5/4/11

Quốc tế lên án phiên xử Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ

Thanh Phương 5/4/2011
 
Việc Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ bị kết án 7 năm tù trong phiên xử ngày hôm qua tại Hà Nội đã gây phản ứng mạnh của quốc tế, đặc biệt là từ phía Hoa Kỳ.

Hôm qua, sau khi kết thúc phiên xử, ông Mark Toner, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra tuyên bố : « Hoa Kỳ quan ngại sâu sắc về việc kết án 7 năm tù giam đối với nhà hoạt động Cù Huy Hà Vũ về tội “tuyên truyền chống chính phủ”. Chúng tôi cũng lo ngại về việc phiên toà đã không được tiến hành đúng trình tự chuẩn mực, cũng như về việc tiếp tục giam giữ một số cá nhân đã tìm cách quan sát phiên toà một cách ôn hoà. »

Theo lời ông Mark Toner, việc kết án ông Cù Huy Hà Vũ « đi ngược lại với Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hiệp Quốc và đặt ra những nghi vấn thực sự đối với các cam kết của Việt Nam trong việc thực thi nền pháp trị và tiến hành cải cách. Không cá nhân nào đáng bị bỏ tù vì đã hành xử quyền tự do ngôn luận. ».

Phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ thúc giục chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho ông Cù Huy Hà Vũ và tất cả các tù nhân lương tâm khác ở Việt Nam.

Về phía châu Âu, trong Quốc hội Đức, Đảng Dân chủ Tự do ( FDP ), một trong những đảng thuộc liên minh cầm quyền của thủ tướng Angela Merkel, hôm qua 4/4, đã ra tuyên bố chỉ trích bản án 7 năm tù và 3 năm quản chế đối với Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ là « không thể chấp nhận được », nhất là vì đây là một bản án đã được soạn trước theo lệnh của chính phủ Việt Nam và điều này trái với các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế hiện hành.

Nhân dịp này, khối dân biểu Đảng Dân chủ Tự Do Đức kêu gọi chính phủ Việt Nam tuân thủ các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế, với bước đầu tiên là xóa bỏ điều 88 của Bộ Luật Hình sự Việt Nam, quy định về tội danh "tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam, một điều luật thường được dùng để kết án tù những nhà hoạt động dân chủ và nhân quyền, cũng như các blogger".

Về phần các tổ chức nhân quyền quốc tế, tổ chức Phóng viên không biên giới hôm qua đã ra thông cáo lên án vụ xử Cù Huy Hà Vũ, yêu cầu chính quyền phải trả tự do cho ông. Bản thông cáo của Phóng viên không biên giới RSF nhắc lại rằng : « Hiện nay, có 17 công dân mạng đang bị cầm tù ở Việt Nam, tất cả đều chỉ vì kêu gọi dân chủ đa đảng. Việt Nam là nhà tù lớn thứ hai thế giới đối với các nhà bất đồng chính kiến trên mạng ». Phóng viên không biên giới kêu gọi Hà Nội ngưng săn đuổi các nhà đối lập và nên khởi đầu chính sách cởi mở đối với quyền tự do ngôn luận.

Ông Phil Robertson, phó giám đốc đặc trách châu Á của Human Rights Watch, được tờ New York Times trích dẫn hôm qua, thì nhận định là « chính quyền quyết tâm xử ông ấy để làm gương ». Ông Robertson nói tiếp : « Tôi tin là trong khi làm việc này, một mặt họ cũng để mắt tới việc khoanh vùng rất nhiều tổ chức và nhóm hoạt động vừa xuất hiện để ủng hộ ông ấy.”

Phó giám đốc châu Á của Tổ chức quan sát Nhân quyền Human Rights Watch nói rằng, không có điều gì cho thấy thái độ cứng rắn của chính phủ nhằm vào người bất đồng chính kiến là có liên hệ với cuộc nổi dậy đang diễn ra tại Trung Đông.

Về phía các nhà quan sát, tờ New York Times trích dẫn giáo sư Carlyle A. Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Đại học New South Wales, Úc, nhận định là, sự ủng hộ mạnh mẽ ông Vũ trên đường phố và trên Internet có lẽ đã gây tác dụng ngược lại cho ông Vũ, khi chính quyền đang tìm cách chứng tỏ quyền kiểm soát của họ. Theo ông Carl Thayer, giống như những vụ xét xử các nhân vật nổi tiếng khác, kết quả của vụ án này có lẽ đã được quyết định trước ở một cấp cao.

