cơ cấu lại đầu tư công, vì đầu tư công cho đến nay là rất kém hiệu quả. Nếu đầu tư công được làm cho có hiệu quả hơn, thì sự phát triển sẽ khá hơn nhiều. Thứ hai là doanh nghiệp Nhà nước, mà chủ yếu là các tập đoàn. Những chuyện đổ vỡ như Vinashin thì khỏi phải bàn đến nữa, nhưng những chuyện lỗ lã như Tập đoàn Điện lực Việt Nam hay các công ty Nhà nước kinh doanh xăng dầu trong thời gian vừa qua và còn bìết bao những tập đoàn như thế nữa. Họ đã thấy là cần phải chấn chỉnh lại, tái cơ cấu những doanh nghiệp này. Thứ ba là phải tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, như anh đề cập lúc đầu.
Nếu thật sự có quyết tâm chính trị thật cao thì việc tái cơ cấu trên nguyên tắc không phải là khó, nhưng nó sẽ vô cùng khó vì các nhóm lợi ích sẽ cản trở việc tái cơ cấu này. Bởi vì theo cái cách tái cơ cấu mà người ta dự định làm thì sẽ phải minh bạch hóa, sẽ phải đụng đến nhiều lợi ích hiện thời của các nhóm ấy. Mà khi đụng đến những cái đó, thì các nhóm lợi ích sẽ tìm cách cản trở. Cho nên, cái khó nhất là làm sao cho ảnh hưởng của các nhóm lợi ích đó không ngăn sự phát triển tiếp theo của Việt Nam. Bản thân Đảng Cộng sản Việt Nam cũng nhận ra điều đó, khi mà tổng bí thư Đảng đã đề cập vấn đề các nhóm lợi ích và tư duy nhiệm kỳ. Nhận ra vấn đề là rất quan trọng, nhưng còn thực hiện như thế nào, thì bây giờ mới đến lúc khó.

RFI : Xin cám ơn tiến sĩ Nguyễn Quang A.

Đối lập Miến Điện thất vọng vì không có thêm tù chính trị được tự do

2012-01-07T12:16:00.000+07:00

Tù nhân Miến Điện được ân xá trên đường ra khỏi nhà tù Insein tại Yangon ngày 03/01/2012.

REUTERS/Soe Zeya Tun

Thanh Phương 3/01/2011

Các nhà hoạt động chính trị và các nhà đối lập Miến Điện hôm nay 03/01/2012 đã tỏ vẻ rất thất vọng, vì trong số những người được ân xá nhân ngày Lễ Quốc khánh 4/1, không có tù chính trị nào được tự do. Hôm qua, tổng thống Thein Sein đã ban hành sắc lệnh ân xá tập thể, một biện pháp vẫn thường được đưa ra nhân ngày Lễ Quốc khánh hàng năm 4/1, giảm án cho những người bị tuyên án trước ngày 2/1/2012.

Theo sắc lệnh này, những người bị kết án tử hình sẽ được giảm án thành chung thân, án tù trên 30 năm xuống còn 30 năm, từ 20 đến 30 năm xuống còn 20 năm, còn tất cả án tù dưới 20 năm được giảm một phần tư số năm.

Theo thông tin chính thức, khoảng 930 phạm nhân sẽ được phóng thích hôm nay chỉ riêng ở thành phố Rangoon. Nhưng không có người nào trong số các luật sư, nhà báo, tu sĩ Phật giáo và các nhà đối lập khác được tự do nhân Lễ Quốc khánh lần thứ 64 của Miến Điện.

Ngày 12/10 vừa qua, khoảng 6.300 phạm nhân đã được thả ra, trong số đó có khoảng 200 tù chính trị. Hiện nay, số người đang bị giam vì lý do chính trị tại Miến Điện được thẩm định khoảng từ 500 đến 1.600.

Vào tuần trước, một nghị sĩ Miến Điện khẳng định là tù chính trị sẽ được trả tự do rất sớm, có thể là nhân ngày 4/1 hoặc 12/2. Nhưng nay, mọi hy vọng đều tiêu tan sau đợt ân xá mới này. Cả Hiệp hội trợ giúp tù chính trị, cũng như đảng đối lập Liên đoàn quốc gia vì dân chủ đều thất vọng.

Ông Aung Thein, cố vấn pháp lý cho nhiều nhà đối lập Miến Điện, tuyên bố với hãng tin AFP hôm nay rằng : « Trong những thời điểm rất quan trọng này, khi mà tình hình chính trị tiến triển như thế, các tù chính trị cần phải được trả tự do ». Ông nói : « Nếu những người thật sự quan tâm đến chính trị mà vẫn ngồi tù, thì cuộc bầu cử sắp tới sẽ chẳng có ý nghĩa gì », ý muốn nói đến cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung vào tháng 4 năm nay.

Trong thời gian qua, chính phủ “ dân sự” Miến Điện đã thực hiện nhiều cải cách chính trị quan trọng, trong đó có việc trả tự do cho nhà đối lập Aung San Suu Kyi và cho phép bà ra tranh cử. Nhưng Liên hiệp quốc, Liên hiệp châu Âu và Hoa Kỳ vẫn đòi chính quyền Miến Điện trả tự do cho toàn bộ tù chính trị để chứng tỏ thực tâm dân chủ hóa.

Trong bối cảnh đó, hôm nay, tờ nhật báo chính thức của chính quyền Miến Điện, New Light of Myanmar, lại có một bài báo rất đáng chú ý, vì tờ báo ca ngợi sự chấm dứt chế độ độc đoán ở nước này.

Tờ báo này viết : « Đa số các quan sát viên quốc tế rất ngạc nhiên khi thấy Miến Điện, từng nằm dưới sự lãnh đạo của một chính phủ độc tài quân phiệt, đã bắt đầu tiến hành dân chủ hóa sau khi đã tổ chức bầu cử ». Tờ báo này viết thêm : « Từ 60 năm qua, kể từ khi đất nước giành độc lập, chưa có năm nào có ý nghĩa như năm 2011, với nhiều thay đổi đáng kể và chuyển biến chính trị ».

Nội dung của bài báo này khác hẳn với giọng điệu hàng năm của chính quyền Miến Điện mỗi khi đến ngày Quốc khánh. Cho tới nay, cứ vào dịp này, chính quyền quân sự lại kêu gọi dân chúng phải « đề cao cảnh giác » trước những hiểm họa từ nước ngoài, đặc biệt là Hoa Kỳ.

Rõ ràng là, chưa biết chính quyền Miến Điện thực tâm dân chủ đến đâu, nhưng ít ra về giọng điệu thì đã có những thay đổi ngoạn mục ở nước này.

Quân đội vẫn là chỗ dựa của chế độ Bắc Triều Tiên

2011-12-31T19:34:00.000+07:00

Kim Jong Un và các sĩ quan lãnh đạo quân đội Bắc Triều Tiên (Reuters)

Thanh Phương 29/12/2011

Sự kiện Kim Jong-Un được tuyên bố là « lãnh đạo tối cao » trước hàng chục ngàn binh lính hôm nay 29/12/2011 trên quảng trường Kim Nhật Thành cho thấy là tại Bắc Triều Tiên hiện nay, quân đội vẫn là chỗ dựa vững chắc của chế độ Bình Nhưỡng.

Trên khán đài hôm nay, đứng bên cạnh Kim Jong-Un là các lãnh đạo quân sự cao cấp của Bắc Triều Tiên, đặc biệt là tổng tham mưu trưởng Ri Yong-Ho, bộ trưởng Các lực lượng vũ trang Kim Yong-Chun và phó tổng cục thứ nhất Tổng cục Chính trị của quân đội Kim Jong-Gak. Những tướng lãnh cao cấp này cũng đã từng cùng với Kim Jong-Un đi theo xe tang chở linh cữu Kim Jong-Il hôm nay.

Hai hình ảnh nói trên cho thấy vai trò chính trị ngày càng lớn của quân đội Bắc Triều Tiên kể từ khi chính quyền Bình Nhưỡng thi hành chính sách « songun » ( « quân đội trên hết » ). Chính sách này do ông Kim Jong-Il đề ra vào những năm 1990 nhằm duy trì sự tồn tại của chế độ, lúc ấy phải đối đầu với nhiều khó khăn kinh tế nghiêm trọng sau khi Liên Xô tan rã. Ông Kim Jong-Il đã buộc phải làm như vậy cho dù chính sách đó đụng đến những qưyền lực của Đảng Lao Động Triều Tiên, đảng độc quyền lãnh đạo tại nước này.

Như giải thích của giáo sư Andrei Lankov, thuộc Đại học Kookmin ở Seoul, « sau khi khối Cộng sản sụp đổ, Kim Jong-Il thấy rằng một đảng theo kiểu Lêninít không còn đủ để duy trì chế độ. Cho nên, ông đã phải dựa vào giới quân sự ».

Kể từ đó, chính quyền Bình Nhưỡng dành mọi thứ tốt nhất cho quân đội, được bộ máy tuyên truyền ca ngợi như là bức tường thành vững chắc bảo vệ đất nước bị đe dọa từ mọi phía. Ngay cả trong những lúc mà Bắc Triều Tiên đang bị nạn đói nghiêm trọng nhất, khiến hàng chục ngàn người chết, binh lính nước này vẫn nhận được đầy đủ lương thực, điện nước, máy móc thiết bị. Đến bây giờ, trong khi người dân các tỉnh lẻ, vùng nông thôn ăn không đủ no, thì quân đội Bắc Triều Tiên, với quân số 1,2 triệu người trên tổng dân cố 24 triệu, vẫn sống sướng hơn dân.

Sau khi Kim Jong-Il qua đời, chế độ Bình Nhưỡng đã có nhiều dấu hiệu cho thấy họ sẽ giữ nguyên những đặc quyền đặc lợi cho quân đội. Người dượng rể của Kim Jong-Un, ông Jang Song-Thaek, được coi là « nhiềp chính » của tân lãnh đạo trẻ, lần đầu tiên đã xuất hiện trên đài truyền hình Bắc Triều Tiên trong bộ quân phục, khi ông đến viếng cố lãnh tụ Kim Jong-Il.

Một điểm đáng chú ý khác, đó là báo chí Bắc Triều Tiên đã gọi Kim Jong-Un là « tư lệnh tối cao » của quân đội ngay từ ngày 24/12, trước khi tuyên bố nhân vật này là lãnh đạo Đảng Lao động Triều Tiên. Như vậy là chức vụ lãnh đạo quân đội có vẻ quan trọng hơn lãnh đạo Đảng.

Tuy vậy, vào những năm cuối đời, Kim Jong-Il đã sửa đổi cơ cấu quyền lực, trả lại cho Đảng một số quyền hạn mà ông đã trao cho quân đội. Theo nhà phân tích Hàn Quốc Paik Hak-Soon, để bảo vệ con trai Kim Jong-Un, ông Kim Jong-Il đã trả lại thực quyền cho Đảng và kiểm soát một quân đội nay có thế lực quá lớn.

Tờ nhật báo Korea JoongAng Daily thì lưu ý là trong những năm cuối của thời Kim Jong-Il, trong các tuyên bố chính thức, chế độ Bình Nhưỡng đã bớt sử dụng khẩu hiệu « songun » ( « quân đội trên hết » ), thay vào đó là những khẩu hiệu kêu gọi phát triển công nghiệp nhẹ để cải thiện đời sống của người dân. Bài xã luận của tờ báo này viết : « Bình Nhưỡng phải hiểu rằng, không thể cải thiện đời sống của người dân nếu họ cứ dồn mọi nguồn lực vào quốc phòng. »

Tuy nhiên, việc nêu bật vai trò của quân đội Bắc Triều Tiên trong những ngày quốc tang vừa qua cho thấy là tại nước này, tiến trình chuyển tiếp sang một thể chế mang tính dân sự hơn sẽ diễn ra theo từng bước và rất hạn chế.

Ẩn số Kim Jong Un

2011-12-31T19:32:00.000+07:00

Kim Jong Un (phải) bên xe tang lãnh tụ Bắc Triều Tiên

Reuters

Thanh Phương 28/12/2011

Thay cha lên lãnh đạo vương triều Cộng sản duy nhất trên thế giới, nắm trong tay vũ khí nguyên tử trong khi chưa đầy 30 tuổi, Kim Jong Un là một nhân vật còn đầy bí ẩn.

Tuy chẳng có chút kinh nghiệm gì về chính trị hay quân sự, nhưng Kim Jong Un đã được báo chí chính thức gọi là “ Tư lệnh tối cao” quân đội và lãnh đạo đảng độc quyền ở Bắc Triều Tiên. Trong suốt 9 ngày kể từ khi cái chết của Kim Jong Il được loan báo, Kim Jong Un có mặt trên mọi phương tiện thông tin Bắc Triều Tiên, như hình ảnh nhân vật này mắt đẫm lệ, đằng sau là các lãnh đạo cao cấp khác của Bắc Triều Tiên, nghiêng mình trước linh cữu của cha đặt trong một quan tài bằng kính tại lăng Kumsusan- Bình Nhưỡng.

Lãnh đạo kế nhiệm của Bắc Triều Tiên còn được ca ngợi là một con người có tấm lòng nhân hậu bao la. Chẳng hạn như Kim Jong Un đã ra lệnh phân phối cá tươi, một món “xa xi phẩm” cho người dân Bình Nhưỡng, để gọi là “thực hiện ước nguyện cuối đời” của cố lãnh tụ Kim Jong Il, hoặc gởi thức uống nóng đến phục vụ những người đến viếng trong khí trời giá rét.

Nay Kim Jong Un đã yên vị trong chiếc ghế lãnh đạo tối cao, nhưng đây vẫn là một nhân vật mà không ai biết rõ cá tính, thậm chí mãi đến cách đây một năm, ở nước ngoài người ta mới nhìn thấy gương mặt Kim Jong Un qua báo chí chính thức của Bình Nhưỡng.

Kim Jong Un là con người vợ thứ ba của Kim Jong Il, vốn là một nghệ sĩ múa Triều Tiên sinh tại Nhật Bản. Lãnh đạo kế nhiệm Bắc Triều Tiên đã được đào tạo trong các trường ở Thụy Sĩ. Được mô tả là một chàng trai đầy tham vọng, Kim Jong Un rất thích môn bóng rổ, trượt tuyết và rất mê các bộ phim của Jean Claude Van Damme. Trong khi người cha Kim Jong Il chưa bao giờ đặt chân đến một quốc gia “ thù địch”, Kim Jong-Un lại được tiếp xúc với một nước Tây phương, kinh tế thị trường tự do. Cho nên, các nhà phân tích cho rằng có thể là Kim Jong Un sẽ có một cái nhìn thực dụng hơn.

Nhưng vì còn trẻ tuổi, nên có thể lúc đầu Kim Jong Un phải cần có sự yểm trợ của người dượng rể, Jang Song Thaek. Nhưng liệu Kim Jong Un có thể dần dần một mình nắm hết thực quyền hay không? Hiện chưa có lời giải đáp cho câu hỏi này.

Bắc Triều Tiên có thể gia tăng trấn áp những người vượt biên

2011-12-31T19:28:00.002+07:00

Giới tuyến liên Triều, ở Paju, 55 km bắc Séoul

REUTERS/Lee Jae-Won

Thanh Phương
Những nhà hoạt động giúp người tỵ nạn Bắc Triều Tiên đang sợ là sau cái chết của Kim Jong Il, chế độ Bình Nhưỡng sẽ gia tăng trấn áp những người tìm cách đào thoát khỏi quốc gia Cộng sản này.

Có thông tin cho rằng Bắc Triều Tiên đã tăng cường tuần tra ở biên giới với Trung Quốc, cũng như gia tăng kiểm soát những nơi công cộng để ngăn chận những vụ đào thoát, sau khi Kim Jong Il qua đời ngày 17/12.
Theo lời Kim Seung-Eun, một mục sư chuyên giúp người tỵ nạn Bắc Triều Tiên, cả Trung Quốc lẫn Bắc Triều Tiên đều đã tăng cường lực lượng biên phòng. Vị mục sư này cũng cho hãng tin AFP biết, ông không thể gọi điện cho phần lớn những liên lạc viên ở miền Bắc. Điện thoại di động của họ đều tắt, có thể là để tránh bị công an theo dõi.

Những nhà hoạt động giúp người tỵ nạn Bắc Triều Tiên dự báo, chế độ Bình Nhưỡng sẽ hạn chế nghiêm ngặt hơn sự đi lại của dân chúng trong thời gian chuyển giao quyền hành cho Kim Jong-Un.
Những thông tin từ các trang web của những người đào thoát hiện sống ở Seoul cho biết là ngay cả trước khi ông Kim Jong-Il qua đời, đích thân con trai Kim Jong-Un đã chỉ đạo quân đội và công an tăng cường kiểm soát biên giới và gia tăng trấn áp những người vượt biên.

Kể từ sau chiến tranh Triều Tiên 1950-1953, tổng cộng đã có khoảng 230 ngàn người Bắc Triều Tiên đào thoát để sang Hàn Quốc. Đại đa số những người tỵ nạn này đã vượt biên trong những năm gần đây.

Vì không thể vượt qua biên giới giữa hai miền, những người đào thoát thường tìm đường sang Trung Quốc, trốn ở đây một thời gian, rồi tìm cách sang một nước thứ ba, chẳng hạn như Thái Lan hay Việt Nam, để từ đó xin tỵ nạn ở Hàn Quốc.
Đi tiên phong trong việc cứu trợ những người đào thoát từ Bắc Triều Tiên là các tổ chức Tin Lành của Hàn Quốc. Các mạng lưới nhà truyền giáo hoạt động ở Trung Quốc giúp người đào thoát vượt biên theo một đường dây bí mật.

Nhưng vấn đề là, Trung Quốc xem những người Bắc Triều Tiên đào thoát là di dân kinh tế hơn tỵ nạn chính trị, cho nên vẫn trả họ về nước, bất chấp những chỉ trích của các tổ chức nhân quyền rằng những người bị cưỡng bức hồi hương sẽ bị trừng trị nghiêm khắc.

Theo thẩm định của Liên minh Công dân vì Nhân quyền Bắc Triều Tiên, Bắc Kinh đã hồi hương mỗi năm khoảng 5.000 người tỵ nạn Bắc Triều Tiên.

