8/3/11

Lập vùng cấm bay hay cấp vũ khí cho đối lập Libya : 2 giải pháp đều gặp trở ngại

Phòng không của quân nổi dậy tại thành phố Ras Lanuf, 07/03/2011.
Phòng không của quân nổi dậy tại thành phố Ras Lanuf, 07/03/2011.
REUTERS/Asmaa Waguih
Thanh Phương8/3/2011
 
Trước đà phản công ngày càng dữ dội của quân Kadhafi, phương Tây đang nỗ lực tìm cách trợ giúp lực lượng nổi dậy ở Libya. Nhưng cả hai phương án : lập vùng cấm bay hay cung cấp vũ khí cho phe đối lập, đều gặp nhiều khó khăn.

Pháp và Anh hiện đang phối hợp chuẩn bị một dự thảo nghị quyết đệ trình lên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc ngay từ tuần này, về việc lập một vùng cấm bay ở Libya để ngăn không cho quân Kadhafi tiếp tục oanh tạc vào quân nổi dậy.

Trước hết, về mặt kỹ thuật, NATO có đầy đủ phương tiện để bảo đảm một vùng cấm bay trên không phận Libya, vì khối này có thể sử dụng nhiều máy bay và căn cứ ở Địa Trung Hải. Hiện giờ, trở ngại ở đây chính là về mặt chính trị và quân sự.

Cả ba nước Pháp, Anh và Đức đều nhấn mạnh là, một vùng cấm bay chỉ có thể được thiết lập trong khuôn khổ một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc và phải được sự ủng hộ rộng rãi của các nước trong khu vực. Hiện giờ, kế hoạch lập vùng cấm bay đã nhận được sự đồng tình của Liên đoàn Ả Rập, Tổ chức Hội nghị Hồi giáo và Hội đồng các nước vùng Vịnh.

Nhưng cho đến nay, ngay cả Hoa Kỳ cũng chưa dứt khoát chọn phương án nào. Hơn nữa, Nga và Trung Quốc, 2 trong số 5 thành viên thường trực có quyền phủ quyết, chưa chắc đã ủng hộ giải pháp lập vùng cấm bay. Ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov hôm qua đã tuyên bố: « Chúng tôi không nghĩ rằng sự can thiệp của nước ngoài, nhất là can thiệp quân sự, có thể giúp giải quyết khủng hoảng ở Libya. Người Libya phải tự giải quyết các vấn đề của họ ». Nói chung, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không muốn thấy lực lượng quân sự phương Tây can thiệp vào bất cứ nơi nào, vì sợ rằng điều này sẽ trở thành một tiền lệ.

Mặt khác, theo các chuyên gia quân sự, muốn có hiệu quả, việc thiết lập một vùng cấm bay đòi hỏi phải tiêu diệt hệ thống phòng không của Libya. Câu hỏi đặt ra là, phương Tây có sẵn sàng mở các cuộc oanh tạc vào nước này hay không ? Nếu có, thì trên một lãnh thổ mênh mông như Libya, không dễ gì mà tiêu diệt hết các dàn súng phòng không và như vậy máy bay của khối NATO sẽ gặp nhiều hiểm nguy.

Hơn nữa, theo một số chuyên gia, trong các đợt phản công vào quân nổi dậy, chưa hẳn là không quân Libya đóng vai trò quyết định. Nói cách khác, lập vùng cấm bay có thể không giúp được nhiều cho phe chống Kadhafi. Thành ra, tốt hơn là nên cung cấp vũ khí, pháo hạng nặng và xe tăng cho quân nổi dậy, như yêu cầu của một số chính khách có thế lực, thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ ở Hoa Kỳ.

Hôm qua, phát ngôn viên Nhà trắng cho biết trang bị vũ khí cho quân nổi dậy ở Libya là một « khả năng » đang được nghiên cứu, nhưng hiện giờ, còn « quá sớm » để thực hiện phương án này. Hơn nữa, theo lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, cung cấp vũ khí cho phe đối lập ở Libya sẽ bị xem là trái pháp luật đối với Hoa Kỳ, vì như vậy là vi phạm lệnh cấm vận mà Liên hiệp quốc vừa ban hành vào tuần trước.