Các luật sư của ông Cù Huy Hà Vũ tố cáo : Hội đồng xét xử đã vi phạm luật

Thanh Phương 5/4/2011
 
Hôm qua 4/4/2011, trong phiên xử sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân Hà Nội, Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ đã bị tuyên án 7 năm tù và 3 năm quản chế với tội danh «tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam». Bốn luật sư của ông Cù Huy Hà Vũ đã gởi một kiến nghị đến các cơ quan có thẩm quyền trong ngành tư pháp và trong Quốc hội, về việc Hội đồng xét xử vi phạm luật tố tụng hình sự.

Trong quá trình xét xử, một trong bốn người bào chữa cho ông Cù Huy Hà Vũ là luật sư Trần Vũ Hải đã bị yêu cầu ra khỏi toà, ba luật sư kia là Trần Đình Triển, Vương Thị Thanh và Hà Huy Sơn đã bỏ ra ngoài để phản đối việc Hội đồng xét xử vi phạm luật tố tụng hình sự.

Trong bản kiến nghị, bốn luật sư tố cáo người chủ tọa phiên tòa, là thẩm phán Nguyễn Hữu Chính, đã không công bố 10 tài liệu liên quan trực tiếp đến cáo trạng và có trong hồ sơ vụ án, thậm chí không cấp 10 tài liệu này cho bị cáo. Do hành động vi phạm luật tố tụng hình sự của thẩm phán Nguyễn Hữu Chính, nên phiên tòa đã không bảo đảm được quyền tự bào chữa của bị cáo, cũng như quyền bào chữa của luật sư.

Bốn luật sư của ông Cù Huy Hà Vũ yêu cầu các cơ quan thẩm quyền xử lý hành vi cản trở quyền tự bào chữa của bị cáo và quyền bào chữa của luật sư trong phiên tòa hôm qua. Trả lời phỏng vấn RFI, luật sư Trần Đình Triển cho biết có rất nhiều đồng nghiệp ủng hộ yêu cầu nói trên :

« Nhiều luật sư đã gọi điện đến đề nghị phải xử lý nghiêm khắc việc này. Nếu có một kiến nghị tập thể hàng ngàn luật sư, họ cũng sẵn sàng ký vào, chứ không để tạo ra một tiền lệ vô pháp luật như thế này. Đuổi được luật sư Trần Vũ Hải ra khỏi tòa, thì ngày mai các tòa khác cũng đuổi luật sư thì sao ? Không thể để tạo ra một tiền lệ trái pháp luật như thế này được. Yêu cầu Liên đoàn Luật sư, Bộ Tư pháp cũng như các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh việc Hội đồng xét xử đã ngang nhiên vi phạm pháp luật trong việc ứng xử với luật sư trong vụ án vừa qua »

Về phần luật sư Nguyễn Thị Dương Hà, vợ của tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ, cho biết gia đình sẽ chống án và bà nghĩ rằng bản thân ông Hà Vũ cũng sẽ chống án.

Không chỉ tiến hành xét xử trong một phiên tòa bị cho là trái pháp luật, chính quyền Việt Nam còn bắt giữ nhiều người đến quan sát phiên tòa hôm qua, trong đó có hai nhà bất đồng chính kiến là bác sĩ Phạm Hồng Sơn và luật sư Lê Quốc Quân. Nhà của hai ông cũng bị khám xét.

Bác sĩ Phạm Hồng Sơn đã từng bị bắt năm 2002 và bị giam hơn bốn năm trước khi được trả tự do năm 2006, chỉ vì đã dịch và phổ biến trên mạng một tài liệu lấy từ trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ có tựa đề « Thế nào là dân chủ ? ». Còn luật sư Lê Quốc Quân cũng đã từng bị giam giữ trong ba tháng vào năm 2007, nhưng đã được trả tự do dưới áp lực của Hoa Kỳ.

Luật sư Lê Quốc Quân cũng là thành viên của Cộng đoàn Công giáo Vinh tại Hà Nội. Một số thành viên khác của Cộng đoàn này cũng đã bị bắt hôm qua. Cộng đoàn Vinh tại Hà Nội hôm qua đã ra thông cáo cực lực phản đối những vụ bắt giữ này và yêu cầu chính quyền trả tự do ngay lập tức cho các thành viên Cộng đoàn đang bị giam, trả lại những tài sản bị công an thu giữ.