Các nhà hoạt động lo ngại là, vì muốn củng cố quan hệ với chế độ Kim Jong-Un và ngăn ngừa bất ổn định ở biên giới, Trung Quốc cũng sẽ tỏ ra cứng rắn hơn đối với người tỵ nạn Bắc Triều Tiên, mà con số hiện được ước lượng là khoảng 100 ngàn. Như vậy, những người này càng có nguy cơ bị bắt giữ và bị trả về Bắc Triều Tiên.

Theo lời mục sư Chun Ki-Won, thuộc tổ chức Durihana chuyên giúp đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên, các nhà truyền giáo của họ đang hoạt động ở Trung Quốc cũng đang phải lẩn trốn để tránh bị bắt.

20 năm sau khi Liên Xô tan rã, nước Nga bắt đầu một cuộc cách mạng mới ?

2011-12-31T19:26:00.000+07:00

Toàn cảnh cuộc biểu tình tại Matxcơva ngày 24/12/2011 để phản đối kết quả bầu cử Quốc hội hôm 4/12/201.

REUTERS/Denis Sinyakov

Thanh Phương 25/12/2011

Nhìn vào những cuộc biểu tình với quy mô lớn chưa từng có kể từ khi ông Putin lên nắm quyền trong tháng 12 này, người ta có cảm giác dường như lịch sử nước Nga đang tái diễn vào đúng thời điểm kỷ niệm 20 năm chế độ Liên Xô sụp đổ hoàn toàn, với việc tổng thống Mikhail Gorbachov tuyên bố từ chức ngày 25/12/1991.

Lần đầu tiên kể từ khi ông Vladimir Putin lên nắm quyền cuối năm 1999, đã có hàng chục ngàn người xuống đường trong tháng 12 này để phản đối những gian lận bầu cử đã giúp cho đảng cầm quyền « Nước Nga thống nhất » giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 4/12 vừa qua. Lịch sử nước Nga có vẻ như đang tái diễn vào đúng thời điểm kỷ niệm 20 năm chế độ Liên Xô sụp đổ hoàn toàn, với việc tổng thống Mikhail Gorbachov tuyên bố từ chức ngày 25/12/1991.

Là người đã góp phần quan trọng làm tan rã Liên Xô, tổng thống đầu tiên của nước Nga Boris Eltsine đã khai mào cho tự do chính trị ở nước này. Nhưng trong thời gian cầm quyền sau đó, ông Eltsine đã bị cuốn vào những đấu đá chính trị, phải thỏa hiệp với một Quốc hội bất trị, báo chí thì lại được tự do quá mức. Hậu quả là nước Nga dưới thời Eltsine đã gần như rơi vào hỗn loạn.

Lên cầm quyền thay ông Eltsine, tổng thống Putin, nguyên là một sĩ quan KGB, đã lập lại kỷ cương theo kiểu của ông. Với danh nghĩa ổn định đất nước, ông đã hạn chế mọi quyền tự do và luôn rao giảng rằng chính thể chế đa đảng đã đưa nước Nga đến hỗn loạn trong những năm 1990.

Chính sách bóp nghẹt tự do ngôn luận của ông Putin đã được thể hiện qua việc Nhà nước nắm quyền kiểm soát trở lại các kênh truyền hình chính ở Nga. Trên các kênh này, những chương trình châm biếm, tranh luận chính trị đã dần dần bị xóa bỏ. Còn tại Quốc hội, cho tới nay mọi đạo luật đều được thông qua mà hầu như không có tranh luận gì, do đảng cầm quyền « Nước Nga thống nhất » vẫn chiếm đa số áp đảo. Mọi cuộc xuống đường phản kháng, mọi cuộc tập hợp của các nhà đối lập đều bị giải tán một cách thô bạo.

Tạm thời giữ chức thủ tướng vì không thể ra tranh cử tổng thống nhiệm kỳ thứ ba, ông Putin gần như chắc chắc sẽ giành lại chức tổng thống Nga trong cuộc bầu cử năm tới và như vậy đã khoá chặt quyền của cử tri Nga tự do chọn người lãnh đạo. Nói tóm lại, về mặt chính trị, nước Nga dưới thời ông Putin đã trở lại gần giống như thời Liên Xô.

Nhưng nay, tình thế nước Nga có vẻ như đang xoay chiều, với phong trào biểu tình phản đối gian lận bầu cử đang gia tăng cường độ. Sau khi đàn áp những cuộc xuống đường đầu tiên, chính quyền Matxcơva nay đã phải cho tổ chức những cuộc tuần hành, cho dù một trong những khẩu hiệu của những người biểu tình là : « Nước Nga không Putin ».

Theo phe đối lập Nga, hôm qua, đã có đến 120 ngàn người tham gia biểu tình tại Matxcơva (cảnh sát thẩm định chỉ có 29 ngàn người). Đây là cuộc biểu tình lớn nhất chống chế độ Putin kể từ khi ông lên cầm quyền cách đây 12 năm và đặc biệt lần này những người biểu tình nhắm thẳng vào nhân vật nắm thực quyền của nước Nga hiện nay.

Trên đài phát thanh Tiếng vọng Matxcơva hôm qua, cựu tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachov đã kêu gọi ông Putin hãy làm giống như ông cách đây 20 năm, đó là từ chức ngay lập tức. Ngay cả cựu bộ trưởng Tài chính Alexei Kudrin, mà mới tuần trước ông Putin còn xem là « một người bạn », hôm qua đã tham gia biểu tình và đòi tổ chức « bầu cử Quốc hội trước thời hạn ». Ông còn cảnh báo, nếu không có đối thoại giữa chính quyền với đối lập, một cuộc « cách mạng » sẽ bùng nổ ở Nga.

Trước phong trào phản kháng ngày càng lớn mạnh này, ông Putin có vẻ dứt khoát không nhân nhượng. Phát ngôn viên của ông hôm nay khẳng định là thủ tướng Putin vẫn được sự ủng hộ của đa số ở Nga. Nhưng theo nhà phân tích thuộc trung tâm Carnegie, Nikolai Petrov, cho dù cơ may đắc cử tổng thống của ông Putin rất cao, ông sẽ không thể chặn đứng đà sụt giảm uy tín.

Dầu sao, diễn biến tình hình tùy thuộc vào tầm mức của phong trào biểu tình. Hiện giờ phe đối lập chưa ấn định ngày tổ chức các cuộc xuống đường mới. Trên mạng xã hội Facebook đã có những lời kêu gọi tham gia một cuộc tập hợp ngày 14/1. Nhưng nhà đối lập Boris Nemtsov thì cho rằng nên tổ chức biểu tình vào tháng hai, cho gần thời điểm bầu cử tổng thống tháng 3.

Sau hơn 50 năm, người dân Cuba mới bắt đầu được tự do xuất ngoại

2011-12-31T19:20:00.000+07:00

Chủ tịch Cuba Raul Castro (Reuters)

Thanh Phương 24/12/2011

Hôm qua 23/12/2011, khi bế mạc kỳ họp thường niên thứ hai của Quốc hội Cuba, chủ tịch Raul Castro đã xác nhận sẽ « dần dần » cải tổ luật di trú để giảm bớt những hạn chế về đi lại, vẫn được áp dụng đối với người dân Cuba từ hơn nữa thế kỷ nay.

Sau việc mở cửa thị trường xe cộ và địa ốc, việc cải tổ luật di trú đang rất được người dân Cuba trông đợi, vì ai cũng mong là sau hơn 50 năm bị hạn chế nghiêm ngặt, họ sẽ được tự do xuất ngoại.

Cho tới nay, để có thể ra nước ngoài, người dân Cuba cần phải có một hộ chiếu, một thư mời và nhất là giấy phép xuất cảnh. Giấy phép này được cấp một cách rất tùy tiện, với thời hạn 30 ngày, có thể được triển hạn tổng cộng 10 lần, nhưng cũng có thể bị từ chối mà không cần nêu lý do. Những thủ tục nói trên rất tốn kém và cộng thêm với tiền vé máy bay, đây là những chi phí rất cao so với phần lớn người dân Cuba, mà mức lương trung bình chỉ vào khoảng 20 đôla/ tháng.

Vấn đề là hiện nay chưa ai biết cụ thể là luật di trú Cuba sẽ được sửa đổi như thế nào. Theo dự đoán của các chuyên gia, chính phủ La Habana có thể sẽ hũy bỏ giấy phép xuất nhập cảnh, cũng như khái niệm di cư « vĩnh viễn » (Những người nào bị xem là « đào ngũ », vì đã rời Cuba mà không xin phép hoặc ở nước ngoài quá hạn cho phép, đều sẽ bị Nhà nước tịch biên tài sản và bị cấm trở về nước). Ngược lại, những người Cuba nào đã lấy quốc tịch nước khác, khi trở về nước bắt buộc phải có một hộ chiếu Cuba và một giấy phép đặc biệt. Giấy phép này cũng có thể bị từ chối mà không nêu lý do.

Nói chung, việc cải tổ các luật liên quan đến xuất nhập cảnh năm trong khuôn khổ tiến trình gọi là « cập nhật hóa » mô hình kinh tế Cuba. Vừa qua, chính phủ La Habana đã thông qua hai cải tổ quan trọng : lần đầu tiên kể từ Cách mạng 1959, người dân Cuba được tự do mua bán xe cộ và nhà cửa.

Nhưng việc sửa đổi luật di trú không chỉ mang lại những thay đổi trong nước, mà còn có thể tác động đến quan hệ giữa Cuba với Hoa Kỳ, nơi có khoảng 1,5 triệu người Cuba lưu vong và con cháu của họ đang sinh sống. Chính ông Raoul Castro vào đầu tháng 8 vừa qua cũng đã nói rằng việc cải tổ luật di trú sẽ «góp phần cải thiện quan hệ giữa đất nước với cộng đồng Cuba hải ngoại».

Nhưng lúc đó, ông Raoul Castro cũng đã lưu ý rằng, một trong những trở ngại cho việc cải tổ luật di trú Cuba đó là yêu cầu bảo tồn đội ngủ nhân lực, vốn là thành quả của Cách mạng, đặc biệt là đội ngũ bác sĩ được đào tạo ở Cuba, có trình độ chuyên môn rất cao và nếu ra nước ngoài chắc chắn sẽ được biệt đãi. Trong những tháng đầu sau Cách mạng, bác sĩ Cuba đã ồ ạt di tản ra nước ngoài.

Cho nên đến đầu thập niên 1960, chỉ còn khoảng 3000 bác sĩ ở nước này. Nay, số bác sĩ ở Cuba là hơn 76 ngàn người và nhờ « xuất khẩu » các kỹ năng của đội ngũ này mà mỗi năm Cuba thu được một nguồn ngoại tệ 6 tỷ đôla mỗi năm. Cho nên chắc là các bác sĩ Cuba sẽ vẫn phải có giấy phép đặc biệt mỗi khi muốn xuất ngoại.

Nói chung, kể từ khi thay anh là Fidel Castro lên cầm quyền tháng 6/2006, ông Raoul Castro đã bắt đầu đưa Cuba vào con đường đổi mới, nhưng một cách rất thận trọng. Tốc độ thay đổi có lẽ đang tăng thêm với việc chủ tịch Cuba hôm qua cũng đã loan báo lệnh ân xá cho gần 3000 phạm nhân, trong đó có 86 người nước ngoài. Đây là số tù nhân được ân xá lớn chưa từng có tại Cuba.

Việt Nam : vụ cờ Trung Quốc có 6 ngôi sao là "sai sót kỹ thuật"

2011-12-31T19:18:00.000+07:00

Phó chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được tiếp đón tại Trung tâm hội nghị quốc tế Hà Nội ngày 22/12/2011.

REUTERS/Na Son Nguyen

Thanh Phương 24/12/2011

Trong buổi lễ đón tiếp phó chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng thăm Việt Nam trong tuần này, người ta đã thấy các em thiếu nhi vẫy những lá cờ có đến 6 ngôi sao, trong khi quốc kỳ chính thức của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chỉ có 5 ngôi sao, một ngôi sao lớn, bao quanh là 4 ngôi sao nhỏ.

Theo giải thích của Bộ Ngoại giao Việt Nam, sự kiện cờ Trung Quốc có đến 6 ngôi sao là do « sai sót kỹ thuật ». Điều đáng nói là lá cờ với 6 ngôi sao đã từng xuất hiện trong một chương trình thời sự của đài truyền hình Việt Nam (VTV) vào tháng 10 vừa qua, khi tường thuật chuyến viếng thăm Trung Quốc của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng.

Vụ lá cờ với 6 ngôi sao đã gây nhiều phản ứng trong nước cũng như trên các trang web, trang blog của người Việt hải ngoại. Mãi đến hôm qua, Bộ Ngoại giao Việt Nam, qua lời phát ngôn viên, mới giải thích rằng đây là một « sai sót kỹ thuật ».

Cụ thể phát ngôn viên nói : « Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội đã được thông báo đây là sai sót mang tính kỹ thuật. Cục Lễ tân Nhà nước đã nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm và kỷ luật các cán bộ có liên quan ». Tuy nhiên, cho đến nay, báo chí chính thức của Trung Quốc cũng như Việt Nam vẫn không hề nhắc đến sự cố này.

Việt Nam đón tiếp phó chủ tịch Tập Cận Bình với lá cờ Trung Quốc có thêm một ngôi sao

2011-12-31T16:25:00.000+07:00

Cờ Trung Quốc có thêm một ngôi sao

Reuters

Thanh Phương 23/12/2011
Theo hãng tin AFP, báo chí chính thức của Trung Quốc và Việt Nam đã không hề nhắc đến sự cố này, nhưng chuyện lá cờ với 6 ngôi sao đã được bàn tán sôi nổi trên các trang web và trang blog của người Việt hải ngoại.

Phó chủ tịch Tập Cận Bình, nhân vật trên nguyên tắc sẽ kế nhiệm ông Hồ Cẩm Đào ở chức chủ tịch Trung Quốc và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, vừa viếng thăm Việt Nam trong tuần này. Chuyến đi của ông Tập Cận Bình nhằm sưởi ấm quan hệ Bắc Kinh-Hà Nội sau những căng thẳng do tranh chấp lãnh hải ở vùng Biển Đông.

Nhưng ngày 21/12/2011 Việt Nam đã đón tiếp ông Tập Cận Bình với những lá cờ có đến 6 ngôi sao. Trong khi quốc kỳ chính thức của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chỉ có 5 ngôi sao : một ngôi sao lớn, bao quanh là 4 ngôi sao nhỏ.

Điều đáng nói là lá cờ với 6 ngôi sao đã từng xuất hiện trong một chương trình thời sự của đài truyền hình Việt Nam ( VTV ) vào tháng 10 vừa qua, khi tường thuật chuyến viếng thăm Trung Quốc của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng.

Nguyên thủy, trong năm ngôi sao trên quốc kỳ Trung Quốc, ngôi sao lớn nhất tượng trưng cho Đảng Cộng sản Trung Quốc, bốn ngôi sao nhỏ tượng trưng cho các thành phần công, nông, tiểu tư sản và tư sản dân tộc. Nhưng cách diễn giải hiện nay thì cho rằng, trên quốc kỳ Trung Quốc, năm ngôi sao nằm xòe ra như cánh hoa Thu hải đường thể hiện lãnh thổ Trung Quốc ( kể cả vùng Nội Mông ).

Cũng có người cho rằng, trên quốc kỳ Trung Quốc, năm ngôi sao tượng trưng cho năm nhóm dân tộc lớn nhất ở nước này, đầu tiên là dân tộc Hán, được đại diện bởi ngôi sao lớn nhất, 4 ngôi sao kia tiêu biểu cho các dân tộc Mãn Châu, Mông Cổ, Hồi và Tây Tạng.

Theo hãng tin AFP, báo chí chính thức của Trung Quốc cũng như Việt Nam đã không hề nhắc đến sự cố này. Nhưng chuyện lá cờ với 6 ngôi sao đã được bàn tán sôi nổi trên các trang web và trang blog của người Việt hải ngoại. Chẳng hạn như trên trang « Dân Làm Báo », có người xem đây là bằng chứng cho thấy ban lãnh đạo Việt Nam đã bán nước : Việt Nam là ngôi sao nhỏ thứ 5 của Trung Quốc. Lại có người thì cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam muốn trở thành công dân hạng hai của Trung Quốc.

Hôm qua 22/12/2011, nhân chuyến viếng thăm của ông Tập Cận Bình, Trung Quốc và Việt Nam đã hứa sẽ « củng cố và phát triển hơn nữa quan hệ giữa hai Đảng, hai quốc gia và hai dân tộc ». Hai bên cũng đồng ý sẽ « nghiêm chỉnh thực hiện đồng thuận và duy trì ổn định ở vùng Biển Đông »

Hệ thống ngân hàng Việt Nam cần được tái cơ cấu để đạt chuẩn quốc tế

2011-12-31T16:15:00.000+07:00

Tại một ngân hàng ở Hà Nội. Hệ thống ngân hàng Việt Nam cần được tái cơ cấu để thu hút đầu tư ngoại quốc.

Reuters

Thanh Phương 19/12/2011

Nhân hội nghị các nhà tài trợ 2011 diễn ra tại Hà Nội, ngày 6/12 vừa qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình đã loan báo việc hợp nhất ba ngân hàng thương mại cổ phần là Đệ Nhất, Tín Nghĩa và Sài Gòn. Việc loan báo sự hợp nhất ba ngân hàng nói trên một phần cũng là nhằm đáp lại một trong những khuyến cáo của các nhà tài trợ tại hội nghị ở Hà Nội, đó là Việt Nam phải nhanh chóng tái cơ cấu ngành tài chính, trong bối cảnh bất ổn kinh tế vĩ mô kéo dài như hiện nay.

Tại hội nghị các nhà tài trợ, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, bà Victoria Kwakwa nhận định một thực trạng, đó là: "Các ngân hàng Việt Nam hiện đang không có đủ vốn để cho vay, trong khi đó tỉ lệ nợ xấu và mức độ rủi ro tăng, ảnh hưởng đến nền kinh tế. Cải cách khu vực này là phải giải quyết các vấn đề mang tính cơ cấu, làm sao để hệ thống ngân hàng Việt Nam có đủ vốn, đáng tin cậy, hoạt động nghiêm túc, giảm nợ xấu và các nguy cơ rủi ro được quản lý trên các cơ sở vững chắc".