Hiện giờ, Hoa Kỳ đang tìm cách tiếp xúc với phe nổi dậy ở Libya để tìm hiểu về các tổ chức, các cá nhân trong phe này, cũng như để biết rõ là họ thật sự muốn gì, trước khi quyết định có nên giúp vũ khí hay không.


Ngày thứ năm tới, 10/3/11, các bộ trưởng Quốc phòng khối NATO sẽ họp lại ở Bruxelles để bàn về tình hình Libya. Hôm qua, tổng thư ký Liên minh Bắc Đại Tây Dương, Anders Fogh Rasmussen, xác nhận là khối này sẽ xem xét mọi kịch bản để sẳn sàng hành động, nhưng ông nói rõ là, NATO sẽ không can thiệp vào Libya nếu không có sự ủy nhiệm của Liên hiệp quốc.

7/3/11

Tác động của “Cách Mạng Hoa Lài” đối với Việt Nam


Biểu tình ngày 6/1/2011 tại Yemen đòi tổng thống Ali Abdullah Saleh từ chức. Yemen là một trong những quốc gia đầu tiên noi gương " Cách Mạng Hoa Lài"
Biểu tình ngày 6/1/2011 tại Yemen đòi tổng thống Ali Abdullah Saleh từ chức. Yemen là một trong những quốc gia đầu tiên noi gương " Cách Mạng Hoa Lài"
Reuters
Thanh Phương  7/3/2011
 
Phong trào phản kháng xuất phát từ Tunisia, được mệnh danh là Cách Mạng Hoa Lài, rồi lan sang Ai Cập, Libya và nhiều nước khác ở Trung Đông và Bắc Phi, đã được so sánh như là sự kiện bức tường Berlin sụp đổ lần thứ hai và không ít thì nhiều, nó cũng có tác động đến những chế độ độc tài độc đảng như Trung Quốc và Việt Nam.

Noi gương Cách Mạng Hoa Lài, trên mạng Internet, trong những ngày qua, một số cá nhân và tổ chức đã phát đi những lời kêu gọi biểu tình đòi dân chủ ở Việt Nam. Tiêu biểu là « Lời kêu gọi toàn dân xuống đường cứu nước » của bác sĩ Nguyễn Đan Quế. Khối 8406 ngày 21/2 vừa qua đã ra Bản tuyên bố, nhận định về các sự kiện ở Bắc Phi và Trung Đông và qua đó kêu gọi người dân mạnh dạn giành lấy quyền dân chủ của mình. Một « nhóm bạn trẻ trong và ngoài nước », cũng phổ biến trên Internet một lời kêu gọi mọi tầng lớp nhân dân ở Việt Nam bắt đầu từ ngày 27/2, vào mỗi chiều chủ nhật, tập hợp tại một địa điểm ở các thành phố lớn Hà Nội, Sài Gòn, Huế, Đà Nẳng, Hải Phòng, Nha Trang.

Hiện giờ, chưa có ai dám hưởng ứng những lời kêu gọi đó, một phần cũng là vì chính quyền đã tìm đủ mọi cách để ngăn chận mọi phong trào phản kháng, bằng cách bắt lên thẩm vấn bác sĩ Nguyễn Đan Quế, mời lên làm việc hoặc sách nhiễu một số blogger hay tăng cường kiểm duyệt Internet. Vụ câu lưu bác sĩ Nguyễn Đan Quế đã bị phía Hoa Kỳ phản đối kịch liệt cho nên chỉ một ngày sau, dưới áp lực của quốc tế, chính quyền đã tạm thả bác sĩ Quế, tuy vẫn tiếp tục điều tra về cái gọi là « hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân » của nhà đối lập này. Nhưng theo tin của trang mạng “Dân Làm Báo” (danlambao.com), bác sĩ Quế đã tuyên bố vào ngày 1/3/2011 tại trụ sở công an rằng ông quyết định chấm dứt “làm việc” với bất cứ cơ quan, tổ chức nào của chính quyền.