4/4/11

Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ bị tuyên án 7 năm tù. Luật sư Dương Hà tố cáo một phiên tòa trái pháp luật

Công An Hà Nội chặn đường quanh Tòa án, nơi xử ông Cù Huy Hà Vũ
Công An Hà Nội chặn đường quanh Tòa án, nơi xử ông Cù Huy Hà Vũ
danlambao1.com
Thanh Phương 4/4/2011
 

Ngày 04/04/11, trong một phiên xử chỉ diễn ra trong nửa ngày, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội tuyên án Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ 7 năm tù với tội danh « truyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam ». Luật sư Nguyễn Thị Dương Hà, vợ của Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ là người duy nhất của gia đình được vào dự. Trả lời đài RFI, bà Dương Hà tố cáo một phiên xử  "trái pháp luật":



 

« Đây là một vụ án được dựng lên để chống lại ông Cù Huy Hà Vũ, như chính ông Cù Huy Hà Vũ đã nói tại phiên tòa. Với một bản án đã dựng nên, ngay từ đầu đến cuối, tất cả các chứng cứ đều do họ sắp đặt ra. Vì sự sắp đặt này cho nên tất cả những gì chứng cứ được thu thập đều hoàn toàn bất hợp pháp. Chứng cứ này hoàn toàn không có giá trị về mặt pháp lý. 
 
Trong phiên tòa, chủ tọa phiên tòa là ông Nguyễn Hữu Chính đã không làm đúng bổn phận của người chủ tọa phiên tòa. Theo điều 214, ông Nguyễn Hữu Chính phải công bố những chứng cứ mà các luật sư đã đòi hỏi. Thế nhưng, ông ấy đã không làm điều đó. Đầu tiên là chủ tọa phiên tòa đã đuổi luật sư Trần Vũ Hải ra khỏi phiên tòa, chì vì luật sư Hải đòi ông này phải thực hiện điều 214. Sau đó, các luật sư Hà Huy Sơn, Trần Đình Triển và Vương Thị Thanh cũng kiên quyết đòi ông Nguyễn Hữu Chính thi hành điều 214 của Luật Tố tụng Hình sự. Người chủ tọa phiên tòa cũng kiên quyết không thì hành điều khoản này, cho nên tất cả các luật sư cũng bỏ về hết. Một mình ông Cù Huy Hà Vũ ở lại tòa. Tất nhiên là bị ở lại tòa để nghe hội đồng xét xử. Phiên tòa hoàn toàn trái pháp luật, bởi vì khi ông Vũ nói, là thẩm phán bảo « Dừng lại, dừng lại !», « Biết rồi ! ». Họ bảo ông Vũ trả lời là « Có » hay « Không », hoặc không cho ông Vũ trình bày. Cuối cùng, tòa đã tuyên một bản án trái pháp luật là 7 năm tù, trong lúc ông Cù Huy Hà Vũ không được quyền tự bảo vệ mình. Nhưng ông Vũ đã tuyên bố một câu cuối cùng, cho dù không được quyền phát biểu : « Tổ Quốc và Nhân Dân Việt Nam sẽ phá án cho tôi, công dân Cù Huy Hà Vũ ».

Bên trong tòa án, gần như hoàn toàn là người của công an. Nếu có vài người được mời thì tôi chắc là người được chọn lựa để được vào ngồi trong phiên tòa. Đây không phải là một tòa án công khai như đã được tuyên bố khi phiên tòa vừa mở ra. Bản thân tôi, vợ của Cù Huy Hà Vũ, tôi là người duy nhất trong gia đình được có mặt trong phiên xử hôm nay. Cả dòng tộc nội, ngoại, Cù Huy hay Ngô Xuân, không một ai được phép vào dự phiên xử gọi là công khai. Đây là điều hoàn toàn vi phạm về tố tụng.Bản thân tôi ngồi trong phiên tòa cũng có một cô đeo biển số 47. Cô này tự nhận là công an được trao nhiệm vụ giám sát tôi. Tôi có nói với cô ấy rằng : « Tôi có phải là phạm nhân đâu mà giám sát tôi ? ». Tôi muốn nói rằng, động vào chỗ nào là chỗ ấy là vi phạm về tố tụng, vi phạm pháp luật ».

3/4/11

Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ kiện thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về vụ bauxite Tây Nguyên ( Bài đã phát ngày 11/6/2009 )

Luật sư Cù Huy Hà Vũ
Luật sư Cù Huy Hà Vũ
Luật sư Cù Huy Hà Vũ (Hà Nội) hôm nay vừa nộp đơn khởi kiện ông Nguyễn Tấn Dũng vì theo ông, thủ tướng Việt Nam đã ra một quyết định ''trái pháp luật'' khi vẫn cho thực hiện các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, bất chấp những lời phản đối của dư luận. Sau khi nộp đơn kiện, luật sư Cù Huy Hà Vũ đã dành cho RFI bài phỏng vấn sau đây. 