Nói chung, các nhà tài trợ cho rằng hệ thống ngân hàng Việt Nam cần nâng cấp các tiêu chuẩn lên cho ngang bằng với tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là về kế toán và kiểm toán và minh bạch.

Trong báo Báo cáo chương trình tái cơ cấu ngân hàng giai đoạn 2011-2015, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình cho biết, Việt Nam sẽ phấn đấu trong 5 năm tới có từ 1-2 ngân hàng lớn “đủ sức cạnh tranh với khu vực” và có 10-15 ngân hàng đủ lớn để làm trụ cột cho hệ thống ngân hàng quốc gia. Đồng thời, Việt Nam vẫn duy trì phát huy những ngân hàng có qui mô vừa và nhỏ, những tổ chức tín dụng nhỏ “hoạt động lành mạnh”.

Nhưng việc tái cơ cấu phải được tiến hành như thế nào để bảo đảm tính vững chắc của hệ thống ngân hàng Việt Nam để ngân hàng thật sự là động lực cho tái cơ cấu nền kinh tế và qua đó thu hút đầu tư ngoại quốc vào khu vực này. Sau đây mời quý vị nghe phần phỏng vấn chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh từ Hà Nội.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh
Nghe (12:28)

RFI: Xin kính chào ông Lê Đăng Doanh, trước hết, ông có nhận định như thế nào về thực trạng của hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay?

Ông Lê Đăng Doanh: Hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có một bước phát triển vượt bực trong quá trình cải cách và phát triển kinh tế. Cụ thể là hiện nay, tổng mức tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã lên tới 125 đến 135% GDP. Đấy là một mức tín dụng tương đối lớn.

Hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay có khoảng 80 ngân hàng lớn nhỏ. Đó là một con số tương đối lớn so với hệ thống ngân hàng trên thế giới, mặc dù là trong số đó có khoảng 30 ngân hàng quốc gia, nhưng các ngân hàng nhỏ cũng rất nhiều. Tuy số ngân hàng nhiều như vậy, nhưng các chỉ tiêu về phát triển ngân hàng lại chưa cao. Cụ thể là hệ số sử dụng tiền mặt trong nền kinh tế cũng còn rất cao. Tỷ lệ người dân có tài khoản ngân hàng cũng còn thấp. Hệ số giao dịch qua ngân hàng chưa cao.

Quan trọng hơn nữa, chất lượng và công nghệ của ngân hàng Việt Nam hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của quốc tế. Việt Nam vẫn còn áp dụng những chuẩn mức ngân hàng riêng biệt, chưa phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

RFI: Thưa ông Lê Đăng Doanh, tình trạng lạm phát tăng nhanh, thâm thủng mậu dịch vẫn ở mức cao và tiền đồng sụt giá đã có tác động như thế nào đến hệ thống ngân hàng Việt Nam ?

Ông Lê Đăng Doanh: Trong một thời gian khá dài, hệ thống ngân hàng của Việt Nam đã phát triển rất nhanh, tức là hàng năm, mức tăng tiền tệ lên tới 32% và mức tăng tín dụng lên tới 37%, có năm tăng lên tới 40%. Có nghĩa là chúng ta đã sử dụng ( nguồn tiền đó ) quá nhiều để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Điều đó khiến lạm phát tăng cao, bởi vì số tiền đó được huy động, nhưng đầu tư trong khu vực doanh nghiệp Nhà nước lại kém hiệu quả. Vì vậy, hệ thống ngân hàng đã bị tổn thương.

Thứ hai, do ở Việt Nam, hệ số lạm phát thì cao, niềm tin vào đồng tiền thì thấp. Cho nên, người dân Việt Nam đang có trong tay, theo ước đoán, khoảng 300 đến 500 tấn vàng và từ 12 đến 14 tỷ ngoại tệ tiền mặt. Số ngoại tệ mà người dân và doanh nghiệp đang gởi ở ngân hàng cũng lên đến khoảng 21 tỷ đôla. Đầy là một số ngoại tệ tương đối lớn.

Trong tình hình lạm phát cao, lãi suất ngân hàng cũng tăng cao và vì vậy, người ta đã chuyển sang vay bằng đôla với lãi suất 6%, thay vì vay bằng tiền đồng Việt Nam. Vì vậy, Việt Nam sử dụng tiền đồng, nhưng số vay bằng đồng đôla nay lên tới 7,6 tỷ đôla và số tiền đó phải được trả lại trong thời gian tới. Cho nên tỷ giá đồng Việt Nam chịu một sức ép tương đối lớn, do nhập siêu của Việt Nam hàng năm vẫn là từ 10 đến 12 tỷ đôla, một tỷ lệ rất cao và trong nhiều năm vẫn có thâm hụt trong cán cân thanh toán. Điều này đã được cải thiện trong năm 2011. Lần đầu tiên, Việt Nam sẽ có cán cân thanh toán đương là 3,3 tỷ đôla. Đó là một tiến bộ đáng ghi nhận.

RFI: Việc sáp nhập ba ngân hàng cổ phần có phải là một yếu tố tích cực thúc đẩy tái cơ cấu hệ thống ngân hàng?

Ông Lê Đăng Doanh: Trong tháng 12 này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải trình lên chính phủ một dự án tái cấu trúc các ngân hàng thương mại. Vấn đề mấu chốt là giải quyết các nợ xấu. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, số nợ xấu của các ngân hàng Việt Nam đã tăng từ 2,8% lên đến 3,4%. Có người cho rằng tỷ lệ này đã lên tới 5%. Trong khi đó hãng Fitch đánh giá rằng tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể đã lên tới 13%.

Điều này cũng dễ hiểu vì trong thời gian qua, thị trường chứng khoán của Việt Nam đã giảm khoảng 18%. Thị trường chứng khoán Hà Nội thì giảm đến 40%. Có lẽ đây là mức sụt giảm lớn nhất ở châu Á-TBD.

Thị trường bất động sản cũng đóng băng. Trong khi đó, thị trường bất động sản và thị trường chứng khoán thu hút một số lượng vốn khá lớn của hệ thống ngân hàng thương mại. Vì vậy nợ xấu trong hệ thống ngân hàng thương mại đều có liên quan đến sự trì trệ của thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản.

Với tình hình như vậy, việc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng Việt Nam phải bao gồm, một là, giải quyết các nợ xấu, hai là, bảo đảm tiền gởi của người dân, ba là, bảo đảm nguồn thanh khoản cho các ngân hàng, bốn là, xây dựng các ngân hàng mạnh.

Dự án hiện nay chưa hoàn tất, nhưng Ngân hàng Nhà nước đã làm mạnh tay với việc sát nhập ba ngân hàng nhỏ ở TP HCM, với sự trợ lực của ngân hàng BIDV. Khi nghe tin đó, người ta đã bắt đầu rút tiền ra. Nhờ có sự trợ lực của BIDV, việc rút tiền đã diễn ra suông sẻ, không gây đổ vỡ cho hệ thống ngân hàng. Thống đốc NHNN cũng nói là sẽ không có ngân hàng nào phá sản. Có nghĩa là Việt Nam sẽ tìm cách sáp nhập và bảo đảm sự an toàn của hệ thống ngân hàng, để tránh giảm sút niềm tin, dẫn đến sự rối loạn của hệ thống ngân hàng.
Chúng ta còn phải chờ xem vào đầu tuần này ba ngân hàng được sáp nhập ấy, với sự trợ lực của ngân hàng BIDV, sẽ có tên gì, được tổ chức ra sao, việc sáp nhập diễn biến ra sao. Cũng như chúng ta cũng chờ xem Việt Nam muốn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng từ điểm A hiện nay đến điểm B, thì cái điểm B ấy có hình thù như thế nào. Nó sẽ có tiêu chí Basel 3 hay có tiêu chí gì, công nghệ nào, mức độ an toàn ra sao và đặc biệt số ngân hàng được rút gọn xuống còn bao nhiêu.

RFI: Theo ông độ minh bạch của hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay được bảo đảm như thế nào?

Ông Lê Đăng Doanh: Như tôi đã nói, hệ thống tiêu chí của Việt Nam khác với hệ thống tiêu chí của Ngân hàng Thế giới cũng như của hệ thống ngân hàng quốc tế. Ví dụ theo tiêu chí của NHTG, khi ông vay 5 tỷ đồng Việt Nam, nếu ông không trả được 500 triệu, thì cả 5 tỷ đồng là nợ xấu. Nhưng Việt Nam chỉ xem 500 triệu là nợ xấu, còn 4 tỷ 500 triệu còn lại là nợ chưa xấu. Thế thì tiêu chí của Việt Nam hiện nay còn khác với thế giới. Các con số và sự công khai minh bạch cũng còn khác.

Theo các ngân hàng thương mại, lãi suất huy động của NHNN quy định là 14%, trong khi mức lạm phát là 18%, tức là lãi suất âm. Vì vậy, rất nhiều ngân hàng đã tìm cách lách luật. Ghi trên sổ lãi suất tiết kiệm là 14%, nhưng thực chất là có tiền thưởng, có những khoản này, khoản khác, để tăng lên đến khoảng 16, 17%.

Nếu anh có số tiền gởi lớn thì anh có thể đạt mức cao như vậy. để bảo đảm để thu hút tiền, để bảo đảm thanh khoản cho mình. Cho nên, tôi không loại trừ khả năng có tình trạng có hai sổ sách và báo cáo chưa được minh bạch.

Điều này chỉ có thể giải quyết được nếu kinh tế vĩ mô ổn định, nếu lạm phát giảm xuống và lãi suất là thực dương. Lúc ấy mới tránh được tình trạng ngân hàng lách luật như vậy để tồn tại.

RFI: Nhân việc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, Việt Nam nên có những bước gì đề khu vực này thật sự thu hút đầu tư của các ngân hàng ngoại quốc?

Ông Lê Đăng Doanh: Một là, hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay cần phải được phát triển mạnh mẽ cả về số lượng lẫn chất lượng. Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay, chúng ta có tổng cộng 4 triệu hộ kinh doanh, 10 triệu hộ nông dân và khoảng 630 ngàn doanh nghiệp đã đăng ký. Các hộ doanh nghiệp này rất cần những tín dụng nhỏ.

Trong khi đó, hệ thống ngân hàng Việt Nam chỉ phát triển chủ yếu ở thành phố, chứ chưa phát triển được bao nhiêu về nông thôn. Vì vậy, tỷ lệ giao dịch ngân hàng ở nông thôn và trong số các hộ kinh doanh nhỏ là còn rất thấp.

Các ngân hàng Việt Nam chưa vươn ra được bên ngoài. Cho nên, Việt Nam rất cần phát triển những ngân hàng lớn, có khả năng tài chính cỡ quốc tế. Việc tái cơ cấu này chính là một cơ hội để chúng ta thu hút các ngân hàng quốc tế lớn, các nhà đầu tư chiến lược, thành các cổ đông của các ngân hàng Việt Nam, và qua đó giúp hiện đại hóa các ngân hàng Việt Nam. Tiến trình này đã bắt đầu. Ví dụ như ngân hàng Mizuho của Nhật đã mua cổ phần của Vietcombank.

RFI: Xin cám ơn ông Lê Đăng Doanh.

2011-12-31T16:09:00.001+07:00

Hoa Kỳ dự trù đặt các chiến hạm ở Singapore

Đô đốc Jonhathan Greenert

defensemedianetwork.com

Thanh Phương 17/12/2011

Theo hãng tin AFP ngày 16/12/2011, trong một bài viết dự báo về thực lực Hải quân Hoa Kỳ năm 2025, đăng trên tạp chí Proceeding của Học viện Hải quân Mỹ, số báo tháng 12, đô đốc Jonathan Greenert, tư lệnh tác chiến của Hải quân Hoa Kỳ, đã viết : « Chúng ta sẽ đưa một số chiến hạm bảo vệ bờ biển mới nhất đến đóng ở Singapore ».

Đô đốc Greenert viết thêm : Hoa Kỳ cũng có thể sẽ đẩy nhanh việc triển khai theo định kỳ những phi cơ như P-8A Poseidon, chuyên dùng để truy kích tàu ngầm, đến các đồng minh quân sự khu vực như Philippines và Thái Lan.

Theo lời đô đốc Greenert, Hải quân Mỹ cần phải tìm cách duy trì « vị thế tiền phong » trên thế giới để đáp ứng những mỗi quan ngại ngày càng tăng về tự do lưu thông hàng hải, nhưng không quá tiêu tốn nguồn lực của Hoa Kỳ.

Ông viết : « Do chúng ta rất có thể sẽ không gánh nổi những hao tổn về ngoại giao và tài chính của những căn cứ tác chiến mới ở nước ngoài, nên hạm đội của năm 2025 sẽ dựa nhiều hơn vào các hải cảng và các cơ sở khác của nước chủ nhà để các chiến hạm, phi cơ và thủy thủy đoàn, phi hành đoàn có thể được tiếp liệu, sửa chữa và nghỉ ngơi trong thời gian được triển khai ».
Tư lệnh tác chiến của Hải quân Mỹ không trực tiếp nhắc tên Trung Quốc, nhưng thông tin nói trên được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ đang tăng cường sự hiện diện quân sự ở châu Á, trước thế lớn mạnh ngày càng đáng ngại của Trung Quốc.

Vào tháng trước, tổng thống Barack Obama vừa loan báo là Hoa Kỳ sẽ triển khai đến 2.500 lính thủy quân lục chiến ở Darwin, miền Bắc nước Úc trước những năm 2016-2017. Bắc Kinh chỉ trích kịch liệt kế hoạch của Mỹ.

Hoa Kỳ hiện có khoảng 70 ngàn quân đóng tại Nhật Bản và Hàn Quốc và đã cam kết hỗ trợ Philippines về mặt quân sự. Singapore cũng là một đồng minh lâu đời của Mỹ. Quân đội Mỹ hiện đang sử dụng một cảng nhỏ của Singapore để hỗ trợ về mặt hậu cầu và tập luyện cho các lực lượng ở Đông Nam Á.

Chính quyền Obama đã xác định châu Á là ưu tiên chủ chốt của Hoa Kỳ. Ngoài tổng thống Obama, Ngoại trưởng Hillary Clinton và Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta đã công du châu Á trong những tháng gân đây để nhấn mạnh rằng Washington sẽ không bỏ rơi khu vực này mặc dù trong nước đang gặp nhiều khó khăn kinh tế.

Bản án tù treo đối với cựu tổng thống Chirac củng cố nền dân chủ Pháp

2011-12-16T20:12:00.000+07:00

Cựu tổng thống Pháp Jacques Chirac bị tuyên án 2 năm tù treo (AFP)

Thanh Phương 16/12/2011 )

Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, cho dù người ấy là một cựu nguyên thủ quốc gia, hôm qua 15/12/2011, tòa tiểu hình Paris đã xác định điều đó khi tuyên án 2 năm tù treo cựu tổng thống Pháp Jacques Chirac trong một vụ việc đã xảy ra từ hơn 20 năm.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử của nền Đệ ngũ Cộng hòa Pháp, một cựu tổng thống bị tuyên án như vậy. Nguyên là đô trưởng Paris từ năm 1977 đến năm 1995, ông Chirac đã bị đưa ra xử với các tội danh : biển thủ công quỹ, lạm dụng tín nhiệm, thủ lợi bất hợp pháp, trong vụ gọi là vụ án « việc làm khống » ở tòa đô chính Paris.

Cụ thể là ông Chirac đã sử dụng 19 nhân viên, hưởng lương của tòa đô chính, nhưng lại phục vụ cho sự nghiệp chính trị của ông. Từ năm 1990 đến năm 1995, những người này đã tham gia vào các sinh hoạt trong đảng cánh hữu RPR của ông Chirac, cũng như vào chiến dịch vận động tranh cử tổng thống năm 1995, đưa ông Chirac lên cầm quyền.

Câu hỏi được đặt ra là vì sao cho tới nay tòa mới tuyên án cựu tổng thống Chirac ? Lý do là vì Hiến pháp của Pháp bảo đảm quyền miễn tố cho vị nguyên thủ quốc gia trong thời gian vị này cầm quyền. Cho nên, trong suốt hai nhiệm kỳ làm tổng thống, ông Chirac vẫn bình chân như vại, không hề sợ bị truy tố.

Trở lại thành một thường dân như bao người khác, bây giờ ông Chirac, năm nay đã 79 tuổi, mới lãnh án tù treo hai năm. Cựu tổng thống Pháp đã báo trước là ông sẽ không kháng án, nhưng vẫn bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc đối với ông.

Thật ra, khi tuyên bản án hôm qua, tòa tiểu hình Paris cũng đã tính đến những yếu tố như : không có việc làm giàu cho cá nhân, vụ việc đã xảy ra từ lâu, bị cáo tuổi cao sức yếu, cũng như những trọng trách to lớn mà ông đã đảm nhận trong suốt 12 năm làm tổng thống. Nhưng các vị thẩm phán đã đặc biệt trách cứ ông Chirac là đã không thể hiện tính liêm khiết của một vị dân cử.

Tòa tiểu hình Paris đã mạnh dạn tuyên bản án 2 năm tù treo, cho dù ông Jacques Chirac hiện là chính khách được dân Pháp mến mộ nhất hiện nay. Cho nên, báo chí Pháp hôm nay tôn vinh những vị thẩm phán đã thể hiện sự độc lập khi tuyên một bản án mang tính chất làm gương, như một lời cảnh báo cho toàn bộ chính giới nước Pháp.

Trong chính giới nước Pháp, cánh hữu dĩ nhiên là rất buồn phiền khi thấy ông Chirac bị tuyên án như vậy, còn cánh tả thì vui mừng khi thấy là công lý đã được thực thi. Ứng cử viên tổng thống của Đảng Xã hội François Hollande tuy vậy đã bày tỏ sự cảm thông đối với ông Chirac, hiện đang gặp nhiều vấn đề về sức khoẻ.

Như vậy là ông Chirac nay đã đi vào lịch sử nước Pháp như là cựu tổng thống đầu tiên trong nền Đệ ngũ Cộng hòa Pháp bị buộc tội ở cấp toà tiểu hình. Bản án này được xem như là một bước quan trọng củng cố nền dân chủ Pháp, vì nó cho thấy là kể từ nay không ai có thể đứng bên trên pháp luật.