Báo chí chính thức trong những ngày qua cũng đã đăng nhiều bài nhằm tìm cách hóa giải tác động của Cách Mạng Hoa Lài. Chẳng hạn như tờ Tạp Chí Cộng Sản hôm 25/2/11 vừa qua đã đăng trên mạng một bài có tựa đề « Vì sao người ta đòi Việt Nam không được « hạn chế Internet » ? », cố chứng minh rằng những phong trào phảng kháng ở Bắc Phi và Trung Đông chính là do Hoa Kỳ và phương Tây đứng đằng sau giựt dây, để lấy cớ can thiệp vào những quốc gia có nhiều dầu hỏa này.

Một dấu hiệu cho thấy chính quyền lo ngại sẽ bộc phát những phong trào biểu tình ở Việt Nam, đó là theo tin của Tờ Công An Nhân Dân ngày 23/2, công an Việt Nam đã mở một cuộc diễn tập tại tỉnh Bình Thuận đối phó với tình huống « Biểu tình, phá rối an ninh trật tự tại cổng trụ sở UBND tỉnh », do những người bị xem là « đối tượng quá khích » lợi dụng bức xúc của người dân về quyền lợi khi bị thu hồi đất để kích động. Thị sát cuộc diễn tập này là trung tướng Trần Đại Quang, uỷ viên Bộ Chính trị, thứ trưởng Bộ Công an và các lãnh đạo tỉnh ủy tỉnh thành khu vực Đông Nam Bộ, nơi thường xảy ra các vụ khiếu kiện tập thể của nông dân.

Trong tình thế hiện nay, khả năng xảy ra một cuộc « Cách Mạng Hoa Sen » có lẻ là rất khó, nhưng dầu sao, làn sóng tự do đang thổi qua Trung Đông và Bắc Phi chắc chắn sẽ có tác động đến ý thức dân chủ của người dân Việt Nam, nhất là lớp trẻ và nó cũng sẽ buộc chính quyền phải chấp nhận một số thay đổi về chính trị để xoa dịu dân chúng, vốn ngày càng bất mãn trước nạn lạm quyền, tham nhũng, cách biệt giàu nghèo quá lớn và nay lại gặp vật giá leo thang.

6/3/11

Philippines tìm cách cân bằng lại quan hệ với Hoa Kỳ và Trung Quốc

Kể từ khi ông Benigno Aquino lên nắm quyền, Manila quay trở lại hướng dựa vào đồng minh Hoa Kỳ nhiều hơn (Reuters)
Kể từ khi ông Benigno Aquino lên nắm quyền, Manila quay trở lại hướng dựa vào đồng minh Hoa Kỳ nhiều hơn (Reuters)
Thanh Phương 5/3/2011
 
Ngày 2/3 vừa qua, Manila đã điều hai phi cơ đến để đuổi tàu chiến của Trung Quốc đang hăm dọa một chiếc tàu thăm dò của Philippines trên vùng biển Đông. Sự kiện này xảy ra vào lúc quan hệ giữa Manila với Bắc Kinh  đang xấu đi và cũng trong bối cảnh Manila tìm cách cân bằng lại mối quan hệ với Mỹ và Trung Quốc.

Theo lời kể của trung tướng Juancho Sabban, chỉ huy Bộ Tư lệnh miền Tây, ngày hôm đó, hai tàu tuần tra của Trung Quốc đã áp sát một chiếc tàu của một công ty dầu khí tư nhân Philippines, lúc ấy đang thăm dò địa chấn ở Reed Bank, nằm giữa quần đảo Trường Sa và mỏ khí đốt Malampaya ngoài khơi Philippines. Tàu Trung Quốc ra lệnh cho tàu Philippines ngừng thăm dò và rời khỏi khu vực này.

Khi nhận được lời kêu cứu, Không quân và Hải quân Philippines liền điều động một oanh tạc cơ và một máy bay loại nhẹ bay ngay đến Reed Bank. Khi bay đến nơi thì hai tàu Trung Quốc đã bỏ chạy. Tướng Sabban tuyên bố « Chúng tôi không để cho ai bắt nạt. Đây là lãnh thổ của chúng tôi. Nếu họ doạ nạt chúng tôi, thì ngay cả trẻ con cũng sẽ chống trả ».