Xét theo luật quốc tế, Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ vô tội

Thanh Phương
Việc bắt giữ và xét xử Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ là trái với công pháp quốc tế, bởi vì chiếu theo Công ước quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị, ông Hà Vũ hoàn toàn vô tội. Đó là nội dung chính bài phỏng vấn sau đây với ông Vũ Quốc Dụng, tổng thư ký Hiệp Hội Quốc Tế Nhân Quyền tại Đức.


RFI
: Thưa ông, trên mạng trong những ngày qua đã có rất nhiều bài tranh luận về vụ xử Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ. Cách đây mấy ngày, có một bài mang tựa đề « BẢN CHẤT NHỮNG VIỆC LÀM VỪA QUA CỦA CÙ HUY HÀ VŨ », nói về những lý do Việt Nam bắt giữ và xét xử ông Cù Huy Hà Vũ. Bài viết cho rằng vụ xử này phù hợp với luật pháp Việt Nam cũng như công pháp quốc tế. Ông nghĩ gì về lập luận này ?

Vũ Quốc Dụng : Tôi xin phép tóm tắt vấn đề như thế này : Xét theo luật quốc tế thì Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ vô tội. Nếu trong phiên xử dự kiến vào ngày 4 tháng 4 tới đây mà Việt Nam xử Tiến sĩ Hà Vũ là có tội, thì Việt Nam sẽ vi phạm luật quốc tế. Vấn đề này từng được nêu lên trong phiên xử luật sư Nguyễn Văn Đài hồi 4 năm trước đây, nhưng chính quyền Việt Nam đã không chịu trả lời.

Tôi không hiểu tại sao chính quyền Việt Nam cứ tiếp tục duy trì tình trạng vô lý này. Một mặt, Việt Nam đã tham gia ký kết Công ước quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị. Rồi Việt Nam cũng đã làm ra Luật Ký Kết, Gia Nhập và Thực Hiện Điều Ước Quốc Tế. Luật này qui định rằng luật quốc tế có giá trị cao hơn luật Việt Nam và phải ưu tiên áp dụng luật quốc tế trong trường hợp có mâu thuẫn.

Ðiều 6 khoản 1, Luật Ký Kết, Gia Nhập và Thực Hiện Điều Ước Quốc Tế Việt Nam quy định : "Trong trường hợp các văn bản Việt Nam khác với quy định của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, thì Việt Nam sẽ áp dụng các quy định của điều ước quốc tế đó."

Thế nhưng trên thực tế, Việt Nam vẫn tiếp tục vi phạm các điều ký kết với quốc tế. Điểm mấu chốt là bộ luật Hình sự của Việt Nam có nhiều điều khoản vi phạm luật nhân quyền quốc tế, nhưng chính quyền Việt Nam lại không chịu sửa luật cho phù hợp. Theo tôi, chỉ cần áp dụng nghiêm chỉnh đạo Luật Ký Kết, Gia Nhập và Thực Hiện Điều Ước Quốc Tế của Việt Nam, thì tòa án cũng có thể xử cho tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ vô tội.
Bài viết nói trên là bài viết bênh vực chính quyền, khi cho rằng chính quyền Việt Nam làm đúng luật quốc tế. Rất tiếc bài viết nói trên mang đầy những lý luận ngụy biện. Một nhà báo có uy tín trong nước là cô Đoan Trang cho rằng, đây là luận điệu của chính quyền.

RFI : Tác giả bài viết nêu trên cho rằng chính quyền Việt Nam không vi phạm Điều 19 của Công ước quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị (CƯQT QDSCT). Họ cho rằng Đ.19 này tuy qui định về quyền tự do ngôn luận, nhưng cũng qui định không được dùng quyền này để xâm phạm an ninh quốc gia. Thự tế thì luật quốc tế qui định thế nào?

Vũ Quốc Dụng : Tác giả bài viết trên đã trích dẫn có 2 phầncủa Điều 19 CƯQT QDSCT, trong khi điều này có tất cả 3 phần. Tác giả này đã bỏ đi phần đầu của Đ.19, qui định Tiến sĩ Hà Vũ có một quyền tuyệt đối, đó là quyền giữ quan điểm riêng. Cho nên, khi buộc tội Tiến sĩ Hà Vũ đang viết dở dang một bài chưa phổ biến, thì chính quyền đã vi phạm quyền căn bản này.

Điều 19, khoản 1, CƯQT QDSCT quy định như sau : "Mỗi người có quyền giữ vững quan điểm mà không bị ai can thiệp".

Đối với quyền tự do bày tỏ quan điểm của Ts Hà Vũ, điều 19 này có qui định rất rõ về những hạn chế vì lý do an ninh quốc gia.