Trong chiều hướng đó, ứng cử viên tổng thống của đảng Xã hội François Hollande đã cam kết là nếu thắng cử trong cuộc bầu cử vào năm tới, ông sẽ đề nghị Quốc hội cải tổ Hiến pháp, để làm sao vị nguyên thủ quốc gia, ngay trong thời gian cầm quyền, có thể bị đưa ra xét xử như bất cứ một công dân nào khác, về những hành vi trước khi lên làm tổng thống.

Việt Nam qua báo chí nước ngoài ( tiếng Anh )

2011-12-16T20:05:00.001+07:00

Vietnam's Development Dilemma Asia Sentinel (blog ) 3/1/12

“Vietnam needs energy to support its economic growth” is the refrain. With economic and industrial growth second only to China, Vietnam’s economic targets are linked to significant increases in air pollution and environmental problems.

Vietnam: looking vulnerable ( Financial Times (blog ) 16/12/11 )

" As the economic outlook in the US and Europe deteriorates by the day, investors are asking which countries in southeast Asia would be hardest hit by the knock-on effects of a double-dip recession."

Opinion: Can Vietnam Change? ( Asia Sentinel 16/12/11 )

"The greatest obstacle to democratic reform in Vietnam comes from its government."

Báo chí Miến Điện bắt đầu được hưởng làn gió tự do

2011-12-13T21:10:00.001+07:00

Một người dân ở Yangon cầm tờ báo ngày 3/12/2011 có in hình lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi ôm hôn Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton.

Reuters

Thanh Phương 13/12/2011

Chỉ cách đây vài tháng, không ai dám ngờ là báo chí ở Miến Điện có thể đăng trên trang nhất ảnh của nhà đối lập Aung San Suu Kyi. Cùng với việc đảng Liên đoàn quốc gia vì dân chủ được hợp pháp hóa hôm nay, báo chí Miến Điện bắt đầu tận hưởng làn gió tự do, tuy vẫn còn hạn chế.

Trong một bài phóng sự đăng tải hôm nay, hãng tin AFP trích lời một phụ nữ bán báo ở Rangun : “Chúng tôi nhìn thấy bóng của dân chủ và chúng tôi muốn tự do. Chúng tôi được tự do hơn trước đây, báo chí được tự do hơn.”

Cách đây sáu tháng, người bán báo này đã không dám công khai nói lên chữ “ dân chủ”. Nhưng nay, trên sạp báo của cô đầy những bức ảnh chụp bà Aung San Suu Kyi với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton.

Hiện giờ, Miến Điện vẫn còn duy trì một trong những đạo luật báo chí khắt khe nhất thế giới, cho nên nước này đã bị tổ chức Phóng viên không biên giới xếp hạng 174 trên 178 quốc gia trong bảng xếp hạng về tự do báo chí.

Theo Uỷ ban bảo vệ nhà báo ( CPJ ) của Mỹ, hiện vẫn còn 18 phóng viên đang ngồi tù ở Miến Điện. Một số người cũng đang bị giam vì đã nói chuyện với giới báo chí khi xảy ra cơn bão Nargis năm 2008, đã khiến 138 ngàn người thiệt mạng.

Trả lời AFP, ông Than Htut Aung, chủ tịch hệ thống truyền thông Eleven Media, cho biết: “Chúng tôi có thể viết tự do về một số chủ đề. Nhưng chúng tôi chưa có quyền bày tỏ những chính kiến khác biệt. Chúng tôi không được chuyển tải tiếng nói của các gia đình tù chính trị, cũng như bàn về việc trả tự do cho họ”.

Ngay chính trong hệ thống truyền thông của ông, một chủ biên đã từng bị tuyên án tử hình về tội “phản quốc” vào năm 2003 chỉ vì hai bài báo về bóng đá. Sau đó, bản án đã được giảm xuống còn 3 năm tù. Vào tháng 11 năm ngoái, tuần báo thể thao “First Eleven Sport” cũng đã bị đình bản trong 15 ngày.

Theo các nhà quan sát, trong giới lãnh đạo Miến Điện hiện đang có sự đối đầu quyết liệt giữa một bên là các thành phần bảo thủ và bên kia là các thành phần cấp tiến, đang muốn mở rộng hơn nữa không gian truyền thông.

Cho nên, đã có những dấu hiệu mâu thuẫn nhau: trong tháng 9, các trang web của đài BBC và đài Tiếng nói Dân chủ Miến Điện DVB đã có thể được truy cập trở lại, nhưng trong cùng thời gian đó, một nhà làm phim của đài DVB lại bị thêm 10 năm tù. Môt thành viên của Uỷ ban bảo vệ nhà báo CPJ nhắc lại là ở Miến Điện, các đạo luật cho phép cầm tù phóng viên vẫn chưa được bãi bỏ.

Tuy vậy, tình hình đã thay đổi đáng kể, nhất là kể từ khi chính người lãnh đạo cơ quan kiểm duyệt Tint Swe đã tuyên bố cách đây vài tuần là việc kiểm duyệt “không phù hợp với những cách hành xử dân chủ” và cần phải được dẹp bỏ. Việc kiểm duyệt vừa được bãi bỏ đối với tổng cộng 54 nhật báo, tạp chí. Còn các tờ báo thời sự tổng quát thì sẽ được hưởng chế độ “ tự kiểm duyệt”

Đảng của nhà đối lập Miến Điện Aung San Suu Kyi được hợp pháp hóa

2011-12-13T21:09:00.002+07:00

Lãnh tụ đối lập Miến Điện Aung San Suu Kyi phát biểu tại Rangoon ngày 10/12/2011 trong lễ kỷ niệm 20 năm được trao giải Nobel hòa bình.

REUTERS/Soe Zeya Tun

Thanh Phương 13/12/2011

Tờ nhật báo chính thức New Light of Myanmar hôm nay 13/12/2011, cho biết là Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, đảng của nhà đối lập Aung San Suu Kyi đã được công nhận là một tổ chức hợp pháp. Hệ quả tất yếu của sự kiện này là Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ kể có thể đưa các ứng cử viênra tranh cử trong cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung tới đây.

Vốn đã tẩy chay cuộc tuyển cử tháng 11 năm ngoái, như vậy là Liên đoàn quốc gia vì dân chủ kể từ nay có thể đưa các ứng cử viên, trong đó có bản thân bà Aung San Suu Kyi, ra tranh cử trong cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung, sẽ diễn ra trong vòng vài tháng tới, nhưng ngày giờ chưa được thông báo.

Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ đã bị tập đoàn quân sự giải tán vào tháng 5/2010, do đảng này tẩy chay cuộc bầu cử tháng 11. Sau bầu cử, giới quân sự đã chuyển giao quyền hành cho một chính phủ « dân sự ». Tuy chính phủ này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của quân đội, nhưng tổng thống Thein Sein, vì muốn đưa Miến Điện thoát ra khỏi thế cô lập trên trường quốc tế, đã thực hiện nhiều cải tổ. Trong bối cảnh chính trị đó, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ ngày 25/11 đã nộp đơn đăng ký hoạt động.

Vào năm 1990, đảng của lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi đã từng thắng cử một cách áp đảo với 392 trên tổng số 485 ghế Quốc hội. Nhưng các tướng lãnh cầm quyền lúc đó đã không chịu công nhận kết quả bầu cử.

Riêng bà Aung San Suu Kyi thì đã bị giam giữ hoặc quản thúc tại gia tổng cộng 15 năm cho đến khi được trả tự do cách đây hơn một năm, ngày 13/11/2010

Một nhà hoạt động Phật giáo Hòa Hảo bị kết án tù ở Việt Nam

2011-12-13T19:00:00.000+07:00

Cổng vào ngôi chùa Phật giáo Hòa Hảo An Hòa Tự ở An Giang.

Thanh Phương 13/12/2011

Một tòa án ở tỉnh An Giang (miền nam Việt Nam) vào hôm nay, 13/12/2011, đã tuyên án 5 năm tù ông Nguyễn Văn Lía, với tội danh « lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước ». Trong một bản thông báo, tổ chức bảo vệ nhân quyền Human Rights Watch đã yêu cầu chính quyền trả tự do ngay lập tức cho bị cáo và hủy bỏ mọi cáo buộc đối với ông.

Theo hãng tin AFP, Tòa án Nhân dân huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang đã tuyên án tù đối với ông Nguyễn Văn Lía, với tội danh « lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước », chiếu theo điều 258 bộ luật Hình sự Việt Nam. Tòa đã tuyên án như trên mặc dù trong bản thông báo công bố hôm nay, tổ chức nhân quyền của Mỹ Human Rights Watch đã yêu cầu chính quyền Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho ông Nguyễn Văn Lía và hũy bỏ các cáo buộc đối với ông.

Bản thông cáo của Human Rights Watch nhắc lại là ông Nguyễn Văn Lía đã bị bắt cùng với vợ ngày 24/4 khi trên đường đi dự đám giỗ của một đồng đạo Phật giáo Hòa Hảo, trong một vụ có vẻ như được dàn dựng thành vi phạm giao thông. Vợ ông được thả đêm hôm đó, còn ông bị giam từ đó cho đến nay, mà trong suốt năm tháng sau khi bị bắt, gia đình không được gặp mặt. Sau khi thăm nuôi vào ngày 30/11, gia đình ông Nguyễn Văn Lía đã báo động về tình trạng sức khỏe suy sụp nặng nề của ông.

Trong bản thông cáo hôm nay, Phó giám đốc đặc trách châu Á của Human Rights Watch Phil Robertson tuyên bố : « Giam giữ một người già cả, bệnh tật, chỉ có tội duy nhất là vận động ôn hòa cho tín ngưỡng của mình, là việc làm vô nhân đạo. Chính quyền Việt Nam cần trả tự do vô điều kiện cho ông Nguyễn Văn Lía và cho phép ông được điều trị chu đáo ».

Ông Nguyễn Văn Lía đã từng bị kết án 18 tháng tù vào năm 2003 vì đã kỷ niệm ngày giỗ của Giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ. Cũng theo Human Rights Watch, ông Nguyễn Văn Lía là thành viên một nhóm tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo tiếp xúc với phái đoàn Uỷ ban Tự do Tôn giáo vào tháng 5/2009 tại Sài Gòn. Sau cuộc gặp đó, ông bị theo dõi gắt gao và liên tục bị công an sách nhiễu. Đến tháng 12/2010, ông Nguyễn Văn Lía cùng với ba nhà vận động Phật giáo Hòa Hảo khác gặp đại diện Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ở Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn. Bốn tháng sau đó thì ông bị bắt.

Cho nên, Human Rights Watch cũng kêu gọi Hoa Kỳ gây áp lực buộc Việt Nam trả tự do cho ông Nguyễn Văn Lía và chấm dứt việc trừng phạt các nhà vận động tôn giáo ôn hòa.

Phật giáo Hòa Hảo đã được giáo chủ Huỳnh Phú Sổ sáng lập vào năm 1939 tại miền Tây. Một phái của Giáo hội PGHH đã được chính quyền công nhận vào năm 1999, nhưng các nhóm, phái khác không chấp nhận ban lãnh đạo chính thức và vẫn đối đầu với chính quyền. Theo Human Rights Watch, khoảng 13 nhà vận động Phật giáo Hòa Hảo khác đang ngồi tù với mức án nặng nề.

Trung Quốc triển khai tàu tuần tra trên sông Mêkông

2011-12-13T15:11:00.000+07:00

Trung Quốc triển khai lính tuần tra trên sông Mêkông 10/12/2011 (DR)

Thanh Phương 10/12/2011

Hôm nay 10/12/2011, tờ nhật báo chính thức của Trung Quốc China Daily vừa loan báo là nước này đã triển khai trên 300 cảnh sát võ trang để tuần tra trên sông Mêkông, với sự hợp tác của Miến Điện, Thái Lan và Lào, sau một vụ tấn công gây chết người vào tháng 10 vừa qua.

Trích nguồn tìn từ các quan chức Trung Quốc, tờ China Daily cho biết là cảnh sát Trung Quốc sẽ hộ tống 10 tàu chở hàng của tư nhân, trong đó có những chiếc tàu đã bị tấn công ngày 5/10/2011, mà thủ phạm được cho là một băng đảng buôn ma túy.

Cách đây hai tháng, 13 thủy thủ Trung Quốc đã bị hạ sát tại một đoạn sông Mêkông phía Nam biên giới Trung Quốc. Vụ tấn công này khiến Bắc Kinh quan ngại về sự an toàn của các thủy thủ đoàn và hàng hoá vận chuyển về phía Nam, ngang qua một khu vực thường nổ ra các vụ đụng độ liên quan đến buôn lậu ma túy.

Sau vụ tấn công đó, Trung Quốc đã điều động tàu tuần tra đến sông Mekong để giải cứu 164 thủy thủ và 28 tàu chở hàng, đồng thời yêu cầu các nhà ngoại giao Thái Lan, Lào và Miến Điện đẩy nhanh việc điêu tra truy tìm thủ phạm.

Sau đó, cảnh sát Thái Lan đã bắt giữ 9 binh lính bị tình nghi đã sát hại các thủy thủ Trung Quốc và cũng có quan hệ với một trùm ma túy Miến Điện.

Chảy qua tỉnh Vân Nam, miền Nam Trung Quốc, sông Mêkông hiện là một đường giao thương lớn của Trung Quốc và của một số nước Đông Nam Á.

Luật về tội phạm thượng ngày càng bị phản đối tại Thái Lan

2011-12-13T15:10:00.002+07:00

Cảnh sát Bangkok bắt giam ông Ampon Tangnoppakul (Reuters)

Thanh Phương 10/12/2011

Hôm qua 9/12/2011, khoảng 100 người đã biểu tình tại thủ đô Bangkok để phản đối việc toà án đã kết án tù một người lớn tuổi về tội phỉ báng Hoàng gia Thái Lan, vốn vẫn được bảo vệ bởi một trong những luật khắt khe nhất thế giới. Cao ủy Nhân quyền Liên hiệp quốc đã lên án Bangkok.

Những người biểu tình đã tập trung trước toà án nơi mà ông Ampon Tangnoppakul, 61 tuổi, đã bị kết án vào tháng trước. Ông bị Ampon tuyên án 20 năm tù do vào tháng 5 năm ngoái đã gởi cho thư ký riêng của thủ tướng lúc đó là Abhisit Vejjajiva 4 tin nhắn SMS có nội dung bị xem là nhục mạ Hoàng gia.

Tại Thái Lan, tuy Hoàng gia không có vai trò chính trị chính thức nào, nhưng cho tới nay, đây vẫn là một chủ đề cực kỳ nhạy cảm. Năm nay 84 tuổi, quốc vương Bhumibol Adulyadej vẫn được một bộ phận thần dân tôn thờ. Ông đã nằm viện từ tháng 9 năm 2009, nhưng việc nối ngôi vua chưa bao giờ được công khai đề cập đến ở Thái Lan.

Chiếu theo luật hiện hành, những ai bị quy tội xúc phạm quốc vương, hoàng hậu và các thành viên khác trong Hoàng gia đều có thể bị kết án tù lên tới 15 năm cho mỗi hành vi. Nhưng toàn bộ các điều luật được sử dụng để trừng trị tội « phạm thượng » đối với Hoàng gia đang ngày càng bị chống đối tại Thái Lan, thể hiện qua cuộc biểu tình hôm qua ở Bangkok.

Cuộc biểu tình này đã diễn ra đúng 112 phút, ám chỉ điều 112 của luật hình sự Thái Lan, một trong những điều luật thường được sử dụng để trừng trị tội phạm thượng, theo như lời giải thích một thành viên ban tổ chức biểu tình, Kwanravee Wangudom.

Ngày 8/12 vừa qua, một người Mỹ gốc Thái Lan, Joe Wichai Commart Gordon, vừa bị tuyên án 30 tháng tù, do ông này, từ Hoa Kỳ, đã dịch sang tiếng Thái một cuốn tiểu sử quốc vương bị cấm phát hành ở Thái Lan, rồi đăng cuốn sách này trên Internet. Ông đã bị bắt vào tháng 5 vừa qua khi về thăm Thái Lan.

Các vụ truy tố và kết án tù về tội phạm thượng đã gia tăng kể từ sau cuộc đảo chính lật đổ thủ tướng Thaksin Shinawatra. Hiện đang sống lưu vong, ông Thaksin vẫn bị xem là mối nguy cho chế độ quân chủ Thái Lan.

Vấn đề là theo các nhà quan sát, chính phủ mới của bà Yingluck Shinawatra, em gái của ông Thaksin, cho tới nay vẫn không cải thiện được tình hình. Mặc dù bị phản đối như vậy, chính phủ Thái Lan ngày 7/12 vừa qua đã thông báo sẽ lập một ủy ban để dẹp những trang web có nội dung bị xem là phỉ báng Hoàng gia.

Từ nhiều năm qua, quốc tế vẫn thường xuyên chỉ trích Thái Lan về các điều luật trừng trị tội khi quân. Sau vụ tuyên án 30 tháng tù công dân Mỹ gốc Thái Lan ngày 8/12, hôm qua, Tổng lãnh sự Mỹ ỏ Thái Lan Elizabeth Pratt đã cho rằng bản án nói trên là « quá nặng nề », vì theo bà, trên thực tế ông Gordon chỉ hành xử quyền tự do ngôn luận.

Cũng hôm qua, phát ngôn viên của Cao ủy Nhân quyền Liên hiệp quốc Navi Pillay lên án Bangkok không tôn trọng các cam kết quốc tế khi vẫn duy trì các điều luật quá khắt khe về tội phạm thượng, cho rằng điều này gây tác hại đến quyền tự do ngôn luận ở Thái Lan. Phát ngôn viên Cao ủy Nhân quyền LHQ thúc giục Thái Lan nhanh chóng sửa đổi các điều luật nói trên.

Việc ban hành Luật biểu tình ngày càng cấp thiết

2011-12-06T15:13:00.001+07:00

Những cuộc tuần hành tại Hà Nội phản đối Trung Quốc đã khiến việc ban hành Luật biểu tình càng thêm cấp thiết.

Reuters

Thanh Phương 5/12/2011

Trong thời gian qua, Luật biểu tình đã trở thành chủ đề tranh cãi ngày càng nóng ở Việt Nam, đặc biệt là tại Quốc hội, người thì cho là phải nhanh chóng thông qua luật này, kẻ thì nói là dân Việt Nam chưa cần đến luật biểu tình. RFI phỏng vấn đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc.