Hôm qua, tổng thống Aquino đã ra lệnh cho tàu tuần duyên Philippines hộ tống chiếc tàu để bảo vệ chiếc tàu thăm dò bị phía Trung Quốc sách nhiễu ở khu vực Reed Bank.

Về phía Trung Quốc dĩ nhiên là đã bác bỏ những lời tố cáo của phía Philippines và một lần nữa khẳng định chủ quyền của Bắc Kinh trên toàn bộ quần đảo Trường Sa ( mà Trung Quốc gọi là Nam Sa ) và vùng biển lân cận.

Khi trả lời báo chí hôm qua, phát ngôn viên Phủ tổng thống Philippines đã tự hỏi không hiểu vì sao Trung Quốc lại xâm nhập Reed Bank, vốn không phải là khu vực đang tranh chấp. Thật ra thì việc thăm dò dầu khí ở Reed Bank đã bị dừng lại từ thập niên 1980 do cả ba nước Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan đều đòi chủ quyền ở khu vực này. Năm 2002, chính phủ của tổng thống Gloria Arroyo đã từng nhượng quyền thăm dò khu vực Reed Bank cho công ty dầu khí Anh quốc Sterling Energy, nhưng công ty này cho tới nay chưa thể khai thác dầu khí tại đây.

Sự kiện máy bay Philippines đuổi tàu Trung Quốc ở Reed Bank diễn ra trong bối cảnh mà Manila đang thay đổi đường lối ngoại giao đối với Trung Quốc. Kể từ năm 2004, chính quyền của tổng thống Arroyo đã dần dần chuyển hướng, bớt thân thiện với Hoa Kỳ và nghiêng về phía Trung Quốc. Vào năm 2004, bà Arroyo đã ký hiệp định ba bên với Trung Quốc và Việt Nam về thăm dò địa chấn chung. Ba nước đã thực hiện thăm dò chung cho đến năm 2008.

Nhưng ngay sau khi hiệp định nói trên hết hạn vào đầu năm 2008, tháng hai năm đó, dư luận Philippines đã rất bất bình sau khi tạp chí Far Eastern Economic Review tiết lộ là trong bản hiệp định nói trên, chính quyền Arroyo đã có rất nhiều nhân nhượng, cho phép thăm dò chung ở cả những phần thềm lục địa mà Việt Nam lẫn Trung Quốc đều không đòi chủ quyền.

Kể từ khi tổng thống Benigno Aquino lên nắm quyền cách đây tám tháng, chính sách ngoại giao của Philippines đã quay trở lại hướng dựa vào đồng minh Hoa Kỳ nhiều hơn, trong khi quan hệ với Trung Quốc thì đang xấu đi, phần lớn là do vụ giải cứu con tin khiến 8 du khách Hồng Kông thiệt mạng vào tháng 8 năm ngoái.

Chính trong bối cảnh này mà đầu tháng 2 vừa qua, chính phủ Aquino đã quyết định nhượng quyền khai thác dầu khí cho Forum Energy, một công ty mà trong đó 65% vốn là do công ty Filex nắm giữ. Chủ nhân của Filex chính là Manny Pangilian, một nhân vật đã hổ trợ hết mình cho tổng thống Aqino trong những ngày đầu ông này nắm quyền và cũng là nhân vật có quan hệ chặt chẽ với giới tài chính Hoa Kỳ.

Như vậy, có nhiều yếu tố đan xen với nhau giải thích vì sao có cuộc đụng độ giữa Philippines và Trung Quốc trên biển Đông ngày 2/3 vừa qua. Một số nhà phân tích dự đoán là với đà bành trướng của Trung Quốc và với chính sách ngoại giao của Philìpines đang cân bằng lại theo hướng dựa vào Hoa Kỳ nhiều hơn, trong tương lai sẽ còn xảy ra nhiều vụ đụng độ khác trên biển Đông.