Điều 19, khoản 2 và 3 CƯQT QDSCT như sau : "Mỗi người có quyền tự do bày tỏ; quyền này bao gồm quyền tự do tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến mọi loại thông tin và ý kiến bằng cách truyền khẩu, bằng bút tự hay ấn phẩm, dưới hình thức nghệ thuật, hay bằng mọi phương tiện truyền thông tự chọn khác, không kể biên giới quốc gia.

Việc hành sử những quyền được ghi tại khoản 2 nêu trên đòi hỏi đương sự phải có những trách nhiệm và bổn phận đặc biệt. Do đó, quyền này chỉ có thể chịu một số giới hạn nhất định nào đó, nhưng những giới hạn này phải được qui định bởi luật pháp và vì nhu cầu: tôn trọng quyền tự do và thanh danh của người khác; bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng, sức khoẻ công cộng và đạo lý công cộng".

Nhưng chính Liên Hiệp Quốc (LHQ) cũng biết rằng, việc giới hạn này là một lỗ hổng dễ bị lợi dụng, nên đã đưa ra nhiều qui định và giải thích rất rõ. Thứ nhất tình trạng an ninh quốc gia bị đe dọa phải được hiểu là một tình trạng khẩn trương liên quan đến sự tồn vong thực sự của cả một đất nước, chứ không phải chỉ là việc có một vài bài viết đụng chạm đến quyền lợi của một đảng phái hay một cá nhân đang cầm quyền. Và Công Ước quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị đòi hỏi phải thông báo việc hạn chế này cho chính Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc.

Theo Điều 4, CƯQT QDSCT, "Trong giai đoạn xảy ra tình trạng khẩn trương công cộng vì sinh mạng quốc gia bị đe dọa và tình trạng khẩn trương này đã được chính thức tuyên bố, các quốc gia hội viên ký kết Công Ước này có thể ban hành một số biện pháp đình chỉ thi hành các nghĩa vụ của quốc gia, được ấn định trong Công Ước này. Tuy nhiên những biện pháp này phải có tính cách thật cần thiết vì nhu cầu của tình thế, và không vi phạm các nghĩa vụ của quốc gia phát sinh từ luật pháp quốc tế, và cũng không được dùng để kỳ thị chủng tộc, mầu da, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo hay nguồn gốc xã hội".

Trong mọi trường hợp, những quyền dân sự và chính trị ghi trong các điều 6, 7, 8 (khoản 1 và 2), và trong các điều 11, 15, 16, 18 của Công Ước không thể bị đình chỉ thi hành.

Các quốc gia hội viên ký kết Công Ước này phải lập tức thông báo qua vị Tổng Thư Ký LHQ cho các quốc gia hội viên khác tham gia vào Công Ước, hay biết những điều khoản nào trong Công Ước đã bị đình chỉ thi hành, và vì lý do gì. Ngay sau khi chấm dứt "tình trạng khẩn trương công cộng", họ cũng phải thông báo theo thủ tục nói trên.

Thứ nhì, nếu muốn giới hạn quyền tự do bày tỏ quan điểm, chính quyền phải làm việc này thật cẩn trọng để không xâm phạm đến bản chất của quyền tự do này. Liên Hiệp Quốc đòi hỏi chính quyền phải chính thức ra thông báo về tình trạng khẩn trương công cộng, phải ra một đạo luật qui định các hạn chế, trong đó quốc gia thành viên phải biện minh được “sự cần thiết” của những hạn chế này.

Uỷ ban Nhân quyền LHQ đã giải thích về Điều 19, khoản 3 CƯQT QDSCT như sau : (điểm 4 của văn bản CCPR/C/21/Rev.1, 19.05.1989): "Khoản 3 đặc biệt nhấn mạnh rằng việc thực thi quyền tự do bày tỏ cũng gắn liền với những trách nhiệm và bổn phận đặc biệt. Vì thế, CƯQT QDSCT cho phép các quốc gia thành viên đặt ra một số hạn chế đối với quyền này trong trường hợp có liên quan đến quyền lợi của các cá nhân khác hoặc quyền lợi của toàn thể cộng đồng.

Tuy nhiên, nếu một quốc gia thành viên muốn giới hạn quyền tự do bày tỏ thì việc đó không được phá hỏng tự thân quyền này. Khoản 3 đặt ra những điều kiện và chỉ cho phép quốc gia thành viên đưa ra những hạn chế trong khuôn khổ của các điều kiện sau đây: việc hạn chế phải được “qui định bằng một đạo luật”; những hạn chế này chỉ được đặt ra cho một trong các mục đích qui định bởi điểm a và b của khoản 3; và quốc gia thành viên phải biện minh được “sự cần thiết” của những hạn chế này vì các mục đích đó.