Các cuộc “ tụ tập đông người”, đặc biệt là của dân khiếu kiện kéo lên thủ đô, thành phố đòi giải quyết các vụ cướp đất, tham nhũng, đã xảy ra từ lâu ở Việt Nam. Nhưng vấn đề Luật biểu tình đã được đặt ra ngày càng cấp thiết kể từ sau các cuộc tuần hành trong tháng 6, 7 và 8 năm nay tại Hà Nội và Sài Gòn nhằm phản đối Trung Quốc gây hấn và xâm phạm chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông. Sau những tuần đầu để yên, chính quyền sau đó đã thẳng tay trấn áp những người biểu tình đó, thậm chí gọi họ là những kẻ “phản động”.

Sau các cuộc biểu tình đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề xuất xây dựng Luật Biểu tình và đã giao cho Bộ Công an chuẩn bị dự thảo luật để “cụ thể hóa quyền công dân đã được Hiến pháp ghi nhận, cũng như đáp ứng đòi hỏi thực tế, để sinh hoạt chính trị này diễn ra nề nếp, trật tự”.

Nhưng qua cuộc thảo luận tại Quốc hội vừa qua, một số đại biểu Quốc hội lại không đồng ý với luật biểu tình, thậm chí đại biểu Hoàng Hữu Phước, không biết căn cứ vào đâu, đã tuyên bố :” Đa số công dân sẽ không ủng hộ Luật biểu tình”, cho nên ông đề nghị loại bỏ luật này ra khỏi danh sách luật trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 8. Sau đó, trả lời tở Tuổi Trẻ, ông Hoàng Hữu Phưóc còn khẳng định là “ khi nào trình độ dân trí cao hơn” thì mới có thể ban hành Luật biểu tình.

Trong khi đó, nhiều đại biểu khác, mà đặc biệt là đại biểu Dương Trung Quốc, thì cho rằng cần phải có Luật biểu tình, vì luật này sẽ có tác dụng tích cực cho xã hội. Hơn nữa, đây chỉ là cụ thể hóa một trong những quyền tự do đã được ghi từ lâu trong Hiến pháp Việt Nam.

Dầu sao quyết định là tùy thuộc vào Thủ tướng, chứ không phải các đại biểu Quốc hội. Trả lời các câu hỏi của đại biểu ngày 25/11, ông Nguyễn Tấn Dũng đã gián tiếp áp đặt Luật biểu tình khi khẳng định : “Làm Luật biểu tình là phù hợp với Hiến pháp, phù hợp với điều kiện của Việt Nam và bảo đảm quyền tự do dân chủ của người dân”. Ông Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh rằng Luật biểu tình cũng là nhằm “ ngăn chận những việc làm, hành vi gây xâm hại an ninh trật tự, lợi ích của xã hội, nhân dân”.

Cho nên, cuối cùng Luật biểu tình đã được đưa vào thảo luận về chương trình xây dựng luật của Quốc hội khóa 13.

Chưa biết là luật này có sẽ thật sự bảo đảm quyền tự do biểu tình của người dân, hay nó sẽ là một công cụ để kiểm soát chặt chẽ việc thực thi quyền này, với lý do ngăn chận “ những kẻ “phản động”, lợi dụng biểu tình để “gây phương hại cho xã hội”. Một điều chắc chắc là Luật biểu tình sẽ đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến các quyền tự do dân chủ khác ở Việt Nam, đặc biệt là quyền tự do lập hội hay quyền tự do ngôn luận, mà cho tới nay vẫn bị hạn chế gắt gao ở Việt Nam.

Sau đây mời quý vị nghe phần phỏng vấn với đại biểu Dương Trung Quốc về vấn đề Luật biểu tình ở Việt Nam:

Đại biểu Dương Trung Quốc

05/12/2011
by Thanh Phương

Nghe (12:28)

RFI: Xin chào đại biểu Dương Trung Quốc. Trước hết xin được hỏi là vì sao cho đến nay chúng ta mới nghĩ đến chuyện làm Luật biểu tình, trong khi quyền biểu tình đã được quy định từ lâu trong Hiến pháp?

Đại biểu Dương Trung Quốc: Không chỉ có Luật biểu tình mà còn có nhiều nội dung khác của Hiến pháp chưa được thực thi trong thực tế, ví dụ như quyền lập hội. Vấn đề Luật biểu tình đã nhiều lần được đặt ra, kể cả những vị lãnh đạo cao cấp, ngay trong thời kỳ chiến tranh. Nhưng có lẽ theo thời gian, người ta cũng quên rằng đó là điều cần thiết. Cho nên không phải tự nhiên mà gần đây và đặc biệt là trong Quốc hội khóa mới này, vấn đề đó được nêu ra một cách trực diện hơn.

Ngay trong kỳ họp đầu tiên, khi đề cập đến chương trình hoạt động của Quốc hội khóa này, đã có những ý kiến đầu tiên. Tôi cũng là một trong những người đầu tiên đặt vấn đề về Luật biểu tình. Nó liên quan đến thực tiễn đang diễn ra rất sôi động. Tôi không nói đến tác động, tiếng vang từ những cuộc biểu tình tại những nơi xa xôi, mà ngay ở Việt Nam, đặc biệt là với những sự kiện liên quan đến Biển Đông.

Cá nhân tôi thì nhận xét là chính phủ đã rất lúng túng khi giải quyết việc này. Một mặt thì rất muốn chia sẻ với đồng bào về trách nhiệm bảo vệ chủ quyền, nhưng mặt khác thì cho rằng cách biểu hiện như thế là không có lợi cho cách giải quyết với Trung Quốc.

Chính vì thế mà đã xảy ra nhiều chuyện có thể nói là cười ra nước mắt được. Không biết đó là “ người yêu nước”, hay người “ phá rối trật tự”; không biết là cách ứng xử của cơ quan bảo vệ pháp luật như thế là đúng hay không đúng...

Chính vì thế chúng tôi nghĩ rằng cần phải có Luật biểu tình, nhìn từ cả hai phía. Thứ nhất, đây là quyền của người dân. Thứ hai, đây là công cụ để Nhà nuớc điều chỉnh. Có lẽ từ trong thực tiễn ấy mà vấn đề được đặt ra một cách sát sườn hơn, để ứng phó với hiện tượng xã hội đang diễn ra và theo xu thế, chắc chắc sẽ ngày càng phổ biến hơn. Có luật còn hơn là không có luật. Có quan điểm rõ ràng về cách hành xử của công dân, cũng như của cơ quan bảo vệ pháp luật còn hơn là lúng túng không biết xử lý như thế nào cho phải.

RFI: Khi nói đến Luật biểu tình thì chắc chắn là các nhà làm luật phải nghĩ đến chuyện chúng ta được phép biểu tình để làm gì. Ở Việt Nam cho đến nay, khi nói đến biểu tình là người ta nghĩ ngay đến chuyện chống đối. Theo ông, luật có nên quy định những điều được làm hay không được làm khi tổ chức biểu tình?

Đại biểu Dương Trung Quốc: Nếu chỉ nghĩ rằng biểu tình là chống chính phủ, thì đó là một cái nhìn phiến diện. Có thể là do một mặc cảm về lịch sử nào đó chăng? Chỉ nhìn trong lịch sử Việt Nam, hiện tượng biểu tình đã có từ rất sớm. Ngay từ năm 1919, khi những người yêu nước Việt Nam ký chung một văn kiện với tên chung là Nguyễn Ái Quốc gởi cho hội nghị Versailles, họ cũng đã xác định rất rõ đó là những quyền cơ bản, quyền phổ quát của con người.

Vào lúc đó, thực dân Pháp giải thích rằng người Việt chưa đủ trình độ dân trí để nắm được công cụ ấy. Nhưng chỉ hơn 25 năm sau, với Cách mạng tháng 8, Nhà nước Việt Nam ra đời. Chỉ hơn 10 ngày sau, ngày 13/9, chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động ký một sắc lệnh về quyền biểu tình và đã giải thích rất rõ rằng biểu tình là một dạng thái của quyền hội họp.

Trong hoàn cảnh khó khăn, phức tạp như lúc ấy, cần có luật để làm cho tình hình có thể kiểm soát được, để yếu tố tích cực tác động vào đời sống xã hội, vào nền độc lập vừa mới hình thành. Và nếu xem kỹ lịch sử, thì Luật biểu tình cuối cùng là công cụ rất mạnh của những người cách mạng, của Nhà nước cách mạng.

Chúng ta đã có thể huy động hàng chục vạn người ra Nhà hát lớn Hà Nội để nghe chính phủ giải thích và ủng hộ hiệp định sơ bộ mùng 6 tháng 3. Hiệp ước này đã bị phê phán rất nhiều, nhưng khi đã được công khai, minh bạch ra, thì được dân ủng hộ. Ngoài ra còn có những cuộc biểu tình thể hiện tinh thần độc lập dân tộc chằng hạn. Biểu tình không phải chỉ là chống chính phủ. Chống hay không chống là do chính cái chính phủ ấy. Nếu chính phủ ấy hợp lòng dân thì sẽ có những cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ và ngược lại.

Ngay từ cuối năm 1946, bản Hiến pháp đã ghi rõ quyền hội họp và đến năm 1959 được cụ thể hoá thành quyền biểu tình. Thế thì điều đó đã được ngay chính Nhà nước cách mạng xác lập rồi. Đương nhiên, sau đó chúng ta có thể lấy lý do một thời kỳ chiến tranh rất dài, nhiều quan niệm về xã hội, về tổ chức xã hội, về công dân chưa được định hình lại. Nhưng không thể để kéo dài mãi được. Cho nên đến bây giờ tôi cho rằng Luật biểu tình là cần thiết, nhìn từ cả hai phía: quyền của người dân và công cụ pháp luật để Nhà nước giữ gìn trật tự.

Đương nhiên Nhà nước nào cũng muốn định hướng hành vi biểu tình ấy có lợi cho Nhà nước. Nhưng ngược lại cũng phải thấy rằng khi người dân biểu tình chính là họ bức xúc, họ phản đối một cái gì đó. Phải xem cái phản đối ấy đúng hay sai. Rất nhiều cuộc biểu tình tưởng là chống chính phủ, nhưng thật ra là họ ủng hộ chính phủ, nhưng vì có những người làm sai chính sách của chính phủ,

Tôi lấy ví dụ những cuộc biểu tình ở Thái Bình đã diễn ra cách đây mấy chục năm rồi, vào thời kỳ bắt đầu đổi mới. Nếu nhìn bề ngoài thì rõ ràng là một cuộc bạo loạn của nông dân. Nhưng sau khi đi sâu sát thực tế, chính các nhà lãnh đạo thời đó thấy rõ hai mặt của vấn đề: có vấn đề về tổ chức xã hội, có vấn đề kích động, có vấn đề do người dân chưa được tuyên truyền đầy đủ, nhưng ngược lại cũng phát hiện nhiều sai sót trong bộ máy cầm quyền. Đương nhiên Nhà nước phải làm sao để triệt tiêu những yếu tố tiêu cực, hiểu theo nghĩa là có hại cho Nhà nước, để từ đó kích thích, tổ chức lại xã hội theo hướng có lợi cho mình.

Những cuộc biểu tình ở các nước phát triển chính là góp phần sắp xếp lại xã hội: người dân vẫn được thỏa mãn điều của họ, nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ. Người cầm quyền nào mà khôn ngoan thì họ sẽ triệt tiêu dần những yếu tố không có lợi và phát huy những mặt có lợi cho họ.

Đến lúc này, biểu tình là quyền phổ quát của thế giới, chúng ta không thể không thừa nhận được. Không lẽ ở trong nước đang đấu tranh chống hiện tượng luật treo, tức là luật không đi vào đời sống được vì không có văn bản hướng dẫn, không lẽ để cả Hiến pháp treo à? Hiến pháp 65 năm nay đã đề rõ quyền ấy, mà lại chưa được cụ thể hóa bằng một văn bản nào để người dân vừa thực thi quyền đó, nhưng thực thi trong khuôn khổ pháp luật. Và Nhà nước cũng có căn cứ pháp luật để ứng phó với các cuộc biểu tình.

RFI: Thưa ông Dương Trung Quốc, nếu nhìn kỹ thì quyền biểu tình này có liên quan đến những quyền khác, chẳng hạn như quyền lập hội, vì thường biểu tình là theo lời kêu gọi của một tổ chức, một công đoàn hay một hiệp hội. Cùng một lúc với Luật biểu tình, chúng ta có cần phải bàn về quyền lập hội?

Đại biểu Dương Trung Quốc: Quyền lập hội cũng đã được soạn thảo và được đem ra bàn thảo ở Quốc hội từ rất lâu rồi, nhưng đương nhiên những người lãnh đạo ý thức được tính chất nhạy cảm của nó, nhất là trong thời kỳ thế giới rất phức tạp như hiện nay, Việt Nam hội nhập thế giới về rất nhiều yếu tố. Nhưng không phải vì lý do ấy mà chúng ta không làm. Có điều phải có một lộ trình đúng, có một giải pháp tốt. Tôi nghĩ nhà cầm quyền Việt Nam đã kế thừa được cả một truyền thống khá lâu dài, được thể hiện trong thời kỳ chiến tranh, tức là biết đoàn kết, tổ chức mọi lực lượng xã hội. Nếu biết khai thác những tổ chức chính trị và biết tin vào dân thì có thể tìm ra giải pháp tốt ngay trong bối cảnh hiện nay. Ở Quốc hội cũng đã có đại biểu nói là chưa cần có luật về hội, nhưng trên thực tế đã có hàng trăm hội rồi, cho dù vẫn còn nằm trong khuôn khổ của một tổ chức chính trị là Mặt trận Tổ quốc. Nếu có luật thì có phải là hội sẽ được phát triển một cách lành mạnh hơn không?

Đương nhiên khi nói vấn đề đó thì tôi cũng ý thức được tính nhạy cảm, nhạy cảm từ trong nhận thức, từ người dân cho đến lãnh đạo, nhạy cảm từ trong thực tiễn, diễn biến xã hội ngày càng phức tạp, trong một thế giới ngày càng biến động như hiện nay. Nhưng không phải vì thế mà bảo rằng chúng ta chưa đủ trình độ để được hưởng quyền này, mà phải bắt tay vào nghiên cứu, tìm hiểu thấu đáo, để làm sao đạt mục tiêu thực thi quyền này, những vẫn bảo đảm lợi ích của xã hội, kể cả của chế độ nữa.

RFI: Thưa ông Dương Trung Quốc, Luật biểu tình cũng đặt ra vấn đề về quyền tự do ngôn luận, bởi vì khi người dân biểu tình thì thường là để phản đối một chính sách, hoặc phản đối chính phủ về một vấn nào đó. Trong khi ở Việt Nam thì quyền tự do ngôn luận còn bị hạn chế bởi những điều khoản trong luật hình sự, cụ thể là điều 88 về tội “ tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam ”. Làm sao có thể dung hoà quyền tự do ngôn luận liên quan đến quyền biểu tình với những điều khoản đó của luật hình sự.

Đại biểu Dương Trung Quốc: Có lẽ chúng ta đang bàn đến những luật chưa có và kể cả khi có luật rồi thì phải hiểu luật đó như thế nào. Luật báo chí đã có rồi, nhưng vận dụng như thế nào thì có những vấn đề của mỗi một thời kỳ lịch sử. Bây giờ chúng ta đừng liên hệ quyền biểu tình với quyền tự do báo chí. Tự do báo chí thì ít nhất đã có luật rồi, còn vận dụng như thế nào thì là cả một quá trình vận động của nó, kể cả từ nhận thức của Nhà nước về quyền của người dân, như thế nào là quyền tự do báo chí, nói như thế nào, có “lề phải” “lề trái” hay không, cho đến ý thức của người làm báo. Tôi nghĩ đây là hai việc rất khác nhau. Ta đang bàn đến chuyện là có Luật biểu tình hay không, chứ không bàn về Luật báo chí.

RFI: Thật ra đây không phải là nói về tự do báo chí mà là quyền được phát biểu, vì khi biểu tình thì người ta sẽ hô các khẩu hiệu, giuơng các biểu ngữ...

Đại biểu Dương Trung Quốc: Tôi xin nhắc lại vấn đề đây là vận dụng luật pháp, cả phía Nhà nước là cơ quan quản lý và bản thân người làm báo. Anh cũng thừa hiểu là hệ thống báo chí ở Việt Nam theo truyền thống là một vũ khí tuyên truyền. Bước sang thời kỳ hiện nay, những tiêu chí nào để xác định thế nào là tự do báo chí thí đó là cả một quá trình vận động. Ai cũng mong muốn là nó ngày càng nới rộng hơn, nhưng mỗi quốc gia có những nét đặc thù, có hoàn cảnh riêng. Cón quốc gia đó có hội nhập với tiêu chí chung của thế giới chưa, đó là cả một quá trình phấn đấu.

RFI: Chính Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là người đã đề xuất Luật biểu tình, nhưng ông lại giao cho Bộ Công an chủ trì soạn thảo. Điều đó có đáng quan ngại hay không, vì Luật biểu tình liên quan đến các tổ chức quần chúng, mà trên hết là Mặt trận Tổ quốc.

Đại biểu Dương Trung Quốc: Việc giao cho các cơ quan hành pháp soạn thảo luật đã trở thành thông lệ ở Việt Nam từ lâu rồi, mặc dù là bây giờ Quốc hội cũng khuyến khích các tổ chức xã hội, tổ chức nghề nghiệp hoặc các cá nhân đưa ra sáng kiến luật pháp. Nhưng làm được điều đó là cả một quá trình, liên quan đến nhân lực, nghiệp vụ.

Dù cho cơ quan công an là nơi có liên hệ trực tiếp nhất về vấn đề này, họ có nhiều kinh nghiệm. Đương nhiên người ta sẽ e ngại rằng họ sẽ đứng về phía một lợi ích nào đó. Điều đó có thể xảy ra. Nhưng quan trọng là Quốc hội. Quốc hội có thể hiện được vai trò của mình hay không.

Trong quá trình soạn thảo đương nhiên là cần có sự tham khảo của những tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp có liên quan, như Mặt trận Tổ quốc. Thế còn Quốc hội tham gia đến mức độ nào, thể hiện đến mức độ nào bản lĩnh, nhận thức, sự đồng thuận của mình trong quyết định cuối cùng hay không. Đó lại là vấn đề tiếp theo.
RFI: Theo ông, Luật biểu tình khi nào mới có thể được thông qua?