Chính quyền Việt Nam tìm cách ngăn chận các cuộc biểu tình

Vụ kỹ sư Phạm Thành Sơn tự thiêu ngày 17/2 ở Đà Nẵng (DR)
Vụ kỹ sư Phạm Thành Sơn tự thiêu ngày 17/2 ở Đà Nẵng (DR)
Thanh Phương 26/2/2011
 
Kể từ khi xảy ra cuộc Cách Mạng Hoa Lài ở Tunisia, đánh đuổi nhà độc tài Ben Ali, rồi cuộc nổi dậy của nhân dân Ai Cập lật đổ chế độ Mubarak, trên mạng đã xuất hiện những lời kêu gọi người dân Việt Nam hưởng ứng phong trào dân chủ ở Bắc Phi và Trung Đông, trong đó có Khối 8406 và bác sĩ Nguyễn Đan Quế.

Ngày 21/2 vừa qua, Khối 8406, một tổ chức đấu tranh dân chủ bị cấm hoạt động ở Việt Nam đã ra Bản tuyên bố, nhận định về các sự kiện ở Bắc Phi và Trung Đông và qua đó kêu gọi người dân mạnh dạn giành lấy quyền dân chủ của mình. Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, một trong những nhà đối lập hàng đầu ở Việt Nam, từ Sài Gòn, cũng vừa ra « Lời kêu gọi toàn dân xuống đường cứu nước ».

Trang mạng DCV Online hôm qua cũng đã đăng tải lời kêu gọi của một "nhóm bạn trẻ trong và ngoài nước", kêu gọi mọi thành phần nhân dân ở Việt Nam bắt đầu từ ngày mai, vào mỗi chiều chủ nhật, tập hợp tại một địa điểm ở các thành phố lớn Hà Nội, Sài Gòn, Huế, Đà Nẳng, Hải Phòng, Nha Trang.

Chưa biết là những lời kêu gọi nói trên sẽ được hưởng ứng ra sao, nhưng chính quyền đang tìm cách ngăn chặn khả năng xảy ra một cuộc Cách Mạng Hoa Lài ở Vìệt Nam. Cụ thể là theo tờ Công An Nhân Dân ngày 23/2, công an Việt Nam đã mở một cuộc diễn tập tại tỉnh Bình Thuận đối phó với tình huống « Biểu tình, phá rối an ninh trật tự tại cổng trụ sở UBND tỉnh », do những người bị xem là « đối tượng quá khích » lợi dụng bức xúc của người dân về quyền lợi khi bị thu hồi đất để kích động.

Theo kịch bản diễn tập, hàng trăm người dân kéo về thành phố Phan Thiết ngày càng đông và trước « tình thế cấp bách », công an tỉnh được phép triển khai các biện pháp cứng rắn để trấn áp, giải tán đám đông « quá khích », với lực lượng tăng viện gồm hơn 100 cảnh sát cơ động dẫn theo chó nghiệp vụ, dùng vòi rồng, súng hơi cay.

Thị sát cuộc diễn tập này là trung tướng Trần Đại Quang, uỷ viên Bộ Chính trị, thứ trưởng Bộ Công an và các lãnh đạo tỉnh ủy tỉnh thành khu vực Đông Nam Bộ, nơi thường xảy ra các vụ khiếu kiện tập thể của nông dân. Cuộc diễn tập được tiến hành sau khi trong những ngày qua, trên mạng đã lan truyền thông tin về vụ một kỹ sư ở Đà Nẵng, Phạm Thành Sơn tự thiêu ngày 17/2 trước trụ sở Ủy ban Nhân dân tỉnh để phản đối chính quyền lấy đất và đền bù không thỏa đáng.

Báo chí chính thức ở Việt Nam thì đưa những thông tin rất khác nhau về sự kiện này, nhưng nói chung, đều cho đây là một « tai nạn », do nổ bình xăng xe máy. Trong những ngày qua, một số blogger có quan điểm độc lập cũng như một số nhà đấu tranh dân chủ đã bị công an mời lên làm việc hoặc bị khám nhà, tịch thu máy tính.

Chính phủ Việt Nam bắt đầu xem chống lạm phát là ưu tiên hàng đầu

Đồng bạc Việt Nam lại bị phá giá thêm 8,5% so với đôla.
Đồng bạc Việt Nam lại bị phá giá thêm 8,5% so với đôla.
REUTERS/Kham
Thanh Phương 25/2/2001
 
Sau nhiều năm theo đuổi chính sách thúc đẩy tăng trưởng bằng mọi giá, nay chính phủ Việt Nam mới xem chống lạm phát là ưu tiên hàng đầu với việc ban hành một loạt các biện pháp nhằm kiềm lại đà tăng giá, đang khiến đời sống người dân ngày càng khó khăn.