Tóm lại, CƯQT QDSCT không cho phép chính quyền Việt Nam dùng một lý do “vi phạm an ninh quốc gia” chung chung và mơ hồ để giới hạn quyền tự do phát biểu của Tiến sĩ Hà Vũ.

RFI: Còn ông nghĩ gì về lập luận cho rằng Tiến sĩ Hà Vũ đã vi phạm quyền dân tộc tự quyết ghi tại Điều 1 của Công ước quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị khi ông đã “ trả lời phỏng vấn một số báo chí nước ngoài và đưa các bài viết có nội dung đòi thay đổi thể chế chính trị” ở Việt Nam?

Vũ Quốc Dụng: Lập luận này là sai, vì tác giả đã dịch sai từ "political status“ là "chế độ chính trị“, với ẩn ý rằng đó chế độ chính trị này là chế độ cộng sản mà nhân dân Việt Nam đã tự chọn.

Thực ra trong công pháp quốc tế, "political status“ phải được hiểu là "qui chế chính trị của lãnh thổ“ của một quốc gia, nghĩa là quốc gia đó ở trong tình trạng đã được độc lập, bị bảo hộ hay còn là thuộc địa. Đó là quyền tự quyết về qui chế chính trị của lãnh thổ.

Còn quyền quyết định về thể chế thì lại nằm trong một điều khác của Công ước là điều 25, liên quan đến quyền tham gia của các công dân vào các công việc quốc gia, thí dụ thông qua việc tham gia bầu cử và ứng cử tự do. Vì trên thực tế, người dân Việt Nam không có quyền tự do bầu cử và ứng cử nên không thể nói rằng, họ đã tự chọn thể chế cộng sản hiện nay được.

Hiểu như vậy, thì những việc "trả lời phỏng vấn một số báo chí nước ngoài và đưa các bài viết có nội dung đòi thay đổi thể chế chính trị“ của Tiến sĩ Hà Vũ không thuộc phạm vi qui định của Đ.1 CƯQT QDSCT. Những hoạt động của Tiến sĩ Hà Vũ liên quan đến các quyền tự do tư tưởng (Đ.18), quyền tự do giữ quan điểm (Đ.19), quyền tự do phát biểu quan điểm (Đ.19) và quyền tham gia vào các công việc quốc gia (Đ.25) của CƯQT QDSCT.

Nếu làm theo đúng tinh thần của luật quốc tế, chính quyền Việt Nam còn phải bảo đảm cho Tiến sĩ Hà Vũ có cái quyền được phê bình chế độ cộng sản Việt Nam qua các phương tiện truyền thông.

RFI: Vừa qua, em gái Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ là bà Cù Thị Xuân Bích có nhờ một luật sư tại Mỹ gửi đơn khiếu nại ra Hội đồng Nhân quyền LHQ. Tác giả bài báo cho rằng việc làm này sẽ không có kết quả. Có thực là những đơn khiếu nại tại Liên Hiệp Quốc đều vô tác dụng không?

Vũ Quốc Dụng : Có lẽ vì không hiểu về các thủ tục khác nhau của LHQ nên người viết mới lẫn lộn thủ tục khiếu nại tại Hội đồng Nhân quyền LHQ với thủ tục khiếu nại tại Uỷ ban Nhân quyền. Đó là 2 cơ cấu hoàn toàn khác nhau. Bà Cù Thị Xuân Bích chỉ làm đơn khiếu nại với Hội đồng Nhân quyền LHQ mà thôi, trong khi tác giả lại đem thủ tục khiếu nại tại Uỷ ban Nhân quyền ra giải thích. Chúng ta không nên lấy râu ông nọ cắm cầm bà kia như vậy.

Việc khiếu nại của bà Bích có kết quả hay không sẽ tùy thuộc ở thái độ trả lời của chính phủ Việt Nam đối với Tổ công tác về việc Bắt giữ Độc đoán của Hội đồng Nhân quyền LHQ. Vì Tiến sĩ Hà Vũ sắp bị đưa ra tòa, nên cơ quan này có thể đã dùng thủ tục khẩn cấp để yêu cầu phía Việt Nam phải trả lời. Tùy kết quả phiên tòa, mà cơ quan này sẽ quyết định các biện pháp kế tiếp, vì cơ quan LHQ này sẽ nghiên cứu cả 3 mặt của việc bắt giữ: 1) Hiến pháp và luật pháp Việt Nam có cho phép không? 2) Có vi phạm quyền tự do ngôn luận theo Điều 19 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và CƯQT QDSCT không? 3) Phiên xử có bảo đảm tính xét xử công bằng không?