Đại biểu Dương Trung Quốc: Về thời gian thì tôi không thể nói được vì nhất là cơ quan soạn thảo do chính phủ chủ động tổ chức. Tôi chỉ mong muốn là quá trình ấy thu hút được nhiều ý kiến, càng rộng rãi bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, thông qua các tổ chức xã hội, nghề nghiệp, để luật đi sát với đời sống hơn và gần với những giá trị phổ quát hơn. Cuối cùng vẫn là trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội là những người thông qua luật.

Luật này chắc chắn là rất nhạy cảm, cho nên nó rất cần thiết, nhưng cũng phải có một lộ trình, có sự thận trọng nhất định. Cả về phía nhu cầu người dân, cả về phía nhu cầu Nhà nước sẽ quyết định khi nào luật này ra đời.

RFI: Xin cám ơn ông Dương Trung Quốc.

Chuyên mục: Thấy mà ngán ngẩm 12/2011

2011-12-05T17:32:00.012+07:00

Người mẹ ngất lịm tiễn đưa 2 con chết đuối ( VietnamNet 6/12/2011 )

"Buổi chiều định mệnh ngày 5/12, cũng như bao lần khác, hai chị em Nguyễn Thị Hồng và Nguyễn Thị Hà lại chở nhau bằng xe đạp qua cây cầu Long Giang rộng chưa đầy 2m. Trên cầu không có một thanh ngang chắn bảo vệ.

Rồi tai hoạ bỗng dưng ập đến khi hai cô bé phải tránh chiếc xe ngược chiều và rơi xuống sông"

Chế biến thức ăn cho học sinh trong bụi bẩn ( VnExpress 6.12.11 )

“Tôi không thể ngờ nơi nấu ăn cho các cháu lại đặt trên khu đất mà ở đó có cả nhà máy chế biến đá hoa cương, cửa hàng bán dầu nhớt và một xưởng sản xuất phân bón, thuốc tăng trưởng cây trồng, thuốc trừ sâu và thức ăn gia súc... Mỗi khi các khu xưởng này hoạt động thì bụi bặm và mùi hôi theo gió bay khắp nơi”, vị phụ huynh bức xúc.

Phát sợ với cơm sinh viên ôi thiu ở làng Đại học ( VietnamNet 6/12/11 )

Nhiều bạn sinh viên phản ánh với chúng tôi sau khi ăn những bữa cơm bẩn như thế này: “Trước đây, khi còn tự nấu ăn cho riêng mình thì ăn cảm thấy rất ngon. Nhưng đôi lúc việc học chồng chéo, tụi em phải ghé quán ăn cho qua ngày. Nhưng ngày chưa qua mà họa đã đến…đang buổi học bụng sôi sùng sục và tiếp đó bị “tào tháo” rượt đuổi gần chết”.

Biển báo đánh đố tại hầm Thủ Thiêm ( VnExpress 5.12.11 )

"Theo người dân, biển báo cấm này có quá nhiều chữ trong khi chữ viết lại khá nhỏ nên người đi đường nếu muốn đọc hết nội dung thì phải dừng lại ít nhất một phút. "

Thực phẩm bẩn dồn dập về thành phố ( Dân Trí 5.12.11 )

Theo bác sĩ Trần Văn Ký - Hội Khoa học kỹ thuật ATVSTP VN - cho biết: “Gần đây có nhiều thông tin về những sản phẩm nội tạng động vật đông lạnh không rõ xuất xứ được vận chuyển trên thị trường. Cần phải làm rõ nguồn gốc những sản phẩm nội tạng động vật có xuất xứ từ đâu. Vì những bộ đồ lòng, nội tạng, chân móng động vật nhiều nước không sử dụng, bỏ đi. Món ăn chế biến từ những sản phẩm động vật bị hư, hôi thối rất độc hại, nhất là các sản phẩm động vật có hóa chất bảo quản”.

Thịt thối tràn vào bữa ăn ( Lao Động 5.12.11 )

Ông Tâm cho biết, số thịt trên mua lại từ các chủ hàng ở các tỉnh, sau đó ngâm tẩm lại hóa chất Sunfua dioxit. “Hóa chất này còn làm cho thịt bị hư thành thịt đỏ tươi như vừa mới ra lò sau khi được ngâm khoảng 20 phút”- Ông Khương Trần Phúc Nguyên- Trưởng Trạm Thú y huyện Bình Chánh cho biết.

Khám bệnh siêu tốc ở VN: 1 phút 1 người! ( VietnamNet 5.12.11 )

Từng đưa con đi khám bệnh về đường tiêu hóa tại bệnh viện Nhi TW, chị Oanh cho biết, chị rất lo lắng về cách khám chữa bệnh hiện nay: “Bác sỹ gặp cháu hỏi sơ sơ là cháu bị làm sao, vừa hỏi bác sỹ vừa ghi chép điều gì đó, thi thoảng mới quay sang nhìn. Nói chuyện được vài câu thì bác sỹ chỉ định đi xét nghiệm, siêu âm ổ bụng mà không có giải thích gì để gia đình biết là cháu có thể bị bệnh gì”.

Lấy đường phố làm… sân trường ( Thanh Niên 5.12.11 )

" Anh Nguyễn Văn Bình làm nghề xe ôm ở trước cổng trường cho biết, đã nhiều lần chứng kiến các em gặp tai nạn giao thông khi ra đường chơi trong giờ nghỉ giải lao, nhẹ thì xây xát, nặng thì đi cấp cứu."

Sách chuẩn không chuẩn ( Tiền Phong Online 5.12.11 )

"Ở môn hóa học bậc THPT, thầy Phạm Văn Trường, giáo viên Trường THPT QL, Nghệ An, băn khoăn: “Khi làm một số thí nghiệm theo yêu cầu của SGK, tôi cũng như nhiều giáo viên khác cứ tự hỏi không rõ là các tác giả viết SGK đã làm hay chưa! Một vài thí nghiệm chúng tôi và HS làm đi làm lại vẫn không thành công, gây mất thời gian."

Giáo dân Thái Hà phản đối việc dân phòng phá rối thánh lễ Chủ nhật

2011-11-24T20:17:00.002+07:00

Đoàn biểu tình của giáo dân Thái Hà đòi chính quyền trả lại khu đất mượn của nhà dòng, đang đi qua trước nhà thờ Thánh Giuse, Hà Nội ngày 18/11/2011.

REUTERS/ Peter Nguyen

Thanh Phương 24/11/2011

Theo tin từ trang web của Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, chiều hôm qua (23/11) hơn 100 giáo dân giáo xứ Thái Hà đã tuần hành đến Ủy ban Nhân dân quận Đống Đa, Hà Nội để phản đối việc dân phòng của quận này đã xông vào nhà thờ Thái Hà hôm Chủ nhật vừa qua, đúng vào ngày lễ Chúa Kitô Vua, một lễ rất trọng của người Công giáo.

Theo tin của Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, quận Đống Đa đã huy động nhiều công an, an ninh ra ngăn không cho giáo dân vào ủy ban nhân dân, nên các giáo dân đã sang bên tiếp dân cách đó một đoạn để kiến nghị.

Theo tường trình của linh mục chánh xứ Thái Hà Nguyễn Văn Phượng gởi lên Tổng giám mục Hà Nội và Cha Giám tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, trong thánh lễ ngày 20/11 vừa qua, một người mặc sắc phục dân phòng, tay cầm dùi cui, tay cầm điếu thuốc lá, đã xông vào nhà thờ, lăng mạ các linh mục và giáo dân, gây hoảng sợ cho các em thiếu nhi, trước sự ngỡ ngàng của cả ngàn giáo dân đang dự lễ.

Sự việc xảy ra từ hôm Chủ nhật, nhưng chính quyền địa phương vẫn không có hành động gì để ngăn chận những vụ gây rối ở nhà thờ Thái Hà.

Trước đó, ngày 18/11, giáo dân giáo xứ Thái Hà cũng đã xuống đường ở Hà Nội để đòi chính quyền trả lại khu đất của Dòng Chúa Cứu Thế Hà Nội, bị trưng dụng để làm bệnh viện, nhưng một phần lại bị sử dụng sai mục đích, thậm chí làm nơi ăn chơi, nhảy nhót.

Tình hình ở khu vực giáo xứ Thái Hà đã trở nên căng thẳng kể từ ngày 3/11, khi một nhóm người, được mô tả là « quần chúng tự phát », xông vào sân nhà thờ Thái Hà, đập phá cổng, gây rối và hăm dọa các linh mục, tu sĩ.

Miến Điện thông qua luật biểu tình

2011-11-24T20:16:00.002+07:00

Công chúng đứng xem các nhà sư ở tu viện Maha Mya Muni, Mandalay biểu tình phản kháng ngày 15/11/2011.

(Photo: Mandalay Breeze Facebook)

Thanh Phương 24/11/2011

Trong khi ở Việt Nam vẫn còn tranh cãi với nhau là nên hay không nên có luật biểu tình, thì tại Miến Điện, Quốc hội nước này vừa thông qua luật cho phép người dân biểu tình ôn hòa, tiến thêm một bước trên con đường dân chủ hóa.

Hôm nay, 24/11/2011, Quốc hội Miến Điện đã thông qua Luật biểu tình, cho phép người dân kể từ nay được biểu tình ôn hòa. Luật này quy định là những người biểu tình phải báo cho chính quyền trước 5 ngày và không được phép tập hợp trước các trụ sở chính phủ, trường học, bệnh viện và các tòa đại sứ. Theo lời một dân biểu Miến Điện được hãng tin AFP trích dẫn hôm nay, một điều khoản cấm người biểu tình hô khẩu hiệu cuối cùng đã bị bác.

Luật Biểu tình hiện còn chờ được Tổng thống Thein Sein ký phê chuẩn để có hiệu lực. Theo nhận định của trang thông tin của người Miến Điện lưu vong Tiếng nói Dân chủ Miến Điện (DVB), nếu luật này được ban hành, như vậy là lần đầu tiên từ một thế kỷ qua tại Miến Điện, các cuộc biểu tình được hợp pháp hóa.

Cho tới nay, rất hiếm khi xảy ra biểu tình ở Miến Điện và phần lớn các cuộc biểu tình đều bị đàn áp. Vào tháng trước, nhiều người đã bị bắt giữ ở Miến Điện trong một cuộc tập hợp của nông dân có đất đai bị trưng thu. Tuy nhiên, vào tuần trước, 5 nhà sư đã biểu tình suốt hai ngày để đòi trả tự do cho toàn bộ tù chính trị, nhưng lực lượng an ninh đã không can thiệp.

Phải trở ngược đến năm 2007 mới thấy có những cuộc biểu tình lớn ở Miến Điện. Vào năm đó, các cuộc biểu tình, do các nhà sư Miến Điện chủ xướng, đã thu hút đến 100.000 người trên đường phố Rangoon, tạo thành một phong trào phản kháng lớn nhất kể từ khi giới tướng lãnh lên nắm quyền năm 1988. Phong trào đã bị chính quyền quân sự Miến Điện dìm trong biển máu, khiến ít nhất 31 người thiệt mạng.

Tháng ba vừa qua, tập đoàn quân sự đã chuyển giao quyền lực cho một chính phủ gọi là « dân sự », nhưng thực tế vẫn do quân đội kiểm soát. Tuy vậy, chính quyền mới trong những tháng gần đây đã có liên tiếp nhiều hành động theo hướng dân chủ hóa chính trị, có lẽ để nhằm phá vỡ thế bị cô lập trên trường quốc tế.

Ngoài quyền tự do biểu tình, cách đây một tháng, người dân Miến Điện cũng đã bắt đầu được hưởng quyền tự do công đoàn và tự do đình công, những quyền mà họ đã bị tước đoạt từ nửa thế kỷ qua. Việc kiểm duyệt báo chí cũng đã được giảm nhẹ. Thậm chí, chính quyền Miến Điện, vì muốn tuân theo « ý nguyện của nhân dân », đã không ngần ngại đình chỉ một công trình đập thủy điện do Trung Quốc tài trợ và xây dựng, mà không sợ làm mích lòng đồng minh Bắc Kinh.

Bên cạnh đó, giới lãnh đạo mới của Miến Điện đã bắt đầu đối thoại trực tìếp với nhà đối lập Aung San Suu Kyi và cho phép đảng của bà, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, được đăng ký hoạt động trở lại. Là một người đã từng ngồi tù và quản thúc tại gia nhiều năm, nay bà Aung San Suu Kyi có thể sẽ ra tranh chức dân biểu trong cuộc bầu cử Quốc hội một phần.

Những nỗ lực dân chủ hóa nói trên đã được quốc tế nhìn nhận, cụ thể qua việc Miến Điện sẽ được giao giữ chức chủ tịch luân phiên ASEAN vào năm 2014. Về phía Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Obama quyết định gởi Ngoại trưởng Hillary Clinton đến thăm Miến Điện vào đầu tháng 12 tới để khuyến khích chính quyền nước này tiếp tục cải tổ chính trị. Đây sẽ là lần đầu tiên một người đứng đầu ngành ngoại giao của Hoa Kỳ đến thăm Miến Điện từ nửa thế kỷ qua. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon cũng sẽ đến Miến Điện trong những ngày tới.

Nhật Bản còn đi xa hơn khi hôm nay loan báo sẽ cử các quan chức đến Miến Điện vào tuần tới để bàn về việc tái lập viện trợ phát triển cho nước này, vốn đã bị đình chỉ vào năm 2003, do việc bà Aung San Suu Kyi bị bắt giam.

Tuy nhiên, hiện giờ, cánh cửa của quốc tế vẫn chưa thật sự rộng mở đối với Miến Điện, vì một trong những đòi hỏi chủ yếu của các nước phương Tây là trả tự do cho toàn bộ tù chính trị vẫn chưa được đáp ứng.

Quân đội Ai Cập mất uy tín vì muốn bám giữ quyền lực

2011-11-23T18:41:00.000+07:00

Một người biểu tình phản đối, gần Bộ Nội vụ Ai Cập, Cairo, 21/11/2011

REUTERS/Asmaa Waguih

Thanh Phương 22/11/2011

Hàng chục người chết trong vòng ba ngày xung đột giữa người biểu tình và lực lượng an ninh ở Cairo, chính phủ xin từ chức, đó là những hệ quả tất yếu của việc người dân Ai Cập nay không còn tin tưởng vào quân đội, mà họ đã giao phó trọng trách bảo vệ thành quả cách mạng sau khi lật đổ nhà độc tài Hosni Mubarak.

Việc các quân nhân lên nắm quyền sau khi lật đổ Mubarak vào tháng 2 năm nay đã được đa số người dân Ai Cập hoan nghênh, vì họ biết ơn quân đội đã giữ đúng lời hứa không bắn vào dân. Vào lúc đó, ai cũng nghĩ rằng quân đội là thành trì vững chắc nhất để bảo đảm cho tiến trình dân chủ hóa diễn ra tốt đẹp. Sau khi cách mạng thành công, Ai Cập nằm dưới sự lãnh đạo tạm thời của Hội đồng tối cao quân lực và theo dự kiến sau bầu cử tổng thống ( thời điểm chưa được ấn định ), quyền lực sẽ được trao lại cho một chính phủ dân sự.

Nhưng gần 10 tháng sau, người dân Ai cập đã mất hết tin tưởng vào quân đội, vì họ cho rằng Hội đồng tối cao quân lực muốn bám giữ quyền lực, không tôn trọng những cam kết cải tổ dân chủ và tiếp tục chính sách đàn áp như dưới thời Mubarak. Thay vì giữ đúng lời hứa đứng bên trên mọi tính toán chính trị, chính phủ do các tướng lãnh chỉ định lại gây bất bình dư luận, khi đề nghị những điều khoản Hiến pháp, mà nếu được thông qua, sẽ giúp cho quân đội nằm ngoài mọi kiểm soát của chính phủ dân sự.

Thật ra, theo lời một nhà ngoại giao được hãng tin Reuters trích dẫn, vấn đề là quân đội Ai Cập, trước khi từ bỏ quyền lãnh đạo, muốn đặt ba điều kiện. Thứ nhất, vốn là một định chế của chế độ Mubarak, họ muốn được bảo đảm là sẽ không bị đưa ra tòa như nhà cựu độc tài. Thứ hai, quân đội muốn bảo vệ những quyền lợi kinh tế bao trùm mọi lĩnh vực, từ các nhà máy vũ khí cho đến sản xuất đồ gia dụng. Thứ ba, họ muốn duy trì những đặc quyền và quy chế riêng của quân đội.

Theo nhà ngoại giao nói trên, « từ bỏ quyền lực là cách tốt nhất để duy trì những quyền lợi, nhưng nếu từ bỏ quyền lực mà không có những bảo đảm vững chắc, thì những quyền lợi đó sẽ bị đe doạ. »

Nhưng đối với đa số người dân Ai Cập bây giờ, cách hành xử của quân đội khiến người ta có cảm tưởng là việc lật đổ chế độ Mubarak là một cuộc đảo chính quân sự hơn là một cuộc cách mạng. Nói cách khác, đó chỉ là một cuộc cách mạng nửa vời.

Chính cái tính chất nửa vời này khiến Ai Cập rơi vào khủng hoảng như hiện nay, trong khi chỉ còn chưa tới một tuần nữa là diễn ra bầu cử Quốc hội đầu tiên kể từ khi chế độ Mubarak sụp đổ, bắt đầu từ ngày 28/11.
Trong tình hình này, nhiều nhân vật tên tuổi ở Ai Cập, trong đó có ông Mohamed ElBaradei, đã một lần nữa kêu gọi thành lập một « chính phủ cứu nguy dân tộc ». Đồng thời, họ thúc giục quân đội sửa đổi lịch trình chuyển giao quyền lực cho thành phần dân sự.

Hôm nay 22/11/2011, lần đầu tiên Hội đồng tối cao quân lực đã thừa nhận là đất nước đang khủng hoảng, kêu gọi các lực lượng chính trị cấp tốc đối thoại với nhau để tìm phương cách nhanh chóng thoát ra khủng hoảng. Nhưng quảng trường Tahir hôm nay vẫn tiếp tục vang lên những khẩu hiệu đòi Hội đồng tối cao quân lực từ chức, giống như thời điểm mà người dân Ai Cập đồng loạt đứng dậy xóa sổ chế độ độc tài Mubarak.