Hiện nay, Việt Nam là một trong những quốc gia châu Á mà lạm phát nghiêm trọng nhất, với chỉ số giá tiêu dùng trong tháng này đã lên tới 12,31%, mức cao nhất từ hai năm qua. Theo dự báo, giá cá sẽ còn leo thang hơn nữa trong những tháng tới do tác động của việc tăng giá điện và xăng dầu, cũng như biện pháp gần đây phá giá đồng bạc Việt Nam thêm 8,5% so với đôla.

Trong số các biện pháp được thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thông qua, có việc giới hạn mức tăng tín dụng trong năm nay ở mức chưa tới 20%, so với mức hơn 28% vào năm 2010. Thâm thủng ngân sách sẽ được giảm xuống mức dưới 5%, so với chỉ tiêu trước đây là 5,3%. Chính phủ cũng ra lệnh cho các doanh nghiệp nhà nước bán ngoại tệ cho Ngân hàng Nhà nước để giảm bớt áp lực giảm giá lên tiền đồng.

Theo lời bà Sherman Chan, một nhà kinh tế thuộc ngân hàng HSBC ở Hồng Kông, những biện pháp nói trên cho thấy giới lãnh đạo Việt Nam nay mới nỗ lực kiểm soát nền kinh tế vẫn tăng nhanh. Bà Sherman Chan cho rằng : « Việt Nam nay đã đến một giai đoạn mà không thể quay trở lại các chính sách cũ và chúng tôi dự đoán sẽ có thêm những biện pháp thắt chặt tiền tệ trong những tháng tới».

Rõ ràng, theo nhận định của tờ nhật báo The Wall Street Journal, trong một bài báo đăng trên mạng hôm nay, vấn đề bây giờ là Việt Nam có chịu đựng nổi trong ngắn hạn những biện pháp thắt chặt như thế, hay là sẽ vội vã quay trở lại chính sách thúc đẩy tăng trưởng như cũ. Vào năm ngoái, các nhà hoạch định chính sách cũng đã từng kềm chế lạm phát bằng biện pháp tăng lãi suất và hạ thấp mức tăng tín dụng. Nhưng khi tình hình có vẻ được cải thiện vào giữa năm, họ lại thả nổi mức tăng tín dụng và thế là lạm phát lại phi mã lên mức hai con số.

Cũng theo The Wall Street Journal, trong một đất nước công an dày đặc như ở Việt Nam, khả năng xảy ra những cuộc biểu tình chống chế độ giống như ở Trung Đông là điều khó xảy ra, nhưng đối với tuyệt đại đa số người dân ở Việt Nam hiện nay, cuộc sống càng thêm khó khăn, hết tăng gia điện, giờ đến tăng giá xăng.
Chính phủ Việt Nam vẫn trợ giá nhiên liệu và gánh một số chi phí cho các nhà nhập khẩu. Nhưng tình hình bất ổn tại Libya đang khiến giá dầu thế giới tăng vọt và do dầu hỏa vẫn được tính bằng đô la, cho nên việc phá giá tiền đồng càng làm phức tạp thêm vấn đề.

Theo một số nhà phân tích, chính sách mới của Việt Nam có thành công hay không còn phụ thuộc vào tiền đồng. Tính từ giữa năm 2008 đến nay, đơn vị tiền tệ của Việt Nam đã mất 20% giá trị và nhiều người ở Việt Nam, thay vì giữ tiền đồng, mua vàng hoặc đầu tư vào địa ốc, hoặc mua ngoại tệ. Xu hướng đôla hóa mọi giao dịch là một nguy cơ rất đáng ngại đối với bất cứ một đất nước nào. Chỉ một khi người dân yên tâm sử dụng đồng bạc Việt Nam, lúc đó mới có thể nói là chính phủ thành công.