RFI: Xin cám ơn ông Vũ Quốc Dụng, Tổng thư ký Hiệp Hội Nhân Quyền Quốc Tế.

2/4/11

Tổ chức Human Rights Watch kêu gọi trả tự do cho Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ

Giáo xứ Thái Hà cầu nguyện cho ông Cù Huy Hà Vũ trong hai ngày 2 và 3/4 (ảnh minh họa)
Giáo xứ Thái Hà cầu nguyện cho ông Cù Huy Hà Vũ trong hai ngày 2 và 3/4 (ảnh minh họa)
Thanh Phương 2/4/2011
 
Hôm nay, 2/4/2011, tổ chức nhân quyền của Mỹ Human Rights Watch vừa ra thông cáo kêu gọi chính quyền Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho nhà bảo vệ nhân quyền và môi trường, Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ, sẽ ra tòa ngày 4/4 tới tại Hà Nội với tội danh “ tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam”.

Theo Human Rights Watch, ông Cù Huy Hà Vũ bị xét xử vì “đã đương đầu một cách ôn hòa với tình trạng lạm quyền, bảo vệ các nạn nhân những vụ trưng thu đất đai và bảo vệ môi trường". Ông Phil Robertson, Phó giám đốc phụ trách châu Á của Human Rights Watch cho rằng: “Cù Huy Hà Vũ đáng được ca ngợi vì đã dùng tòa án để đấu tranh cho quyền của người dân được sống trong một môi trường lành mạnh, cho quyền tự do ngôn luận và cho một hệ thống tư pháp công bằng”.

Theo ông Phil Robertson, chính quyền Việt Nam “xem những nghĩa vụ quốc tế về nhân quyền của mình như một trò đùa, khi truy bức những nhà hoạt động như Tiến sĩ Hà Vũ, vốn đang nỗ lực sử dụng hệ thống pháp lý để yêu cầu truy cứu trách nhiệm quan chức Nhà nước và đòi hỏi một nền pháp trị”. Ông Robertson cho rằng, “việc bắt giữ và xét xử Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ cho thấy, hệ thống tư pháp ở Việt Nam chỉ nhằm phục vụ cho những lợi ích chính trị, và các luật sư, các nhà hoạt động nào dám đệ đơn kiện sẽ phải gánh chịu hậu quả cho cá nhân”.

Trong bản thông cáo, tổ chức Human Rights Watch nhắc lại rằng, những tội danh về an ninh quốc gia, được định nghĩa rất mơ hồ trong bộ Luật Hình sự Việt Nam và trong các luật khác, thường được dùng để giam cầm những nhà bất đồng chính kiến về chính trị và tôn giáo. Theo Phó giám đốc châu Á của Human Rights Watch Phil Robertson, “lẽ ra không nên bắt giữ Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ với những tội danh mơ hồ như vậy, chưa nói đến việc đem ông ra xử. Việt Nam cần sửa đổi hoặc hủy bỏ những điều luật chung chung về an ninh quốc gia, thay vì sử dụng những điều luật đó để bịt miệng những người phê phán chính phủ một cách ôn hòa”. Ông kết luận bản thông cáo bằng câu hỏi: “Làm sao Việt Nam có thể thành một quốc gia có nền pháp trị, khi mà chính quyền tiếp tục trừng phạt những người đấu tranh cho pháp luật ?”

Cũng liên quan đến vụ xử này, vào lúc mà trong và ngoài nước ngày càng có nhiều tiếng nói ủng hộ Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ, phản đối phiên toà ngày thứ hai tới, chiều nay, Giáo xứ Thái Hà - Hà Nội tổ chức một thánh lễ thắp nến cầu nguyện cho ông Hà Vũ. Thánh lễ bắt đầu vào lúc 19 giờ, tại Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp - Giáo xứ Thái Hà. Một thánh lễ tương tự cũng sẽ được cử hành ngày mai 3/4 vào lúc 20 giờ.