Như vậy, có thể nói là cách mạng Ai Cập đang đi vào một bước ngoặc, với nguy cơ là nước này rơi vào hỗn loạn, thay vì tiếp bước trên con đường dân chủ hóa.

Thị trường bất động sản đóng băng, nguy cơ nợ xấu gia tăng

2011-11-21T19:57:00.000+07:00

Nghe (13:45)

Tại một ngân hàng ở Hà Nội tháng 10/2010. Nợ xấu trong hệ thống ngân hàng Việt Nam gia tăng do khủng hoảng thị trường bất động sản.

Reuters

Thanh Phương 21/1/2011

Theo báo cáo gần đây của một công ty dịch vụ địa ốc của Anh, CB Richard Ellis, trong khi ở các nước châu Á khác thị trường văn phòng cho thuê đang tiếp tục hồi phục từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu, thì ở Việt Nam giá của loại địa ốc này tiếp tục giảm.

Đây là một trong những dấu hiệu cho thấy bong bóng đầu cơ bất động sản ở Việt Nam đang tiếp tục xì hơi, thậm chí đã xì hết hơi, sau mấy năm tăng cao quá mức, và nay không biết bao giờ mới thoát khỏi nguy cơ phá sản. Tình trạng” đóng băng” của thị trường này làm gia tăng nguy cơ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng ở Việt Nam.

Trả lời phỏng vấn RFI từ Sài Gòn, chuyên gia tài chính ngân hàng Huỳnh Bửu Sơn cho rằng nguyên nhân khiến bong bóng bất động sản bị “xì hơi “ như vậy trước hết là do những tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu:

" Từ khoảng 5 năm trở lại đây, tức là từ khoảng những năm 2004, 2005, 2006, thị trường bất động sản Việt Nam đã phát triển rất nóng, giá nhà đất tăng rất nhanh. Bong bóng bất động sản đã căng phồng từ những năm đó. Nhưng đến năm 2008, khi tình hình kinh tế thế giới có dấu hiệu khủng hoảng và suy thoái, thị trường bất động sản Việt Nam đã bị ảnh hưởng và bắt đầu chựng lại từ đó.
Đến cuối năm 2010 và sang năm 2011, dấu hiệu bóng bóng xì hơi trên thực tế là có xảy ra. Hiện nay có thể nói là thị trường bất động sản ở Việt Nam nay rất là im ắng và các nhà đầu tư bất động sản đang rất lo, vì họ phải giải quyết bài toán nợ ngân hàng.

Vào những năm 2005,2006 và 2007, đầu tư nước ngoài, trực tiếp và gián tiếp vào Việt Nam đã tăng rất cao, nên nhu cầu về văn phòng, nhà cho thuê rất lớn. Do đó, các nhà đầu tư cũng tính toán rằng trong tương lai, nhu cầu bất động sản sẽ tăng rất nhanh. Bên cạnh đó, có một lớp nhà giàu mới nổi lên rất đông, nên nhu cầu mua nhà cửa hoặc đất đai tăng theo.

Thị trường bất động sản những năm đó tăng rất nhanh, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa đáp ứng nhu cầu nước ngoài, và cũng vừa dựa trên dự báo là trong tương lai thị trường này sẽ còn tăng hơn nữa.

Đến thời điểm 2008, một phần dĩ nhiên là có tác động của khủng hoảng kinh tế, nhưng một phần cũng là nhu cầu trong nước, cũng như của nước ngoài đã giảm sụt. Do đó những dự án đang xây dựng nữa chừng đã không có đủ vốn để triển khai tiếp, hoặc những dự án đã xây dựng xong thì rất khó tìm người mua, khi tình hình khủng hoảng bất động sản kéo dài, khi mà lãi suất ngân hàng tăng khá nhanh. Cho nên nó dẫn đến tình trạng đóng băng của thị trường bất động sản Việt Nam.

Chính đó là một khó khăn lớn cho các nhà đầu tư bất động sản ở Việt Nam, cũng như là khó khăn cho các ngân hàng đã cấp phát tín dụng cho lĩnh vực này."

Như vậy, bên cạnh tác động của khủng hoảng toàn cầu, giá nhà đất ở Việt Nam tuột dốc còn là do lạm phát tăng vọt, lãi suất quá cao và mức vốn cho vay giảm mạnh.

Để kềm chế mức lạm phát cao thuộc loại cao nhất châu Á, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong năm nay đã tăng các lãi suất và ra lệnh cho các ngân hàng phải khống chế tỷ lệ nợ trong những ngành “ phi sản xuất”, trong đó có ngành địa ốc, ở mức 16% trên tổng số vốn cho vay.

Quyết định này đã làm cạn kiệt nguồn tín dụng mà nhiều nhà kinh doanh bất động sản rất cần, bởi vì nhu cầu tiêu thụ thì xuống thấp, trong khi số tiền mà khách hàng ứng trước cũng bớt đi nhiều.

Vào thời điểm mà thị trường nhà đất ở Việt Nam lên đến đỉnh cao, khoảng 20% vốn kinh doanh là mượn từ ngân hàng, 80% còn lại là tiền ứng trước của khách hàng. Nhưng theo lời ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc chính sách công, Chương trình giảng dạy Fullbright, sang đến năm 2010, tỷ lệ nói trên đã đảo ngược lại.

Trong bài nhận định về thị trường bất động sản Việt Nam, hãng tin Reuters ngày 30/09/2011 đã nêu trường hợp điển hình của công ty Hoàng Anh Gia Lai, một trong những công ty lớn nhất Việt Nam. Công ty này bị tác động nặng nề đến mức đã phải đình hoãn ít nhất ba dự án bất động sản và nay tính đến chuyện giảm bớt phần kinh doanh bất động sản. Năm 2010, 90% thu nhập của Hoàng Anh Gia Lai là từ ngành địa ốc. Theo lời chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai, Đoàn Nguyên Đức, công ty này dự trù là đến năm 2014 sẽ giảm phần kinh doanh bất động sản xuống còn 20%.

Tình trạng này ảnh hưởng nặng nề đến ngành ngân hàng. Về mặt chính thức, 10% số nợ xấu của các ngân hàng Việt Nam hiện nay là vốn vay kinh doanh địa ốc. Nhưng trên thực tế, số nợ xấu cao hơn nhiều, ấy là chưa kể hàng tỷ đôla của các khoản vay khác bị ảnh hưởng lây bởi ngành địa ốc.

Theo hãng tin Reuters, trong 4 năm qua, mức tăng tín dụng ở Việt Nam trung bình là 35%, với tổng số tín dụng mới là 100 tỷ đôla, gần bằng với sản lượng kinh tế năm 2010 của Việt Nam. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á, tình hình đó cũng đã khiến tỷ lệ tín dụng so với GDP đã tăng lên mức 125%.

Nợ xấu cũng tăng theo đà tăng tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu từ 2,16% cuối năm ngoái đã tăng lên thành 3,04% tháng bảy vừa qua và theo dự báo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ này có thể lên tới 5% cuối năm nay. Nhưng ngày 1/9 vừa qua, hãng xếp hạng tín nhiệm Moody’s đã cho rằng tình trạng nợ xấu của ngành ngân hàng tồi tệ hơn là con số chính thức.

Vấn đề các công ty quốc doanh làm ăn thua lỗ, nợ nần chồng chất chẳng có gì là mới mẻ ở Việt Nam, tiêu biểu là tập đoàn Vinashin, đã gần như bị phá sản. Nhưng vào thời kỳ mà bong bóng bất động sản phình to hết cỡ, nhiều doanh nghiệp Nhà nước cũng đã đua nhau lập các công ty con để kinh doanh bất động sản. Hậu quả là nợ về nhà đất đã trở thành nợ xấu nhất hiện nay.

Vào tháng 9 vừa qua, ông Lê Xuân Nghĩa, phó chủ tịch Uỷ ban giám sát tài chính quốc gia cho biết là rất nhiều ngân hàng nhỏ có tỷ lệ nợ bất động sản lên tới 30-40%, thậm chí có ngân hàng vượt hơn 50%.

Cho nên, theo nhận định của chuyên gia Huỳnh Bửu Sơn, hiện giờ các ngân hàng lớn có thể chống cự được, nhưng nhiều ngân hàng nhỏ chắc chắn sẽ gặp khó khăn do tình trạng thị trường bất động sản đóng băng.

Nhưng theo hãng tin Reuters, có hai vấn đề đáng quan ngại về chuyện nợ xấu ngân hàng ở Việt Nam: tình trạng thiếu minh bạch tài chính và việc các nhiều ngân hàng che dấu cách thức mà họ cắt giảm tỷ lệ nợ xấu bất động sản

Ngân hàng nào không đáp ứng chỉ tiêu mà Ngân hàng Nhà nước đề ra là khống chế nợ trong các lĩnh vực “phi sản xuất” ở mức 16%, ngân hàng đó sẽ bị buộc phải tăng gấp đôi vốn pháp định và sẽ không được phép mở thêm các chi nhánh. Các nhà phân tích sợ rằng, vì biết là không thể đạt được mục tiêu đó một cách hợp pháp, một số ngân hàng sẽ tìm cách lách luật hoặc “phù phép” để chuyển nợ bất động sản ( mà không ai biết chính xác là bao nhiêu ) thành loại nợ khác, chẳng hạn như thành cổ phiếu công ty.

Hãng tin Reuters cho biết, vào cuối tháng 8 vừa qua, một báo cáo của ngân hàng Crédit Suisse đã nêu lên những rũi ro đối với các công ty và ngân hàng, và đã đi đến kết luận nhắn gởi đến các nhà đầu tư nào muốn vào thị trường Việt Nam: “ Chúng tôi khuyến cáo nên tránh các lĩnh vực dịch vụ tài chính và bất động sản, vì đây là những lĩnh vực nằm ở trung tâm điểm tình trạng nợ xấu hiện nay ở Việt Nam”.

Nếu nhìn vấn đề một cách lạc quan thì tình trạng “đóng băng” của thị trường bất động sản phải chăng cũng có cái hay là nó kéo giá nhà đất xuống đến mức hợp lý hơn, đúng với thực tế và vừa với túi tiền của đa số dân chúng, trong bối cảnh mà nhu cầu địa ốc, nhất là nhu cầu về nhà ở tại Việt Nam rất lớn.

Vấn đề là tình trạng đóng băng của ngành bất động sản và hệ quả nợ xấu ngân hàng rất có thể cản trở tiến trình hồi phục kinh tế Việt Nam sau gần 1 năm bị lạm phát ở mức hai con số.

Phóng viên không biên giới kêu gọi yểm trợ blogger Nguyễn Tiến Trung

2011-11-19T21:27:00.000+07:00

Nhà hoạt động dân chủ Nguyễn Tiến Trung (DR)

Thanh Phương 19/11/2011

Hôm qua, tổ chức Phóng viên không biên giới, trụ sở tại Paris đã ra thông cáo bày tỏ mối quan ngại về số phận của blogger và cũng là nhà hoạt động dân chủ Nguyễn Tiến Trung, bị kết án 7 năm tù và ba năm quản chế với tội danh « hoạt động nhằm lật đổ chính quyền » vào tháng 1/2010.

Tốt nghiệp Thạc sĩ Công nghệ tin học tại trường INSA ở Rennes (Pháp), Nguyễn Tiến Trung đã bị bắt tại nhà bố mẹ ở Sài Gòn ngày 7/7/2009 với tội danh ban đầu là « tuyên truyền chống Nhà nước ».

Trong bản thông cáo, Phóng viên không biên giới kêu gọi chính quyền Việt Nam trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Nguyễn Tiến Trung, vì theo tổ chức này, những cáo buộc đối với Nguyễn Tiến Trung là hoàn toàn được ngụy tạo. Theo Phóng viên không biên giới, Nguyễn Tiến Trung chưa bao giờ gây nguy hại cho Nhà nước Việt Nam, mà chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận, một quyền được bảo đảm trong Hiến pháp Việt Nam. Tổ chức này cho rằng chính quyền Hà Nội muốn dùng trường hợp Nguyễn Tiến Trung để hù doạ những du học sinh Việt Nam, sau khi học tập ở nước ngoài, trở về Việt Nam và đòi có thêm tự do.

Theo thông báo của Ủy ban vận động trả tự do cho Nguyễn Tiến Trung, vào lúc 2 giờ chiều hôm nay sẽ diễn ra cuộc biểu tình tại Quảng trường Toà Thị chính (Place de la Mairie), thành phố Rennes với sự tham gia của thầy cô giáo và sinh viên trường INSA ở Rennes, cũng như tất cả những ai ủng hộ những hành động của Tiến Trung.

Trong khuôn khổ « Tuần đoàn kết quốc tế » tại Pháp (Semaine de la solidarité internationale), hôm qua, 18/11/2011, ở thành phố Rennes, giáo sư Philippe Echard, chủ tịch của Ủy Ban Vận Động trả tự do cho Nguyễn Tiến Trung và cũng là thầy giáo cũ của Tiến Trung, đã thuyết trình về tình hình các nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam, và đặc biệt là trường hợp của Nguyễn Tiến Trung.

Để đẩy mạnh trở lại chiến dịch vận động trả tự do cho Nguyễn Tiến Trung, bạn bè và người thân của anh đã kêu gọi ký kiến nghị ở địa chỉ http://freetrung.tk

Tổng thống Obama tăng cường sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Úc

2011-11-16T21:27:00.000+07:00

Barack Obama and Julia Gillard USA Australia (Reuters)

Thanh Phương 16/11/2011

Tổng thống Barack Obama đã loan báo như trên nhân chuyến viếng thăm nước Úc trong hai ngày, bắt đầu từ hôm nay 16/11/2011. Trong cuộc họp báo chung với ông Obama, thủ tướng Úc Julia Gillard cho biết là trong thời gian đầu, Mỹ sẽ gởi 250 lính thủy quân lục chiến đến miền Bắc nước Úc kể từ giữa năm 2012.

Theo thủ tướng Úc Julia Gillard, việc Hoa Kỳ gởi lính thủy quân lục chiến đến miền Bắc nước Úc là nhằm tăng cường liên minh quân sự giữa hai nước. Số lính Mỹ có thể dần dần được tăng từ 250 lên tới 2.500. Lực lượng Mỹ sẽ được phân bổ theo thời hạn mỗi 6 tháng đến căn cứ quân sự của Úc và sẽ cùng tập luyện với binh lính Úc.

Trong cuộc họp báo, tổng thống Obama nhấn mạnh việc phát triển hợp tác quân sự Mỹ - Úc và chuyến công du của ông đến châu Á - Thái Bình Dương là nhằm phát một tín hiệu rõ ràng đến các nước đồng minh trong khu vực này. Ông tuyên bố : « Vùng này có tầm quan trọng chiến lược rất lớn đối với chúng tôi. Cho dù chúng tôi đang phải thông qua nhiều quyết định về ngân sách ở Mỹ, hiện diện ở châu Á - Thái Bình Dương vẫn là ưu tiên hàng đầu của tôi ».

Tổng thống Obama nhấn mạnh là Hoa Kỳ không sợ sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng lớn của Trung Quốc và không tìm cách loại trừ nước này. Nhưng theo ông, Bắc Kinh phải tuân thủ những luật chơi, chẳng hạn như phải xét lạì thái độ về vấn đề thương mại nếu Trung Quốc muốn gia nhập khối « Đối tác xuyên Thái Bình Dương », dự án vùng tự do mậu dịch lớn nhất thế giới, với tổng cộng 13 quốc gia đã tham gia đàm phán hoặc tỏ ý định tham gia.

Nhưng Bắc Kinh đã ngay lập tức chỉ trích việc Hoa Kỳ tăng cường hiện diện quân sự ở Úc. Trong cuộc họp báo hôm nay, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân đã tuyên bố : « Đây có lẽ không phải là lúc thích hợp để tăng cường và mở rộng các liên minh quân sự và điều này không có lợi gì cho toàn bộ khu vực ». Phó cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Ben Rhodes đã đáp lại ngay, cho rằng việc tăng cường hiện dận quân sự của Mỹ tại Úc là hoàn toàn « đúng lúc ».

Tranh chấp chủ quyền Biển Đông lại gây căng thẳng Mỹ - Trung

2011-11-16T17:42:00.000+07:00

Tổng thống Mỹ Obama và chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tại Diễn đàn APEC, Hawai (REUTERS)

Thanh Phương 16/11/2011

Vào ngày thứ bảy tới 19/11/2011, tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh Đông Á tại Bali (Indonesia), để tìm cách làm đối trọng với Trung Quốc và trấn an các quốc gia đồng minh về sự hiện diện của Hoa Kỳ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tại cuộc họp thượng đỉnh Đông Á này, Hoa Kỳ dự trù sẽ đề cập đến vấn đề tranh chấp biển đảo giữa một số nước châu Á với Trung Quốc, trong đó dĩ nhiên là có tranh chấp chủ quyền Biển Đông. Ngay từ hôm qua, qua lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân, Bắc Kinh đã gián tiếp chỉ trích Mỹ khi tuyên bố rằng, vấn đề tranh chấp chủ quyền Biển Đông chỉ nên được giải quyết trên cơ sở song phương. Phát ngôn viên này nói : « Sự can thiệp của các thế lực bên ngoài không giúp giải quyết tranh chấp, mà trái lại, chỉ làm phức tạp thêm vấn đề và gây tổn hại đến hòa bình và an ninh trong vùng ».

Đáp lại lời chỉ trích nói trên của Trung Quốc, hôm qua, khi nói chuyện với các phóng viên trên chiếc chuyên cơ Air Force One chở tổng thống Obama đến Úc, phó cố vấn an ninh quốc gia của Hoa Kỳ Mỹ Ben Rhodes đã tuyên bố : « Chúng tôi nghĩ rằng vấn đề an ninh hàng hải phải được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á và trong khuôn khổ các cuộc thảo luận này, Biển Đông dĩ nhiên là một vấn đề đáng quan tâm ».

Tuy nhiên, ông Ben Rodhes nhấn mạnh rằng hội nghị thượng đỉnh Đông Á không phải là một « tòa án ». Ông nói : « Đây không phải là một diễn đàn để giải quyết các tranh chấp lãnh thổ, mà đúng hơn là một diễn đàn thảo luận về những nguyên tắc mà chúng tôi đề ra cho những vấn đề đó. Biển Đông sẽ nằm trong các cuộc thảo luận về an ninh hàng hải và chúng tôi sẻ tập trung bàn về những nguyên tắc tự do thông thương ».