Internet và điện thoại di động, 2 vũ khí góp phần lật đổ các chế độ độc tài

DR
DR
Thanh Phương 22/2/2011
 
Hôm nay, đài truyền hình chính thức của Libya bác bỏ thông tin về những vụ thảm sát người biểu tình chống chế độ Kadhafi, khẳng định đó chỉ là « những tin đồn và tin bịa đặt ». Nhưng nhiều người dân Libya cũng như dư luận quốc tế đều biết rằng từ nhiều ngày qua, chính quyền Tripoli đã thẳng tay đàn áp những người biểu tình, thậm chí sử dụng cả máy bay để oanh kích vào họ, khiến hàng trăm người chết.

Những thông tin này có được chủ yếu đó là nhờ các mạng xã hội đã liên tục chuyển tải những lời kể của nhân chứng tại chỗ, cũng như những hình ảnh do chính những người biểu tình quay bằng điện thoại di động.
Có thể nói là các mạng xã hội và điện thoại di động đã đóng góp vào việc lật đổ các chế độ độc tài Tunisia và Ai Cập, cũng như trong việc dấy lên phong trào phản kháng chưa từng có ở Libya và một số nước khác.
Nhờ những hình ảnh được quay bằng điện thoại di động ở Tunis, Cairo, Bahrain,. . . , được tải lên các mạng Facebook, Twitter, Flickr, YouTube, rồi sao đó được các đài truyền hình quốc tế như CNN hay Al-Jazira lấy lại để phát, mà cả thế giới biết được tầm mức của phong trào phản kháng tại những nước đó.

Riêng mạng YouTube nay đang có rất nhiều đoạn phim do một người sử dụng Internet có bí danh là « enoughgaddafi » ( Kadhafi, thế là đủ rồi ). Những hình ảnh về các vụ đàn áp biểu tình đẫm máu ở Bahrain và Libya đã gây phẫn nộ cho cả thế giới và càng khiến cho người dân các nước này thêm căm thù chế độ.

Micah Sifry, đồng sáng lập viên trang blog techPresident, chuyên về chính trị và các công nghệ thông tin, trong một bài báo gần đây có viết rằng, tại vùng Trung Đông, điện thoại di động còn phổ biến hơn cả Internet. Theo ông Sifry, đang hình thành quyền lực của một thế hệ trẻ, sống ở đô thị và được trang bị điện thoại di động. Đây là nhân tố quan trọng góp phần thúc đẩy các phong trào phản kháng.

Theo lời anh Wael Ghonim, nhân viên của tập đoàn Internet Google và là một trong những gương mặt tiêu biểu của cuộc nổi dậy tại Ai Cập vừa qua, các mạng xã hội đã đóng vai trò chủ yếu trong việc lật đổ Mubarak. Phát biểu trên đài truyền hình Mỹ CBS, anh nói rằng : « Không có Facebook, Twitter, Google, YouTube, chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra. »

Ông Alec Ross, cố vấn cho Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton về các công nghệ mới, gần đây cũng nhìn nhận rằng, các mạng xã hội đã đóng một « vai trò quan trọng » trong các sự kiện ở Tunisia và Ai Cập, nhưng « công nghệ không tạo ra các phong trào ». Đúng hơn là, theo ông Alec Ross, công nghệ thông tin đã đẩy nhanh những biến chuyển. Bình thường, những phong trào đó có thể kéo dài hàng tháng hay hàng năm, nhưng nay được thu ngắn lại rất nhiều, nhờ các mạng xã hội. Ông so sánh mạng thông tin toàn cầu như là Che Guevara của thế kỷ 21.

Trong nỗ lực nhằm tiếp tục bưng bít thông tin, lãnh tụ Libya Kadhafi đã ngăn chận truy cập Internet trong nước. Cựu tổng thống Aicập Mubarak cũng đã làm như vậy, nhưng cuối cùng cũng đã bị lật đổ. Dĩ nhiên là tình hình của hai nước không hoàn toàn giống nhau. Khác với Mubarak, Kadhafi tỏ vẻ cương quyết dìm phong trào biểu tình trong biển máu. Nhưng phong trào được nuôi dưỡng bằng Internet và điện thoại di động chắc chắn sẽ khó mà bị dập tắt.