Miến Điện có tổng thống dân sự, nhưng tập đoàn quân sự chưa bị giải thể

Tổng thống Thein Sein (chính giữa) cùng với các thành viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia tại nhà Quốc hội, thủ đô Naypyitaw, 31/3.
Tổng thống Thein Sein (chính giữa) cùng với các thành viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia tại nhà Quốc hội, thủ đô Naypyitaw, 31/3.
REUTERS/Myanmar News Agency/Handout
Thanh Phương 2/4/2011
 
Hôm thứ tư vừa qua 30/3, thủ tướng mãn nhiệm và cũng là một viên tướng về hưu, Thein Sein, đã chính thức nhậm chức tổng thống Miến Điện và một chính phủ đã được bổ nhiệm. Nhưng nói chung, sự chuyển đổi có tính chất hình thức sang chế độ dân sự ở Miến Điện đã không thuyết phục được mọi người, trong cũng như ngoài nước.
Về mặt hình thức, Hội đồng Nhà nước vì Hòa bình và Phát triển (tên chính thức của tập đoàn quân sự Miến Điện) như vậy đã chính thức bị giải thể, trao quyền cho các định chế “dân sự”, được thiết lập từ cuộc tuyển cử tháng 11 năm ngoái, một cuộc bầu cử vốn vẫn bị các nước phương Tây xem là giả hiệu.

Sự kiện này trên nguyên tắc đánh dấu việc tướng Than Shwe từ bỏ quyền hành sau gần 20 năm cai trị Miến Điện với bàn tay sắt. Người thay thế ông ở chức vụ tổng tư lệnh quân đội là tướng Min Aung Hlaing, 54 tuổi. Nhưng thật ra, tương lai của tướng Than Shwe vẫn chưa rõ ràng và không ai tin rằng ông sẽ thật sự rút lui hoàn toàn khỏi sân khấu chính trị Miến Điện.

Nói chung, sự chuyển đổi có tính chất hình thức sang chế độ dân sự ở Miến Điện đã không thuyết phục được mọi người, trong cũng như ngoài nước.

Trong cuộc họp báo ngày hôm qua 1/4 tại Paris, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pháp, Bernard Valero đã tuyên bố rằng, “tập đoàn quân phiệt chưa bị giải thể, mà chỉ thay đổi bản chấtt”. Theo ông Valero, nước Pháp vẫn kêu gọi chính phủ mới ở Miến Điện nên thực sự đi theo tiến trình hòa giải dân tộc và chỉ trích việc tiếp tục loại ra khỏi đời sống chính trị nhà đối lập Aung San Suu Kyi và đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ. Ông Valero cho biết, Paris vẫn trông chờ chính quyền Miến Điện trả tự do cho các tù chính trị, mà con số được ước lượng là hơn 2.000 người.

Hôm thứ tư 30/3 vừa qua, sau khi tổng thống Miến Điện nhậm chức, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner cũng cho biết : Washington vẫn rất quan ngại trước “bầu không khí áp bức chính trị” ở Miến Điện. Ông Mark Toner nhắc lại, Hoa Kỳ tiếp tục đòi Miến Điện trả tự do cho các tù chính trị và công nhận Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ.

Chỉ có Trung Quốc, đồng minh thân cận nhất của chế độ quân phiệt, là khen ngợi Miến Điện về “những nỗ lực thúc đẩy dân chủ”. Bắc Kinh còn gián tiếp kêu gọi phương Tây bãi bỏ lệnh cấm vận đối với tập đoàn quân phiệt, khi thúc giục cộng đồng quốc tế “tạo một môi trường vững chắc” cho tăng trưởng kinh tế của Miến Điện.

Về dư luận trong nước, một chủ doanh nghiệp hôm thứ năm vừa qua nói với hãng tin AFP rằng: “Không ai nghĩ là sẽ có những thay đổi vì họ chỉ thay đổi quân phục. Chúng tôi chờ đợi rất nhiều, nhưng có rất ít hy vọng”.

Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, vốn đã tẩy chay cuộc bầu cử tháng 11 năm ngoái,"ghi nhận việc thành lập chính phủ mới” và tỏ ý muốn “khởi động một cuộc đối thoại”. Nhưng tiến trình chuyển tiếp chính trị ở Miến Điện, đang diễn ra, cũng đào sâu thêm bất đồng trong nội bộ phe đối lập Miến Điện, giữa một bên là những người chống chính quyền đến cùng và bên kia là những người muốn thỏa hiệp với phe quân sự, chấp nhận những luật chơi của phe này và mở rộng hoạt động trong khuôn khổ của hệ thống.

Nhưng một số nhà phân tích tỏ ra lạc quan hơn. Họ cho rằng, thay thế cho chế độ toàn trị của tướng Than Shwe là một chế độ toàn trị mới gồm nhiều nhân vật. Những người lãnh đạo mới sẽ kiểm soát lẫn nhau. Từ đó, có thể sẽ có những biến chuyển, tuy chậm, nhưng khác hẳn với với thời kỳ đóng băng 20 năm vừa qua.