Không chỉ ở hội nghị thượng đỉnh Đông Á, mà vấn đề Biển Đông có thể cũng sẽ được đề cập đến trong hội nghị thượng đỉnh thường niên của ASEAN ngày mai 17/11/2011 tại Bali.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino dự trù sẽ đề nghị tất cà các bên có liên quan đến tranh chấp họp lại với nhau để thảo luận về những đòi hỏi chủ quyền của mỗi bên và phân định vùng nào là tranh chấp, vùng nào là không tranh chấp, để từ đó phát triển một vùng hợp tác phát triển.

Nhưng hiện ít có quốc gia nào trong khối ASEAN dám ủng hộ sáng kiến táo bạo của Manila, nhất là sau khi Trung Quốc cảnh báo về sáng kiến đó.

Tuy vậy, phát ngôn tổng thống Philipines hôm nay tuyên bố là Manila vẫn không từ bỏ nỗ lực lập một mặt trận đoàn kết trong khối ASEAN để đối lại với tham vọng chủ quyền của Bắc Kinh trên Biển Đông, khẳng định là Philippines có sự ủng hộ của Mỹ cho sáng kiến này.

Chính là nhờ có thể dựa vào đồng minh thân cận Hoa Kỳ mà Philippines dám đương đầu với Trung Quốc trên vấn đề Biển Đông. Hôm nay, nhân chuyến viếng thăm tại Manila, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã một lần nữa bảo đảm là Hoa Kỳ sẽ luôn đứng bên cạnh và « cùng chiến đấu » với Philippines. Tuy không trực tiếp nêu tên Trung Quốc, nhưng bà Clinton tuyên bố Washington sẽ giúp Manila bảo vệ chủ quyền lãnh hải.

Cũng để nhằm đối lại với những tham vọng của Bắc Kinh trong khu vực, Hoa Kỳ sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự ở nước Úc, với việc triển khai đến 2.500 thủy quân lục chiến Mỹ ở Úc để cùng tập luyện với binh lính của nước này.

Nói chung, việc Hoa Kỳ can dự vào vấn đề Biển Đông chỉ là hệ quả hợp lý của việc Washington tăng cường sự hiện diện trên toàn khu vực châu Á Thái Bình Dương, bởi vì chính tại Biển Đông mà Mỹ sẽ thể hiện quyết tâm ngăn chận đà bành trướng của Trung Quốc tại khu vực này.

Thái Lan lụt, Nhật Bản có thể chuyển đầu tư sang Việt Nam

2011-11-16T17:41:00.000+07:00

Hảng sản xuất linh kiện Honda tại Ayutthaya bị ngập nước

REUTERS/Kyodo

Thanh Phương 15/11/2011

Theo hãng tin Bloomberg News hôm nay, 15/11/2011, sau trận lụt trầm trọng nhất từ 70 năm nay tại Thái Lan làm ảnh hưởng đến sản xuất toàn cầu, các công ty Nhật Bản, vốn là những nhà đầu tư ngoại quốc lớn nhất ở Thái Lan, có thể bỏ thêm vốn ra để xây các nhà máy tại những nước láng giềng như Việt Nam và Indonesia.

Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra đã đề nghị chi ra 130 tỷ baht ( 4,2 tỷ đôla ) cho việc tái thiết và ngăn ngừa lũ lụt trong tương lai, nhằm qua đó thuyết phục các nhà đầu tư ngoại quốc rằng Thái Lan vẫn là địa điểm kinh doanh an toàn, vào lúc mà các công ty Nhật như Pioneer, Honda và Toyota hạ thấp dự báo lợi nhuận sau khi phải đóng cửa nhiều nhà máy ở Thái Lan do lụt lội.

Nhưng theo lời ông Takahiro Sekido, một kinh tế gia tại ngân hàng Credit Agricole CIB ở Tokyo, xu hướng đẩy mạnh đầu tư vào Thái Lan sẽ giảm bớt, mặc dù nước này vẫn là một địa điểm lý tưởng. Kinh tế gia Tohru Nishihama, thuộc Viện nghiên cứu Dai-ichi Life ở Tokyo cho biết là Việt Nam và Indonesia, vốn đã thu hút đầu tư ngoại quốc nhiều hơn Thái Lan trong năm ngoái, nay đang tìm cách thu hút thêm đầu tư của Nhật Bản.

Theo lời ông Nishihama, Indonesia có dân số đông và nhu cầu tiêu thụ nội địa rất mạnh, trong khi dân số Việt Nam cũng tăng nhanh. Chỉ riêng hai nước đã chiếm hơn phân nữa của tổng dân số 591 triệu người trong khối ASEAN.

Nhưng vấn đề là hai nước đó có sẵn sàng để tiếp nhận thêm đầu tư của Nhật Bản hay không ? Theo lời ông Maman Rusdi, chủ tịch Hiệp hội công nghiệp xe hơi của Indonesia, nước này cần phải nỗ lực hơn nữa để cải thiện hệ thống đường xá, điện, hải cảng, sân bay để có thể thu hút các nhà đầu tư Nhật.

Cho nên, ông Yoichi Yajima, một quan chức thuộc Tổ chức Ngoại thương Nhật Bản Jetro, dự báo là sẽ không có việc các công ty Nhật ồ ạt rút đầu tư ra khỏi Thái Lan, vì cơ sở hạ tầng và hệ thống công nghiệp của nước này vẫn là những yếu tố thuận lợi cho hoạt động của các công ty Nhật.

Vào tuần trước, chủ tịch của Toyota Akio Ayoda cho biết là tập đoàn này không tính đến chuyện giảm đầu tư ở Thái Lan, mặc dầu họ đã phải ngưng sản xuất ở 3 nhà máy từ ngày 10/10 do thiếu linh kiện.
Theo thống kê từ ngân hàng Credit Agricole và bộ Tài chính Thái Lan, trong hai năm qua, Thái Lan chiếm 3,2% tổng đầu tư nước ngoài của Nhật Bản, đứng hàng thứ hai, chỉ sau Trung Quốc ( 12,6% ).

Hy Lạp, Ý thay chính phủ, các thị trường vẫn chưa an tâm

2011-11-16T17:40:00.000+07:00

Nhân viên trên thị trường hối đoái New York, Hoa Kỳ, 14/11/2011

REUTERS

Thanh Phương 15/11/2011

Khu vực đồng euro vẫn chưa trấn an được các thị trường tài chính mặc dù hai nưóc Ý và Hy Lạp đã chỉ định tân thủ tướng. Sự xáo động của các thị trường được thể hiện qua những tấn công mới nhắm vào Tây Ban Nha.

Hôm qua, 14/11/2011, trong bài diễn văn trước Quốc hội Hy Lạp trình bày chính sách của chính phủ, tân thủ tướng Lucas Papademos đã dự báo là trước mắt Hy Lạp sẽ trải qua một giai đoạn rất khó khăn để nước này có thể thực hiện kế hoạch của châu Âu nhằm tránh bị phá sản và tiếp tục ở trong khu vực đồng euro.

Trong khi đó, tại Ý, thủ tướng tương lai Mario Monti hôm nay tiếp tục tham khảo ý kiến các chính đảng để thành lập tân nội các. Hôm qua, ông Monti đã kêu gọi các thị trường tài chính dành cho ông ít thời gian để thành lập chính phủ và thực hiện một chương trình nhằm vãn hồi sự tín nhiệm của nước Ý, đã bị mất trong những tháng cuối cùng của chính phủ Berlusconi. Ông Monti báo trước là dân Ý sẽ phải chấp nhận nhiều « hy sinh » để nước này cắt giảm món nợ công khổng lồ, lên tới 1.900 tỷ euro ( 120% GDP ).

Nhưng việc từ chức của thủ tướng Ý Berlusconi và bài diễn văn đầu tiên của tân thủ tướng Hy Lạp chỉ làm dịu các thị trường tài chính trong một thời gian ngắn. Hôm qua, sau khi đồng loạt tăng điểm vào buổi sáng, các thị trường chứng khoán châu Âu đã đều sụt điểm trở lại, nặng nhất là Milan và Madrid. Sáng nay, các thị trường châu Âu tiếp tục sụt điểm.

Một dấu hiệu khác cho thấy các thị trường vẫn chưa tin tưởng vào nước Ý, đó là lãi suất trái phiếu 10 năm của nước này hôm nay đã một lần nữa vượt ngưỡng 7%. Nhưng điều đáng ngại là nay đến lượt Tây Ban Nha rơi trở lại vào tằm ngắm của giới đầu cơ. Vào lúc mà nưóc này dự trù trong tuần này sẽ vay đến 7,5 tỷ euro trước khi bầu Quốc hội vào Chủ nhật, lãi suất trái phiếu thời hạn 10 năm của Tây Ban Nha hôm qua đã tăng mạnh, lên đến mức 6,028% ( so với mức 5,851% vào thứ sáu tuần trước ). Mặt khác, mức cách biệt lãi suất giữa trái phiếu 10 năm của Tây Ban Nha với lãi suất trái phiếu của Đức ( chỉ số « chuẩn » đối với các thị trường châu Âu ) hôm qua đã tăng lên mức kỷ lục mới.

Hôm qua, Ủy ban châu Âu tiếp tục duy trì áp lực không chỉ lên Hy Lạp, mà lên cả Ý, để buộc những nước này thực hiện nghiêm chỉnh những cam kết cải tổ và giảm thâm thủng ngân sách. Một phát ngôn viên Ủy ban châu Âu tuyên bố là đánh giá của họ về kinh tế Ý vẫn không có gì thay đổi mặc dù ông Berlusconi đã từ chức.

Về phần Hy Lạp, Ủy ban châu Âu vẫn đòi là đảng Xã hội và phe đối lập cánh hữu phải ghi trên giấy trắng mực đen lời cam kết sẽ thực hiện kế hoạch cứu vãn Hy Lạp được châu Âu thông qua ngày 27/10.

Nói chung, theo các nhà phân tích, tình hình chính trị vô định của nhiều nước châu Âu tiếp tục gây quan ngại cho các thị trường. Nhất là tình hình của nước Pháp nay cũng đáng lo, vì theo một báo cáo của trung tâm nghiên cứu châu Âu The Lisbon Council vừa được công bố hôm nay, chưa chắc nước này giữ được hạng điểm AAA về nợ công. Cụ thể là trong số 6 nước hiện có hạng điểm AAA, Pháp bị chấm điểm thấp nhất và tính trên 17 nước khu vực euro, Pháp đứng hạng thứ 13, thua cả Tây Ban Nha ( hạng 12 ).

Theo báo cáo này, để nước Pháp có thể tiếp tục là một trong những nền kinh tế hàng đầu châu Âu, Paris phải nhanh chóng tiến hành những cải tổ quan trọng, tốt nhất là trước cuộc bầu cử tổng thống mùa xuân năm tới.

Thanh Phương RFI Tiếng Việt

Thủ tướng Việt Nam nhìn nhận vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng là trái luật

Kiến nghị Bộ Công an trực tiếp điều tra vụ Tiên Lãng

Vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng : Chủ tịch huyện bị đình chỉ công tác

Tác động của đập thủy điện hạ lưu Mekong lên đồng bằng Cửu Long

Khác với Việt Nam, Philippines có thể dựa vào Mỹ để làm đối trọng với Trung Quốc

Luật sư Lê Quốc Quân phản đối quyết định "giáo dục tại cấp xã"

Công an Trung Quốc ngăn không cho một luật sư nổi tiếng gặp Thủ tướng Đức

Thanh Phương 03/02/2012 Một luật sư nổi tiếng vì đã bênh vực các nhà đối lập hàng đầu của Trung Quốc hôm nay 03/02/2012 cho biết ông đã bị công an ngăn không cho gặp Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Quốc tế không dám gây áp lực mạnh lên Trung Quốc về vấn đề Tây Tạng

Hải Phòng buộc phải xem xét lại toàn bộ vụ Đoàn Văn Vươn

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ thăm Việt Nam : nhân quyền là trọng tâm

Philippines chấp nhận sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ

Đối lập Cuba đòi điều tra về cái chết của tù chính trị

Nhiều tổ chức nhân quyền kêu gọi Cam Bốt ngưng các vụ trưng thu đất đai hàng loạt

Bầu cử tháng 4, trắc nghiệm mới về thực tâm dân chủ hóa của chính quyền Miến Điện

Tự do trên mạng và bảo vệ tác quyền : hai khái niệm khó dung hòa

Các thượng nghị sĩ Mỹ gặp ba nhà dân chủ Việt Nam

Trung Quốc: Việt Nam không được dựa vào Mỹ trong tranh chấp chủ quyền Biển Đông

Mỹ lại kêu gọi Việt Nam cải thiện nhân quyền

Tư pháp Việt Nam đình chỉ điều tra vụ bà Ba Sương

Hiệp hội Xuất bản Quốc tế ra báo cáo về vấn đề kiểm duyệt ở Việt Nam

Ký ức Hoàng Sa dần dần được tái hiện

Ngoại trưởng Pháp tuyên bố châu Âu sẽ đáp lại những cải tổ ở Miến Điện

Pháp và nhiều nước khu vực đồng euro bị hạ điểm tín nhiệm

Miến Điện bắt đầu gặt hái kết quả từ những cải tổ dân chủ

Trung Quốc sẽ tìm cách củng cố vị thế của Kim Jong-Un

Luật đất đai phải công nhận quyền sở hữu tư nhân

Aung San Suu Kyi có thể được bổ nhiệm vào chính phủ Miến Điện

Trung Quốc sẽ tìm cách củng cố vị thế của Kim Jong-Un

Luật đất đai phải công nhận quyền sở hữu tư nhân

LS Hà Huy Sơn:” Đưa Bùi Thị Minh Hằng vào cơ sở giáo dục là trái pháp luật”

Phóng viên Không Biên giới kêu gọi Việt Nam trả tự do cho nhà báo Hoàng Khương

2012, một năm đầy thách thức đối với kinh tế Việt Nam

Đối lập Miến Điện thất vọng vì không có thêm tù chính trị được tự do

Quân đội vẫn là chỗ dựa của chế độ Bắc Triều Tiên

Ẩn số Kim Jong Un

Thanh Phương 28/12/2011 Thay cha lên lãnh đạo vương triều Cộng sản duy nhất trên thế giới, nắm trong tay vũ khí nguyên tử trong khi chưa đầy 30 tuổi, Kim Jong Un là một nhân vật còn đầy bí ẩn.

Bắc Triều Tiên có thể gia tăng trấn áp những người vượt biên

Thanh Phương Những nhà hoạt động giúp người tỵ nạn Bắc Triều Tiên đang sợ là sau cái chết của Kim Jong Il, chế độ Bình Nhưỡng sẽ gia tăng trấn áp những người tìm cách đào thoát khỏi quốc gia Cộng sản này.

20 năm sau khi Liên Xô tan rã, nước Nga bắt đầu một cuộc cách mạng mới ?

Sau hơn 50 năm, người dân Cuba mới bắt đầu được tự do xuất ngoại

Việt Nam : vụ cờ Trung Quốc có 6 ngôi sao là "sai sót kỹ thuật"

Việt Nam đón tiếp phó chủ tịch Tập Cận Bình với lá cờ Trung Quốc có thêm một ngôi sao

Hệ thống ngân hàng Việt Nam cần được tái cơ cấu để đạt chuẩn quốc tế

Hoa Kỳ dự trù đặt các chiến hạm ở Singapore

Bản án tù treo đối với cựu tổng thống Chirac củng cố nền dân chủ Pháp

Việt Nam qua báo chí nước ngoài ( tiếng Anh )

Vietnam's Development Dilemma Asia Sentinel (blog ) 3/1/12

“Vietnam needs energy to support its economic growth” is the refrain. With economic and industrial growth second only to China, Vietnam’s economic targets are linked to significant increases in air pollution and environmental problems.

Vietnam: looking vulnerable ( Financial Times (blog ) 16/12/11 )

Opinion: Can Vietnam Change? ( Asia Sentinel 16/12/11 )

"The greatest obstacle to democratic reform in Vietnam comes from its government."

Báo chí Miến Điện bắt đầu được hưởng làn gió tự do

Đảng của nhà đối lập Miến Điện Aung San Suu Kyi được hợp pháp hóa

Một nhà hoạt động Phật giáo Hòa Hảo bị kết án tù ở Việt Nam

Trung Quốc triển khai tàu tuần tra trên sông Mêkông

Luật về tội phạm thượng ngày càng bị phản đối tại Thái Lan

Việc ban hành Luật biểu tình ngày càng cấp thiết

Chuyên mục: Thấy mà ngán ngẩm 12/2011

Thịt thối tràn vào bữa ăn ( Lao Động 5.12.11 )

Khám bệnh siêu tốc ở VN: 1 phút 1 người! ( VietnamNet 5.12.11 )

Giáo dân Thái Hà phản đối việc dân phòng phá rối thánh lễ Chủ nhật

Miến Điện thông qua luật biểu tình

Quân đội Ai Cập mất uy tín vì muốn bám giữ quyền lực

Thị trường bất động sản đóng băng, nguy cơ nợ xấu gia tăng

Phóng viên không biên giới kêu gọi yểm trợ blogger Nguyễn Tiến Trung

Tổng thống Obama tăng cường sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Úc

Tranh chấp chủ quyền Biển Đông lại gây căng thẳng Mỹ - Trung

Thái Lan lụt, Nhật Bản có thể chuyển đầu tư sang Việt Nam

Hy Lạp, Ý thay chính phủ, các thị trường vẫn chưa an tâm

Thanh Phương 03/02/2012

Một luật sư nổi tiếng vì đã bênh vực các nhà đối lập hàng đầu của Trung Quốc hôm nay 03/02/2012 cho biết ông đã bị công an ngăn không cho gặp Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Thanh Phương 28/12/2011

Thay cha lên lãnh đạo vương triều Cộng sản duy nhất trên thế giới, nắm trong tay vũ khí nguyên tử trong khi chưa đầy 30 tuổi, Kim Jong Un là một nhân vật còn đầy bí ẩn.

Thanh Phương
Những nhà hoạt động giúp người tỵ nạn Bắc Triều Tiên đang sợ là sau cái chết của Kim Jong Il, chế độ Bình Nhưỡng sẽ gia tăng trấn áp những người tìm cách đào thoát khỏi quốc gia Cộng sản này.